BlogAnhVu

Xin ông đại tá viết sách mau đi ạ

2012-02-07T14:07:00.004+07:00

Sáng ra ông xã tôi đọc báo mạng, đọc xong thì lẩm bẩm, “Con bà nó, tóm lại thì “nó” là cái c… gì chứ?” (Xin lỗi các bạn, ông xã tôi là người “thuần” lắm – giống như dân Tiên Lãng ấy mà, nhưng hôm nay ông ấy nói như thế nào thì tôi ghi nguyên văn thế ấy thôi).

Thấy ông ấy bức xúc quá tôi đâm tò mò, hỏi ra mới biết “nó” ở đây tức là cái tạm gọi là nhà, của gia đình anh Đoàn Văn Vươn, trước khi “nó” bị ai đó phá hủy đến chỉ còn một đống gạch vụn. Hình của cái (tạm gọi là) nhà này của ông Vươn có thể tìm thấy đầy ra ở trên mạng, cả trước và sau cái giờ G bí ẩn ấy.

Tôi cũng đã tìm và nhìn, thì thấy quả nó đúng là cái … nhà, có hai tầng. Hình như “ngôi nhà” ấy có tường tô xi măng nhưng không/chưa quét vôi thì phải, trông cũng xấu xấu thôi, nhưng tạm gọi là “kiên cố”, vì ở nông thôn mà lại. Kiên cố ấy là so với mấy căn nhà ọp ẹp, lụp xụp của những hộ nghèo ở miền quê thôi, chứ làm sao có thể sử dụng nó làm một boong-ke để ẩn nấp và tấn công chống lại những người thừa hành (cái tạm gọi là) công vụ được nhỉ?

Ấy thế mà cái tạm gọi là nhà ấy đã được chính ông Giám đốc Công an Hải Phòng mô tả rằng “đây là 1 boong-ke mà tội phạm dùng để chống trả lại lực lượng thi hành công vụ”. Nguy hiểm thế đấy, hèn gì mà khi “tấn công” vào cái “ổ tội phạm” này dù không bắt được đối tượng nhưng ông đại tá của chúng ta rất hoan hỉ mà cho rằng đó là một cuộc diễn tập rất hay, rất đẹp, có thể viết thành sách.

Nhưng ấy là những gì ông đại tá phát biểu hồi đầu khi mới xảy ra vụ việc. Sau này, cũng chính ông đại tá lại nói rất khác. Khác, đến nỗi người ta phải viết một bài có cái tựa rất thú vị mà ông xã tôi đã đọc trước khi thốt ra mấy lời mà tôi nêu ở trên. Tựa như thế này này: “Nhà ông Vươn lúc là boong-ke, lúc là chòi cá”. Đọc ở đây.

Ồ, thế ra “nó” chỉ là cái chòi, chứ không phải cái nhà. Đã là chòi, thì nó nhỏ thôi, chắc là thuộc loại lợp tranh vách đất, chỉ cần gió mạnh thì có khi cũng có thể đổ, chứ chẳng phải huy động đến xe ủi làm gì.

Nhưng báo chí nhà ta, báo lề phải hẳn hoi ấy, lại đưa tin đầy ra rằng người ta đã huy động cả xe ủi đến phá (cái gọi là) nhà của ông Vươn, mà thậm chí lại còn xác định được cái xe ủi ấy là của ai nữa cơ. Thế mới lạ.

Mà lạ hơn nữa là, thế hóa ra cái nhóm tội phạm chống phá người thừa hành (cái gọi là công vụ) chỉ ẩn nấp trong một cái chòi thôi, mà ông đại tá nổi tiếng của chúng ta phải chỉ huy cả trăm người xuống để trấn áp, vây bắt, xem chừng khó khăn lắm, mà chúng vẫn cứ thoát được. Vậy là sao?

À, thôi tôi hiểu rồi. “Nhà” của ông Vươn mà như thế, lúc là chòi cá lúc là boong-ke, thì hẳn nó phải là ... ngôi nhà ma. Hèn chi mà ông Ca bảo, « không có trong giáo án ». Ừ, giáo án thì làm sao có thể hình dung nổi tình huống có một cái nhà mà lúc thì là boong-ke lúc lại là chòi cá ?

Ôi, thế thì sách của ông đại tá viết ra chắc phải là ly kỳ, hồi hộp lắm đây. Ông viết sách mau mau cho chúng em đọc đi ông nhé, chúng em mong lắm đấy!

“Có thể viết thành sách”

2012-01-31T20:45:00.005+07:00

Lẽ ra thì tôi chưa khai bút, vì còn … làm biếng, do Tết Nhâm Thìn vừa qua gia đình tôi đi du lịch miền Bắc khá dài ngày đến đêm mùng 6 mới về, nghỉ được có một ngày rồi phải đi làm, nên còn muốn thư thả thêm một chút rồi mới viết.

Nhưng hôm nay đọc báo về vụ anh Đoàn Văn Vươn (lại Đoàn Văn Vươn!), phát hiện ra một phát biểu rất đáng chú ý của những vị “có máu mặt” ở Hải Phòng, nên không thể không viết, kẻo quên mất. Một phần của phát biểu ấy đã được đưa lên làm tựa của entry này: [Tôi nghĩ là rất hay,] “có thể viết thành sách”.

Vâng, đó là phát biểu của vị Giám đốc Công an TP Hải Phòng, Đại tá Đỗ Hữu Ca, về vụ cưỡng chế nhà anh Vươn đấy ạ. Ai chưa đọc, xin đọc ở đây này, trên trang mạng Tin Mới. Xin chép lại một phần ở đây để mọi người cùng đọc:

Vụ việc hôm ấy tuy bắt không được đối tượng nhưng mà trấn áp được đối tượng. Phải nói rằng việc hiệp đồng tác chiến cực kỳ hay. Tôi bảo, không có cuộc diễn tập nào thành công bằng cuộc diễn tập lần này. Một là, anh em cơ động dùng thuyền để tiếp cận là chưa có bao giờ trong giáo án, đã phải dùng thuyền nan để chèo vào, bí mật áp sát mục tiêu đấy. Đánh mũi trực diện nghi binh ra làm sao. Rồi là tác chiến vòng ngoài, vòng trong thế nào. Tôi nghĩ là rất hay, có thể viết thành sách. Tôi nói với các đồng chí Thường trực rằng đây không phải kế hoạch tập trận nhưng đúng là phải rút kinh nghiệm, cái này nó rất là hay, có sự kết hợp giữa địa phương, giữa công an, quân đội, biên phòng rất là đẹp, đâm ra không có gì phải phàn nàn về cái chuyện ấy cả.

Tôi không rõ mọi người nghĩ gì khi đọc bài phỏng vấn nói trên, còn tôi thì đọc đi đọc lại vẫn thấy … ngỡ ngàng không sao tin được đây là một vị chức sắc của ngành Công an nhân dân nói về chính người dân của mình, những người mà theo ông thì vốn “rất thuần”. Mà nhìn những tấm hình của anh Vươn trên báo chí, đặc biệt là thời trước đây khi anh còn là “kỳ tài Tiên Lãng” thì thấy rõ anh đúng là một nông dân chân chỉ, chỉ biết “côi cút làm ăn, chăm lo nghèo khó” mà thôi.

Bỏ cả một cuộc đời để vun đắp vào miếng đất khai hoang lấn biển của mình, nên nay bị thu hồi một cách bất hợp lý như vậy thì gia đình anh Vươn có phản ứng bạo lực như vậy cũng là hiểu được, mặc dù tất nhiên cách làm như thế là sai. Nếu ngành an ninh và quân đội của ta mà thực sự yêu dân, quý trọng người dân (như trong bài hát “Vì nhân dân quên mình” đấy), thì ông đại tá trước hết phải cảm thấy đau xót khi chính quyền và người dân đã bị đẩy thành 2 chiến tuyến như đã xảy ra mới đúng chứ.

Nhưng không, ông đại tá của chúng ta kể về cuộc đi cưỡng chế (với một lực lượng hàng trăm người trang bị vũ khí, dụng cụ, chia làm mấy toán có phối hợp với nhau chặt chẽ như trong trích đoạn nói trên) xem chừng có vẻ hào hứng, thích thú lắm. Cứ y như thời còn chiến tranh vậy, trong đó “ta” là những ngưởi đi cưỡng chế (hàng trăm người, như đã nói ở trên), và “địch” là … mấy anh nông dân chân đất, với mìn tự tạo và cây súng bắn đạn hoa cải mà hình như đi mua cũng không khó khăn gì là mấy.

Và đã là “ta” với “địch”, thì tất nhiên công thức sẽ phải là “ta nhất định thắng, địch nhất định thua” rồi. Nên chi, mặc dù không bắt được ai, nhưng ông đại tá vẫn rất hài lòng về cuộc “diễn tập” mà theo ông là rất đẹp, rất hay, “có thể viết thành sách”.

Hừ hừ hừ, thế này thì nhà nước công nông của ta nay đã biến người nông dân trở thành lực lượng đối lập với mình rồi hay sao ấy nhỉ? Điều đó có nghĩa là gì, phải chăng đó là sự báo hiệu của thời “dân nổi can qua” rồi đó chăng?

Tôi bức xúc quá. Nói thật, toàn bộ bài phát biểu của ông đại tá tôi thấy không có chỗ nào nghe được. Tệ quá, tệ lắm lắm, thực vậy.

Nhưng dù sao thì tôi cũng đồng ý với ông đại tá một câu, vâng, đúng là câu ấy đấy ạ: Vụ cưỡng chế đất của gia đình anh Đoàn Văn Vươn đúng là “có thể viết thành sách”. Mà không chỉ là “có thể”, chắn chắn nó đã đang được viết lại rồi. Thì đấy, ngay cả báo chí nước ngoài họ cũng đưa tin về vụ này rồi còn gì.

Chỉ mong là sách nếu có viết ra, thì bài học Tiên Lãng sẽ được các vị lãnh đạo thành phố Hải Phòng nói riêng và giới lãnh đạo của VN nói chung tiếp thu cẩn thận. Không phải là tiếp thu công tác cưỡng chế, phối hợp lực lượng ăn ý, đẹp mắt đâu, mà là làm sao cho những vụ như Tiên Lãng không còn xảy ra nữa. Để lấy lại niềm tin của dân, hình như đã rất lung lay từ lâu rồi.

Rất mong được như vậy.

Sài Gòn 28 Tết Nhâm Thìn

2012-01-21T17:24:00.016+07:00

Treo cao lên, những lời ước nguyện của mùa Xuân

Hai tám tết, nhưng thực ra là 29 rồi. Vì năm nay không có ngày 30. Cận tết lắm rồi.

Có dịp ra khu trung tâm Sài Gòn sáng nay nên tôi chụp đại vài tấm hình để ghi lại hình ảnh SG cận tết. Hình chụp vào buổi trưa , khoảng 11, 12 giờ, nên SG đầy nắng chan hòa, rực rỡ. Đường phố được trang hoàng với cây xanh, hoa vàng, cờ đỏ. Người qua lại khá đông nhưng có một vẻ thong thả, ung dung vì là ngày tết, chứ không tất tả ngược xuôi, căng thẳng như những ngày trong năm khi kẹt xe.

Nhà thờ Đức Bà, một trong những biểu tượng của Sài Gòn. May mắn thay, biểu tượng này vẫn tồn tại và sẽ mãi mãi tồn tại, hy vọng thế.

Đường sách SG 2012

Chợt thấy thành phố này vẫn có nét đẹp riêng, dù không có khung cảnh thiên nhiên hữu tình như Hà Nội với Hồ Gươm thướt tha liễu rủ, hay Đà Lạt với Hồ Xuân Hương sương khói mơ màng. Cái đẹp của SG là cái đẹp của trí tuệ và sự sáng tạo của con người, với đường hoa vốn chỉ là những chậu hoa đem sắp đặt lại để phục vụ dịp tết, với đường sách cũng là nét sáng tạo riêng rất đặc trưng của SG, không hổ thẹn là nơi đi đầu trong cả nước về tính năng động, nhanh nhạy thông tin, và khả năng kinh doanh cực giỏi.

Café vỉa hè, một nét văn hóa Sài Gòn

Nhớ một câu truyện tiếu lâm tôi nghe trong chuyến đi Thái Nguyên, như sau:

- Có một đoàn phi thuyền 3 chiếc chở các sinh vật từ bên ngoài trái đất bay đến VN thì hết nhiên liệu nên phải đáp xuống mặt đất, 3 chiếc đáp xuống 3 nơi là Cần Thơ (là trung tâm của đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa của cả nước), Sài Gòn (trung tâm thương mại của cả nước), và Hà Nội, thủ đô yêu dấu. Cùng đáp xuống VN, nhưng khi các sinh vật chui ra khỏi phi thuyền thì số phận của chúng hoàn toàn khác nhau.

Rồng, SG style 2012, đủ kiểu

- Ở Cần Thơ, các sinh vật này bị các anh dân quân bắt, và ngay sau đó là … bị làm thịt để chế ra các món nhậu đặc sản. Ở SG, chúng cũng bị bắt, rồi sau đó đưa vào Sở Thú trưng bày, và bán vé thu tiền với giá rất cao để mọi người đến xem, chụp ảnh. Còn ở Hà Nội, thì chúng cũng bị bắt, bị tạm giữ, và 10 ngày sau thì … chết đói. Hỏi tại sao, câu trả lời là như thế này: “Chúng tôi vẫn đang chờ ý kiến cấp trên xem nên duyệt cho chúng ăn uống theo tiêu chuẩn nào, cán bộ hay thường dân, và nếu cán bộ thì bậc mấy?”

Tiếu lâm, nhưng thật đáng suy nghĩ. Mà đó là truyện tiếu lâm do miền Bắc đặt ra đấy, chứ tôi không thiên vị SG đâu ạ.

Sài Gòn đẹp lắm, SG ơi!

“Người Sài Gòn”, dù có hộ khẩu ở đây, hay chỉ là … du khách. Thành phố mở, luôn mở rộng vòng tay chào đón mọi người.

Nhìn những cảnh SG tưng bừng, lại chạnh lòng nhớ cái đói, cái rét lạnh căm căm ở miền biên giới phía Bắc, với những em bé ở Giền Thàng đến trường phong phanh trong giá rét. Và nhớ Tiên Lãng với gia đình anh Vươn năm nay không nơi nương tựa, không điều kiện sinh sống. Và lòng chùng xuống một chút.

Tự nhiên nhớ đến câu cuối trong một bài hát cũ, “Đêm nguyện cầu”: “Nhà VN yêu dấu ơi, bao giờ thanh bình?”

“Dân bất bình”, nguy quá!

2012-01-19T14:07:00.010+07:00

“Dân bất bình”, nguy quá!

“Dân bất bình” là một phần của câu nói giờ đây đã nổi tiếng trên khắp cả nước (tôi còn đang ngờ rằng sự nổi tiếng của nó đã vượt ra khỏi biên giới VN rồi, nhưng chưa tìm thấy chứng cứ nên tạm cứ cho là nó chỉ nổi tiếng ở VN) của ông Đỗ Trung Thoại, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng, ví dụ như ở đây.

Về câu nói nổi tiếng này, đã có rất nhiều ý kiến phản bác lại rồi, nên lẽ ra tôi không cần có ý kiến gì thêm nữa. Mọi người phản đối nhiều nhất là ở chỗ ông PCT một thành phố lớn như Hải Phòng, thành phố “hiên ngang chỉ biết ngẩng đầu” như trong bài hát rất hay có tựa là “Thành phố hoa phượng đỏ”, lại có thể phát ra một câu “trung thoại” mà hình như chẳng có gì có thể gọi là “trung” hay là “hiếu” cả (“trung với nước, hiếu với dân” í mà), vì như ai đó đã nói (hơi nặng lời), ông đã dám “hắt tội cho dân”.

Phản đối thực ra cũng đúng thôi, vì khi ông Trung Thoại nói dân phá nhà ông Vươn, thì đấy là ông nói ai nhỉ? Dân, có nghĩa là bất cứ ai trong số gần 90 triệu công dân VN hiện nay đấy ông Trung Thoại ạ (có thể sẽ phải trừ ra những người đang là “quan” như ông Trung Thoại chẳng hạn). Có người bức xúc quá thậm chí còn vặn lại, vậy nếu sau này gia đình anh Vươn thắng kiện, luật pháp được thực thi, công an điều tra sẽ đi tìm những kẻ đập phá nhà ông Vươn để kết tội, thì sẽ có quyền tìm bất cứ ai là dân để tạm giam và điều tra ư? Cứ thế này thì dân bất bình là phải, ông PCT ạ, nhưng là bất bình ông quan to mà “nói linh tinh” ấy, chứ không phải là bất bình anh nông dân Đoàn Văn Vươn đâu!

Nhưng thôi, cũng phải thông cảm cho ông Trung Thoại, các bạn ạ. Câu nói ấy của ông PCT tỉnh thì cũng chỉ là lỡ lời do bối rối vì bị các nhà báo thúc ép quá phải trả lời thôi. Mà chắc khi ông PCT tỉnh nói thế thì ông cũng nghĩ chẳng có tội gì, vì nói dân tức là chẳng nói ai cụ thể cả, phiếm chỉ ấy mà, có chết ai đâu. Một cách nói trớ thôi, y như lúc trẻ con cãi nhau ấy mà, đứa nào đuối lý thì bèn nói trớ ra cái gì đó để … đỡ bị quê, khỏi mất mặt thôi. Chứ có phải “hắt tội cho dân” như ai đó đã nói đâu, nói thế thì oan cho ông Trung Thoại quá.

Điều đáng lo, theo tôi nó nằm ở chỗ khác cơ. Này nhé, khi ông Trung Thoại nói như vậy, thì hàm ý rất rõ của ông là, ở VN, hoặc ít ra là ở “Hải Phòng thành phố quê … ông” (không phải “Hải Phòng thành phố quê ta” như trong bài hát, vì tôi không phải là dân Hải Phòng), nếu dân có bất bình điều gì thì họ có thể và có quyền dùng bạo lực để trấn áp, và chính quyền cấp thành phố hoặc xem đấy là việc bình thường, hoặc tuy không đồng tình nhưng không thể làm gì được. Đây mới thực sự là điều đáng sợ, thật đấy.

Tất nhiên, khi tôi nói “dân Hải Phòng” ở đây là có ý muốn nói đến một tập hợp nhỏ trong cái tập hợp lớn của những người sinh sống ở Hải Phòng có cái tên chung là dân, chứ những người mệnh danh là "dân” trong câu phát biểu nổi tiếng của ông Trung Thoại phải còn có một số đặc điểm riêng khác nữa thì mới có thể thực hiện được điều ông nói (cụ thể là đập phá nhà của người khác). Những điều kiện ấy tôi hình dung là có vũ khí, có các phương tiện như xe ủi, có các công cụ dùng điện để “cưỡng chế” cá tôm trong đầm, và có lẽ là có cả các mối quan hệ cần thiết nữa để có thể vào được khu đầm hiện còn đang bị phong tỏa và được “nhà nước” cấp huyện hoặc cấp xã quản lý cơ mà.

Chỉ thắc mắc, không rõ những người “dân” mà có được các điều kiện như vậy thì có còn được gọi là dân nữa không, hay là “quan” nhỉ? À nhưng dù có đang là quan thì xuất thân của họ vẫn là dân, và khi hết quan thì lại trở về làm dân, như trong trò chơi “ô ăn quan” mà tôi hay chơi thời còn nhỏ ấy, khi nào mà “ăn” hết quan thì sẽ đến tình trạng “hết quan toàn dân đi về".

Mà cứ nhìn kỹ tình hình đang xảy ra ở Tiên Lãng thì mới thấy hóa ra là ông Trung Thoại đã nói lên sự thật, không uổng công cha mẹ ông đã đặt tên ông là Trung Thoại. Hình như có một loại “dân” nào đó khi bất bình (ví dụ, bất bình vì nhà anh Vươn sao lại được sử dụng đất đai rộng lớn phì nhiêu thế, còn nợ nần với công sức đã đổ ra của gia đình anh thì không xét đến làm gì cho nó … phức tạp) là tha hồ muốn cưỡng chế đất đai là cưỡng chế, muốn bắt vợ con là bắt, muốn phá nhà là phá, rồi sau đó muốn “cưỡng chế cá tôm” bằng cách dí điện thì cũng cứ thế mà cưỡng chế, chẳng ai làm gì được sất. Thì mọi việc đã diễn ra đúng như thế còn gì, mặc cho GS Đặng Hùng Võ có nói gì đi chăng nữa, mặc cho ai đó (dân, nhưng không phải là “dân”, mà chỉ là dân?) có bất bình đi cũng mặc, bất chấp luôn.

Cho nên tôi mới đặt cái tựa của entry này, “dân bất bình, nguy quá”. Nguy thật ấy chứ, vì bây giờ chỉ mới là Hải Phòng thôi, sau này nó lan ra các địa phương khác, thì nguy to, nguy to!

Tự nhiên tôi nhớ một câu trong “Animal Farm” (Trại súc vật) của nhà văn người Anh George Orwell, đại khái là “mọi con vật đều bình đẳng, nhưng có một số loài vật thì bình đẳng hơn những con vật khác”. Xin cải biên cho Tiên Lãng để tặng ông Đỗ Trung Thoại: “Mọi người dân đều là dân, nhưng có một số “dân” có đặc tính dân cao hơn những người dân khác”. (Xin nói thêm: hình như đặc tính “dân” ở đây bao gồm quyền sở hữu đất đai, vì ở VN đất đai là thuộc sở hữu của toàn dân mà lại!)

“Đông đảo” là đông làm sao?

2012-01-17T08:06:00.006+07:00

Entry này tôi viết sau khi đọc (trúng) cái bài viết … hơi kỳ kỳ trên tờ An Ninh Hải Phòng về vụ Tiên Lãng. Kỳ ngay từ cái tựa, vì tôi có cảm giác rằng người phóng viên viết bài ấy … không rành tiếng Việt.

Cái tựa bài viết ấy như thế nào mà không đúng tiếng Việt? Thì đây, bài ấy viết: “Đông đảo người dân bất bình với hành vi vi phạm của Đoàn Văn Vươn”. Chú ý: không những “đông”, mà còn là “đông đảo” nữa cơ đấy. Tôi đọc mà giật thót cả mình.

Vì sao lại giật mình? Này nhé, “đông” tức là “có nhiều ở một nơi”, Đại từ điển tiếng Việt của Nguyễn Như Ý (NXB Văn hóa – Thông tin 1998) bảo thế. Các ví dụ được cung cấp trong từ điển là: nhà đông con, chợ đông người, lớp học rất đông. Chỉ nghe thôi là đã thấy … đông rồi. Xem ở dưới đây này.

Ai ở vào tuổi thế hệ của tôi trở lên đều biết nhà đông con là nhà có đến cả chục đứa con, đứa nào đứa nấy nheo nhóc vì không được sự quan tâm chăm sóc đầy đủ của cha mẹ, vốn còn phải đi bươn chải kiếm ăn. Cái cảnh này hồi xưa mẹ tôi hay nói là tình trạng “con chị cắp con em/ như con mèo con tha con chuột lớn” ấy. Cũng phải thôi, vì số con như thế là gấp đến 5, 6 lần số con 2 đứa mà nhà nước đang kêu gọi người dân Việt Nam nên theo rồi còn gì.

Còn chợ đông người là chợ vào lúc cao điểm giữa phiên chợ, khi lượng người đi chợ là cao nhất, nên phải chen chúc nhau, mồ hôi mồ kê nhễ nhại giữa trời nắng, đến là khổ sở. Lớp đông học sinh thì cũng thế, phải đến 60, 70 chục đứa trong một lớp, cô giáo quản không xuể nên bọn con trai cứ thế mà quậy phá tưng trời, bọn con gái thì nói chuyện rồi cãi nhau ầm ĩ, đến là mệt.

Nói cách khác, “đông” là một từ có hàm ý quá tải. Đường đông xe. Chợ đông người. Lớp học quá đông. Cửa hàng đông khách (cái này thì tốt cho chủ cửa hàng, nhưng chưa chắc đã tốt cho khách, vì phải chờ đợi lâu, phục vụ có thể không được chu đáo hết mình, chưa kể là nơi đông người lại dễ xảy ra mất cắp, móc túi nữa chứ). “Đông”, tóm lại, chẳng có gì là tốt cả. Hèn gì mà nhà nước ta cấm tụ tập đông người nơi công cộng, chứ gì nữa, cứ tụ tập đông người như thế thì dễ xảy ra sự cố lắm, hiểu chửa các vị hay than phiền về việc nhà nước cấm tụ tập?

Nhưng bài báo không chỉ dùng từ “đông”, mà dùng từ “đông đảo”. Gì chứ từ này thì ai cũng rất quen, chẳng cần tra từ điển làm gì cho mệt. Tôi cho lên google để tìm với cú pháp “đông đảo” trong ngoặc kép, thì nhận được những 17.500.000 kết quả, với những câu như “đông đảo cán bộ công chức tham gia bầu chọn …” (bầu chọn cho cái gì thì chắc là ai cũng biết rồi, khỏi cần nêu ra làm gì), “đông đảo nghệ sĩ đến tiễn đưa Hồng Sơn”, “đông đảo người dân vẫn tắm biển buổi sáng bình thường”, “hội tụ đông đảo game thủ” (chẳng rõ đầu có mưng mủ gì không), “nơi tập trung đông đảo giáo viên, sinh viên dạy kèm kết quả cao”, “đua xe đông đảo tại Hồ Gươm”, đại khái thế.

Vậy chứ “đông đảo” khác với “đông” như thế nào? Ừ, đông đảo thì trước hết phải là đông, tức là có nhiều người hơn bình thường. Nhưng khác với đông, nó còn có nghĩa là những người ấy thuộc nhiều thành phần khác nhau nữa. Thì Đại từ điển tiếng Việt cũng xác nhận thế mà lại: “đông đảo = đông người và thuộc nhiều tầng lớp khác nhau”, ví dụ như đông đảo quần chúng tham gia, hoặc lực lượng đông đảo.

Tóm lại, nếu từ đông có hàm ý quá tải vì nhiều hơn mức bình thường, thì đông đảo có hàm ý đại diện cho các thành phần, cho thấy có vai trò tổ chức của ai đó đứng ở đằng sau. Thì đấy: bầu chọn cho Vịnh Hạ Long rõ ràng là có chủ trương, có tổ chức ở trên; đám tang của nghệ sĩ Hồng Sơn chắc chắn là phải có ai đó đứng ra làm ban tang lễ; đông đảo giáo viên, sinh viên dạy kèm ở một trung tâm luyện thi nào đó thì phải có người tổ chức, thu hút người học và ký hợp đồng với người dạy; còn đua xe ư, chắc chắn là phải có mấy tay đầu trò đứng ra tổ chức, nhà nước mà muốn dẹp thì chỉ cần xác định và bắt được mấy tay này thì hội đua xe của chúng tan tác ngay thôi.

Quay trở lại bài viết trên tờ An Ninh Hải Phòng. Bài ấy bảo là đông đảo người dân bất bình về vụ anh Vươn. Chú ý nhé, nó là đông đảo, tức nhiều người đại diện cho nhiều thành phần, mà những người này phải tập trung lại một nơi nào đó cùng một lúc thì mới có thể gọi là đông đảo chứ. Nhưng khi đọc vào bài viết thì thấy có nêu 4 người dân, có tên tuổi đàng hoàng, trong đó có một vị là Phó chủ tịch Hội nông dân huyện Tiên Lãng và 3 người thường dân khác tuổi từ 49 đến 58 (riêng vị PCT Hội nông dân thì không thấy nêu mấy tuổi), toàn là đàn ông cả, và hình như mỗi người đều ngồi ở nhà mình để chờ phóng viên của báo đến phỏng vấn chứ không phải là họ tụ tập ở … đồn công an chẳng hạn, để bày tỏ quan điểm về vụ anh Vươn.

Lạ quá, đúng không các bạn? Không phải là dân Tiên Lãng, nhưng tôi nghĩ đã nói là “đông đảo”, thì ít ra cũng phải xấp xỉ phân nửa số dân Tiên Lãng có cùng ý kiến với 4 vị được phóng viên nêu ra trong bài. Mà còn phải có nhiều thành phần mới đáng là “đông đảo” chứ, sao lại chỉ có đàn ông tuổi từ 49 đến 58? Hừ hừ, ít ra cũng phải hỏi, thế còn phụ nữ ở đâu chứ? Hay là “thập nữ viết vô”, không cần nhắc đến làm gì? Nhưng nếu thế thì khi bắt anh Vươn anh Quý (em anh Vươn), họ không tha cho vợ con các anh ấy mà lại bắt đi, nghe nói đánh đập tàn bạo lắm và lấy lời khai, ép phải nhận nọ nhận kia gì đấy rồi mới được thả cơ mà?

Nên cứ thắc mắc mãi: chẳng lẽ phóng viên báo ANHP không rành tiếng Việt? Nhưng có không rõ tiếng Việt thì cũng phải biết dùng từ điển chứ nhỉ. Mà từ điển thì đầy ra đấy, đến như con gái tôi mới học cấp 2 thôi cũng còn biết sử dụng, thì lẽ nào một phóng viên trên tờ báo an ninh của một thành phố lớn như Hải Phòng lại không biết dùng, là sao?

Hay là tại vì tiếng Việt đã thay đổi mà tôi chưa kịp cập nhật? Ừ, cuốn từ điển của tôi là từ năm 1998, mấy chục năm rồi còn gì?

Link của bài viết trên báo ANHP đây này: http://www.anhp.vn/VN/TrangChu/TinTuc/VanDeDuLuanQuanTam/2012/1/16/21754/. Các bạn đọc xem rồi cho tôi biết các bạn nghĩ gì nhé.

Vì cho đến giờ tôi vẫn cứ thắc mắc: Đông đảo là đông làm sao?

GS Judith Ladinsky vừa từ trần đêm qua

2012-01-13T05:13:00.001+07:00

Tôi vừa nhận được tin (qua mail) từ Vietnam Studies Group cho biết GS Ladinsky vừa từ trần tại bệnh viện Trường ĐH Wisconsin – Madison vì một cơn đột quỵ (stroke). Nguyên văn tin (bằng tiếng Anh) như sau:

Dear Friends and Colleagues,

Prof. Judith Ladinsky had a severe stroke recently, and passed away this afternoon at 12:05 pm at UW Hospital. I will keep you informed about memorial service arrangements as things develop. Right now, no more information is available about what kind of funeral or memorial service is being planned. If you wish to offer condolences by email, Judy's sister, Nina Byers (nbyers@ucla.edu), and her son, Mark Ladinsky (ladinsky@caltech.edu) have both said that people should feel free to contact them. Mark said he would be happy to hear from people who Judy worked with in Vietnam and elsewhere, "to learn more about what my mom did for them, their families, and their country."

With sorrow,

GS Judy Ladinsky là một người có rất nhiều đóng góp tích cực cho Việt Nam trong lãnh vực y tế, giáo dục và khoa học. Bà là một trong những người Mỹ đầu tiên sang Việt Nam từ thập niên 1980, rất lâu trước khi 2 nước bình thường hóa quan hệ, và đã giúp đỡ tìm học bổng sau đại học cho hàng trăm giảng viên người Việt từ rất sớm. Tôi cũng may mắn được nằm trong số những người được bà giúp đỡ đi học ở Mỹ, dù chỉ là một khóa ngắn hạn 3 tháng, từ tháng 6/1989 tức cách đây hơn 20 năm rồi.

Những đóng góp lớn lao của bà cũng đã được nhà nước VN ghi nhận. Theo Vietbao,
Ngày 11/7/2007, Bộ Khoa học Công nghệ đã trao tặng Huy chương Vì Sự nghiệp Khoa học Công nghệ cho GS.TS Judith Ladinsky, công dân Mỹ. Huy chương này đã ghi nhận sự đóng góp của bà trong 30 năm qua đối với sự hợp tác khoa học công nghệ giữa nhân dân Việt Nam và Hoa Kỳ.

GS. Ladinsky đã đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy phát triển chăm sóc y tế ban đầu và giáo dục kinh tế ở Việt Nam. Trong đó có việc thực hiện 1.800 cuộc thi TOEFL cho các sinh viên Việt Nam muốn đi du học, và chuyển giao công nghệ y tế và đào tạo về phẫu thuật, khám chữa mắt, mammogram, và công nghệ nano.

Bà đã thực hiện nghiên cứu chuyên sâu về các vấn đề chăm sóc y tế ở Việt Nam, gần đây nhất là về sốt rét, đái tháo đường và viêm não Nhật Bản.

Tham tán Môi trường, Khoa học, Công nghệ và Y tế của Đại sứ quán Hoa Kỳ, ông Nathan Sage, đã ghi nhận công lao của GS. Ladinsky đối với nhân dân Việt Nam.

Theo ông Nathan sage, Nhờ tâm huyết lâu dài, sự cống hiến và đóng góp của bà đối với nhân dân Việt Nam, quan hệ Mỹ-Việt đã được cải thiện ở cả hai bờ Thái Bình Dương. Bà đã đến Việt Nam 101 lần kể từ năm 1980.

Đến nay, GS. Ladinsky đã được trao tặng 5 huy chương của Chủ tịch nước Việt Nam, Bộ Giáo dục Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ Khoa học Công nghệ và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.

Xin đọc thêm ở đây: http://vietbao.vn/Khoa-hoc/Bo-Khoa-hoc-Cong-nghe-tang-huy-chuong-cho-mot-nguoi-My/20717989/188/

Những ai đã từng quen biết, làm việc, hoặc nhận sự giúp đỡ của GS Ladinsky, xin gửi lời chia buồn đến gia đình bà theo địa chỉ mail đã nêu trong phần thư tiếng Anh ở trên. Và cũng xin báo cho những người khác có liên quan biết và chia buồn cùng gia đình bà.

Và xin được cầu nguyện cho linh hồn bà sớm về nước Chúa.
---

Nhân đọc “Đôi lời với PGS TS Nguyễn Ngọc Điện”

2012-01-11T00:38:00.006+07:00

Như các bạn đọc của bloganhvu đều biết, trên blog này tôi ít khi đăng lại bài từ nơi khác. Theo tôi, đó là một việc làm hơi thừa, vì không làm tăng lượng thông tin sẵn có trong không gian thông tin công cộng.

Nhưng thỉnh thoảng cũng có những ngoại lệ, khi những bài mà tôi đăng lên tình cờ gần như trùng khớp với những ý nghĩ của tôi. Trong trường hợp ấy, sự đăng lại trước hết có ý nghĩa là một sự đồng cảm với tác giả bài viết mà tôi đăng lại. Hơn nữa, nó cũng là một cơ hội để tôi có cơ hội xem xét luận điểm của chính mình và củng cố hoặc bổ sung, điều chỉnh nó.

Ví dụ như bài mà tôi sẽ đăng lại dưới đây, sau mấy lời tâm sự thêm của tôi. Sự trùng khớp về ý tưởng giữa tôi và bài viết ấy bắt đầu ngay từ cái tựa, vì tôi cũng muốn có “Đôi lời với PGS TS Nguyễn Ngọc Điện”. Xin nói thêm, tôi và PGS TS Nguyễn Ngọc Điện có biết nhau vì là đồng nghiệp của nhau, trước đây đã có lúc cùng ở chung một đại học lớn. Phải nói thêm, tất nhiên tôi với anh là khác ngành, và tất nhiên là anh nổi tiếng hơn tôi rất nhiều.

Cũng như một số người khác đã viết khi đọc bài viết của anh Điện, tôi cũng khá mến mộ anh, như một trí thức học nhiều, hiểu rộng, và có trách nhiệm đối với những vấn đề của xã hội, đặc biệt là qua những bài viết trên Tuổi Trẻ.

Nhưng bài viết mới đây của anh thì tôi có những điểm không đồng tình. Cũng là một người thích viết lách, tôi hiểu đôi khi người cầm bút có thể rơi vào những rủi ro, diễn đạt không thành công những điều mình muốn nói, đặc biệt là khi đề cập đến những điều đang thu hút sự quan tâm của toàn xã hội, như những ví dụ trong bài viết “Không để cái xấu, cái ác lộng hành” vừa đăng trên Tuổi Trẻ của anh.

Tôi muốn nhắc đến hai ví dụ mà anh Điện đã nêu trong phần mở đầu bài viết về “cái ác, cái xấu” của mình. Theo tôi, hai ví dụ ấy không thể nào để chung vào cùng một loại được. Vụ gài mìn tại nhà vị giám đốc công an tỉnh rõ ràng là một vụ ám hại, lén lút và bí mật. Còn vụ nổ súng chống lại cưỡng chế thu hồi đất thì theo tôi nó rất giống sự chống trả vì tự vệ. Tất nhiên, sự chống trả ấy rõ ràng là sai, nếu xét theo luật. Nhưng sâu xa hơn, ở đây còn có trách nhiệm của chính quyền địa phương, nơi đã ra quyết định thu hồi đất với những điểm dường như còn khuất tất khiến những người nông dân chăm chỉ giỏi giang, bám đất, bám biển như anh Vươn phải chống trả bằng bạo lực.

Cũng xin tâm sự với anh: tôi đã rất mong đợi một trí thức được đào tạo bài bản về luật học như anh Điện sẽ lên tiếng về sự khuất tất này, để mọi người có thể có phán đoán chính xác về trách nhiệm của cả hai bên về sự việc đã xảy ra. Nhưng không, anh đã viết:

“Luật pháp được xã hội đặt ra để kiềm chế, ngăn chặn sự bùng phát, hoành hành của thứ bản năng tiêu cực ấy và được bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế của bộ máy nhà nước.”

Và:

“[…] muốn trật tự, sự bình ổn trong xã hội được duy trì vững vàng, một trong những điều tối cần thiết là các cơ quan thực thi pháp luật phải thực hiện chức năng được giao phó có hiệu quả. Đặc biệt, các vị trí chuyên môn phải tích cực, tận tụy với công việc; chủ động và nhạy bén trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm pháp luật; không lơi lỏng, xuề xòa; luôn tỉnh táo và đứng vững trước mọi thách thức, đe dọa, cám dỗ; chấp nhận đương đầu và kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác.”

Thực sự, tôi không dám chắc là tôi đã hiểu đúng ý anh. Nhưng có vẻ như anh đang kêu gọi nhà nước hãy trấn áp thật mạnh mẽ những hành động “bản năng ứng xử hoang sơ” (lời của anh) theo kiểu anh Vươn – mà anh cho rằng cũng chẳng khác gì hành động của những kẻ khủng bố, “giang hồ” như một tờ báo nào đó đã (lỡ lời) đặt cho anh Vươn – như thể đó là giải pháp duy nhất để xã hội bình ổn hơn. Nếu quả đúng như vậy, tôi xin được phản biện lại anh: theo tôi hiểu, kinh nghiệm thế giới đã cho thấy nơi nào/ lúc nào mà nhà nước cần sử dụng nhiều nhất sự cưỡng chế bằng bạo lực nhằm đem lại “trật tự, bình ổn trong xã hội", thì nơi đó/ lúc đó sự bất ổn tiềm ẩn cũng là cao nhất.

Vì vậy, những chính sách và quyết định của một nhà nước thực sự giỏi luôn luôn là những chính sách, quyết định hợp lòng dân, khiến người dân tự nguyện thực hiện mà hoàn toàn không cần đến sự cưỡng chế. Điều này tôi nghĩ không hề khó đối với nhà nước ta, vốn là một nhà nước đặc biệt có kinh nghiệm vận động nhân dân qua hai cuộc kháng chiến với tất cả những hy sinh, gian khổ.

Vài lời với anh như vậy, anh Điện ạ. Hy vọng nó sẽ được anh để mắt đến, và mong được nghe đôi lời đáp lại của anh. Còn dưới đây là bài viết mà tôi xin đăng lại vì rất chia sẻ với tác giả.
-----------------
Đôi lời với PGS. TS Nguyễn Ngọc Điện
http://caulongbachai.multiply.com/journal/item/19446/19446

Trong bài: Không để cái xấu, cái ác lộng hành đăng trên báo Tuổi trẻ 9/1/2012, tôi rất đồng tình với ông về cái tựa. Nhưng cách đặt vấn đề của ông hình như có chút khiên cưỡng.

Thứ nhất: ông đã đánh đồng việc nổ mìn tại nhà giám đốc công an tỉnh với vụ việc của gia đình anh Vươn. Sự so sánh này sẽ hướng bạn đọc nghĩ gia đình anh Vươn là một băng nhóm xã hội đen, đồng nghĩa với một ổ nhóm trộm cướp!

Nguyên văn:

TT - Vụ nổ mìn tại nhà một giám đốc công an tỉnh làm chấn động dư luận những ngày qua. Cách đó ít hôm, vụ mâu thuẫn trong cưỡng chế thu hồi đất dẫn đến làm trọng thương một số nhân viên công lực cũng tạo ra tác động xã hội tương tự.

Thứ hai: ông nói: Con người vốn là một loài động vật và luôn có xu hướng tự nhiên hành động theo bản năng. Để giải thích nguồn gốc của cái xấu, cái ác. Tôi cũng không đồng tình với việc viện dẫn này, vì tôi cho rằng con người sinh ra là lương thiện và cái xấu cái ác không hề tiềm ẩn bên trong bản năng, mà nhiễm phải từ xã hội bên ngoài. Trong trường hợp này, không phải tất cả con người đều hành xử theo bản năng.

Thứ ba: không hiểu ông GS muốn dạy dổ công dân như trên giảng đường hay sao mà dùng toàn những lý luận và học thuật cao siêu rườm rà rắc rối. Tôi là người ít học nên suy nghĩ đơn giản hơn:

Trong một xã hội, chính pháp luật là cái xương sống giử cho xã hội đó phát triển lành mạnh. Vậy thì tại sao bạo lực tràn lan như bây giờ không chỉ: “chuyện cãi cọ trong những trường hợp mâu thuẫn xoay quanh việc tìm kiếm lợi ích.” Mà còn do luật pháp không nghiêm minh, không được thực thi đúng nghĩa với phương châm: Sống và làm việc theo pháp luật. Một ví dụ cụ thể là vụ gia đình anh Vươn, nếu hành xử đúng pháp luật chính quyền phải giao đất 20 năm, tức theo lời TS. Đặng Hùng Võ thì phải đến năm 2017 mới đến hạn trả lại cho nhà nước. Nếu chính quyền làm đúng thì việc manh động có xảy ra không? Tôi chắc là không.

Giờ hãy thử làm con tính, theo như người em của anh Vươn khai: gia đình còn mắc nợ cả chục tỷ đồng tiền đầu tư vào khu đất ấy. Ta khoanh lại món nợ chỉ 5 tỷ thôi. Thử tính; vay ngân hàng với lãi suất 21%/năm. Cứ mỗi tháng gia đình anh phải trả lãi 105 triệu đồng. Thí dụ như gia đình chấp nhận hành xử theo đúng trình tự pháp luật, tức tạm tuân theo lệnh trả lại đất rồi mới đi khiếu nại theo đúng trình tự pháp luật thì trong bao lâu sẽ được giải quyết? Và trong thời gian đó, đồng hồ của ngân hàng vẫn cứ chạy chứ đâu có dừng lại mà chờ phân xử. Ai sẽ chịu thanh toán khoản lãi chứ chưa nói đến trả nợ cho gia đình anh?

Như vậy nguyên nhân dẫn tới việc manh động do không còn niềm tin vào chính pháp luật, cái mà lẽ ra nó phải đứng về phía công lý. Và họ bế tắc.

Như người ta thường nói: Luật của kẻ mạnh! Ngày nào luật còn chưa được hành xử và tôn trọng đúng mực thì ngày đó những hành vi manh động vẫn sẽ còn tiếp diễn. Ở đây tôi cũng không thấy ông GS đề xuất giải pháp nào cho hợp lý, ông chỉ nói chung chung mà ai cũng nói được chứ không cần phải là PGS. TS như ông.

Trích:

(Rõ hơn, muốn trật tự, sự bình ổn trong xã hội được duy trì vững vàng, một trong những điều tối cần thiết là các cơ quan thực thi pháp luật phải thực hiện chức năng được giao phó có hiệu quả. Đặc biệt, các vị trí chuyên môn phải tích cực, tận tụy với công việc; chủ động và nhạy bén trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm pháp luật; không lơi lỏng, xuề xòa; luôn tỉnh táo và đứng vững trước mọi thách thức, đe dọa, cám dỗ; chấp nhận đương đầu và kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác.)

Xin lỗi ông GS, tôi lúc này hơi bị dị ứng với mấy cái chử to đứng trước tên của 1 ngài nào đó. Nếu có gì đụng chạm xin ông thứ lỗi.

Người Hoa và lịch sử đàng trong

2012-01-08T12:39:00.004+07:00

Đã từ lâu tôi luôn quan tâm và muốn tìm hiểu rõ hơn về lịch sử đàng trong, trong đó có vai trò của người Hoa. Sự quan tâm này bắt nguồn từ ngày tôi học lớp 6 ở trường Gia Long, một ngôi trường “đậm đà bản sắc Nam bộ”. Ngày ấy, ở SG có hai trường nữ trung học lớn là Gia Long và Trưng Vương, với sự phân chia (không chính thức) như sau: Trưng Vương là trường “Bắc”, đa số giáo viên (thời ấy gọi là “giáo sư”) và học sinh là người Bắc, nói tiếng Bắc, theo văn hóa Bắc. Còn Gia Long thì là trường “Nam”, với giáo viên và học sinh Nam, nói tiếng Nam, và theo văn hóa Nam.

Còn tôi, là người gốc Bắc, nhưng lại học trường Nam, nên từ năm lớp 6 đã thấy mình sao khác mọi người. Một sự khác biệt rõ rệt. Đặc biệt, tôi nhớ lớp 6-1 của tôi thời ấy có rất nhiều bạn người Việt gốc Hoa, và học rất giỏi (đa số sinh sống ở quận 5). Những cái tên đọc lên là đã thấy rõ nguồn gốc người Hoa của họ: Lâm Liễu Phương, Quán Thục Dinh, Trương Thể Hà … (tôi chỉ còn nhớ có vài tên như vậy).

Những người bạn gốc Hoa ấy có những thói quen về lời ăn tiếng nói, sinh hoạt, những suy nghĩ, những giá trị rất khác những gì tôi biết từ cộng đồng người Bắc di cư nhỏ bé mà tôi vẫn tiếp xúc từ nhỏ đến lúc ấy (11, 12 tuổi). Quả là một cuộc hội nhập văn hóa, trong đó tôi là thiểu số, và buộc phải hội nhập, còn nền văn hóa “chính thống” là văn hóa của những bạn người Nam, trong đó có nhiều người gốc Hoa. Những thói quen nghe cải lương, xem hát bội, thờ Quan công, cúng ông Táo vv là những gì tôi mới được tiếp cận lần đầu khi bắt đầu vào trường Gia Long. Sự khác biệt rất lớn và rõ nét ấy khiến tôi cứ tò mò mãi về nguồn gốc văn hóa đa dạng của người Việt nam, về đàng trong đàng ngoài, và về ảnh hưởng của các nền văn hóa bên ngoài đến lịch sử lập quốc của đất nước.

Theo tôi nhớ thì chương trình lịch sử của bọn tôi đến lớp 9 vẫn chưa học (hoặc chưa học kỹ) về lịch sử cận đại của VN, mặc dù thỉnh thoảng qua các môn học khác như địa lý hoặc văn học (hồi ấy gọi là môn Giảng văn) thì bọn tôi cũng thỉnh thoảng được nghe đề cập sơ qua. Nhưng bà chị tôi thì lúc ấy đang học cấp 3 (thời ấy không gọi như vậy, mà gọi là trung học đệ nhị cấp, còn bọn tôi cấp 2 thì là trung học đệ nhất cấp), và phần lịch sử đàng trong được học rất kỹ. Tôi nhớ chị tôi hay bàn bạc, tranh luận về lịch sử với những người bạn của mình, trong đó rất hay đề cập đến đàng trong, với những cái tên như Mặc Cửu, Dương Ngạn Địch, với làng Minh Hương, với phong trào “phản Thanh phục Minh” của cựu thần nhà Minh vào thế kỷ 17, vv. Và rất tò mò, muốn mau lên cấp 3 để được học thêm, tìm hiểu thêm nhiều nữa.

Tiếc một nỗi là khi tôi lên cấp 3 thì … “giải phóng”. Chương trình thay đổi khá nhiều, đặc biệt là các môn khoa học xã hội và nhân văn. Lịch sử các lớp 10, 11 học gì tôi không còn nhớ nữa, nhưng chắc chắn lớp 12 thì chỉ tập trung học (rất nhiều, rất chi tiết) về hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Nhưng tuyệt nhiên là trong suốt chương trình sử cấp 3 hoàn toàn không thấy nói gì đến lịch sử khẩn hoang miền Nam và mở cõi ở đàng trong của nhà Nguyễn. Nhắc đến nhà Nguyễn thì chỉ thấy toàn là “bán nước” mà thôi, còn mở nước thì chẳng thấy đâu.

Rồi sau khi “giải phóng” được một vài năm, vấn đề người Hoa ở VN lại nổi lên – phải nói là nổi cộm – một lần nữa. Trước hết là mấy vụ “đánh tư sản”, đa số trúng vào người gốc Hoa ở VN. Tôi nhớ năm ấy lớp tôi có một bạn người gốc Hoa, nhà ở đường Trần Quang Khải Quận 1, tên có hai chữ cụt ngủn là Trần Huệ. Bạn Huệ bảo, hồi sinh ra cha mẹ định đặt tên bạn là Trần Huệ Hương, nhưng không hiểu viên thư lại ghi chép thế nào mà khi khai sinh in ra chỉ còn có chữ Trần Huệ, đành chấp nhận làm tên luôn (ở nhà vẫn gọi là Huệ Hương). Bạn Huệ người mảnh mai, cao 1,70m, tức là rất cao so với thế hệ của tôi, mắt một mí, da trắng, ăn nói chậm rãi dễ thương, hơi giống tài tử Hồng Công thời ấy (hoặc nữ diễn viên Hàn Quốc bây giờ).

Năm bọn tôi học lớp 11, 12 gì đó (khoảng năm 1976-1977) thì nhà bạn Huệ bị đánh tư sản, bạn ấy đi học mà đầu tóc rối bời, mặt mày thờ thẫn, thỉnh thoảng lại kể vài câu về việc các “cán bộ” kiểm kê đóng chốt tại nhà bạn ấy, lục tung đồ đạc để kiểm kê tài sản, ghi biên bản và tịch thu …. Tôi vẫn nhớ, bạn Huệ có đem vào trong lớp một vài cuốn sổ chép nhạc (nhạc vàng), chép thơ, nhật ký của mình thời cũ, gửi bạn bè trong lớp giữ giùm vì sợ bị tịch thu mất. Nhớ lại, vẫn cảm thấy rùng mình với ký ức của một thời ấu trĩ đã qua – mà không rõ nó đã thực sự qua chưa nhỉ?

Rồi lên đại học, năm thứ nhất lại nổ ra vụ “nạn kiều” và người Hoa “di tản” sang Trung Quốc. Tôi cũng chẳng rõ cái vụ này thực sự là như thế nào; hình như chưa có tài liệu chính thức nào của VN nói rõ ràng về điều này cả. Nhưng theo những gì tôi biết qua những sự việc xảy ra cho bạn bè cùng lớp, cùng khóa thì sự kiện này cũng có tác động rất lớn và làm lung lạc ý chí của rất nhiều người Việt gốc Hoa. Lúc ấy trong khóa của tôi, lớp tiếng Nga (tôi là tiếng Anh) có một bạn trai tên là Bành Văn Tín (hay Bành Trung Tín) gì đấy, tôi quên rồi, là Đoàn viên, cán bộ Đoàn (hình như Bí thư Đoàn khoa), nhưng là người gốc Hoa, nên đến năm thứ 4 dù học giỏi nhưng không được giữ lại trường, và có vẻ lận đận lắm. Bạn Tín vốn tháo vát, vui vẻ, mau mồm mau miệng, nhưng đến lúc ấy thấy trầm hẳn, ít nói, mặt buồn buồn, rồi về sau tôi không còn thấy đâu nữa, chẳng rõ có ra trường hay đã nghỉ học từ trước. Một thời loạn lạc.

Và rồi sau này, ra trường đi dạy, tôi vẫn còn nhiều dịp được tiếp xúc với những gia đình người Việt gốc Hoa. Có một dạo tôi dạy tiếng Anh vào buổi tối ở Trường Tân Trang Quận Tân Bình, giáp ranh Quận 11, có nhiều học trò người gốc Hoa. Có một cô học trò rất quý tôi, hay rủ tôi đến nhà chơi. Vào dịp gần Tết, đến khu nhà người (gốc) Hoa ở quận 11, đa số là người lao động, tôi thấy rất đông đúc, nhộn nhịp, ồn ào, màu đỏ khắp nơi, bàn thờ màu đỏ, đèn màu đỏ trên bàn thờ, Quan công cũng mặt đỏ (râu đen dài), đám múa lân cũng màu đỏ, cờ đỏ rợp trời, tiếng trống gõ, tiếng chập cheng ầm ĩ. Lạ lắm.

Bạn bè tôi cũng nhiều người gốc Hoa. Trong ấy, có nhiều người đã đi định cư ở nước ngoài, với nguồn gốc là công dân Việt. Còn trong số bạn bè còn ở VN hiện nay thì tôi có quen một cặp vợ chồng, cả bên chồng lẫn bên vợ đều bố gốc Hoa mẹ Việt, hai đứa lấy nhau sinh ra con trông y xì là người Hoa 100%: da trắng, mập mạp, mắt một mí, trông không ai bảo là người Việt. Nhưng họ thì hoàn toàn suy nghĩ như Việt, nói tiếng Việt (tiếng miền Nam), viết chữ Việt, đọc sách Việt, thậm chí không biết nói tiếng Hoa, không biết đọc tiếng Trung. Và đối với tôi, cũng như với họ, thì tất cả đều là người Việt Nam, chẳng có một chút phân biệt gì hết, dù nguồn gốc thì khác nhau. Cũng như tôi là người gốc Bắc, nhưng sinh ra và lớn lên ở miền Nam, ăn vị Nam, dùng từ Nam (mặc dù nói theo giọng Bắc).

Tôi nghĩ, có lẽ đã đến lúc nhà nước Việt Nam phải nghĩ đến việc viết lại rõ ràng hơn trong lịch sử Việt Nam về vai trò và lịch sử phát triển, suy vong, hội nhập vào văn hóa Việt của các dân tộc khác trong cộng đồng dân tộc Việt Nam hiện nay. Và chắc chắn là phải nhìn nhận sự đóng góp của người gốc Hoa trong sự phát triển của đàng trong và của đất nước. Vì nếu để cho dân chúng mù mờ về lịch sử Việt thì sẽ có nhiều hệ quả không ngờ, tôi nghĩ thế. Ít nhất là sẽ không thu phục được nhân tâm, kêu gọi mọi người phát huy hết mọi khả năng để tiếp tục xây dựng đất nước.

Trong entry tới tôi sẽ gửi lên một bài viết mà tôi mới tìm thấy trên mạng về vấn đề tôi vừa đề cập đến. Để lưu cho tôi, và để cho mọi người cùng đọc và chia sẻ. Có lẽ tôi sẽ còn đề cập đến vấn đề này nhiều nhiều nữa trên blog này.
----

Viết trước thềm năm mới

2012-01-01T00:01:00.000+07:00

Chỉ còn vài phút nữa là bước sang năm 2012 rồi. Lại một năm nữa đến, và tôi thì già đi thêm một chút nữa. Quỹ thời gian còn lại của đời người đối với tôi lại ít đi thêm một chút. Mà nhiều mong đợi của cả cuộc đời, về một đất nước “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” dường như vẫn chưa thành.

Nhìn lại năm 2011, một năm thật đầy biến động, đối với thế giới, với đất nước tôi, và cả với cá nhân tôi. Một năm không mấy dễ dàng, nhưng cũng đã qua rồi. Và chúng ta không bao giờ được quyền nguôi hy vọng.

Vài phút cuối cùng của năm, lại đọc được bài viết của Hà Đình Nguyên “Về một vị đắng”, ở đây: http://dttl-nguoilotgach.blogspot.com/2011/12/ve-mot-vi-ang.html. Thấy lòng cũng đăng đắng (trong đêm vắng).

Chỉ mong rằng năm mới 2012 mọi việc sẽ tốt đẹp hơn, cho tôi, cho những người thân, bạn bè, và cho đất nước.

Happy New Year 2012 to all, my beloved fellow country people.

Văn học cách mạng, cô gái sông Hương, và bà tiến sĩ

2011-12-31T10:03:00.008+07:00

Cô gái sông Hương là cô gái trong bài thơ “Tiếng hát sông Hương” của Tố Hữu, bài thơ mà chúng tôi đã được học trong chương trình của lớp 12. Lúc ấy là vào năm 77-78 của thế kỷ trước, tức là cách đây đã 34 năm rồi.

Hồi ấy, tôi là một con bé lãng mạn yêu thơ, từ trước năm 75 đã “học đòi” các chị lớn thời ấy chép thơ bằng tay trong những cuốn số nho nhỏ, đẹp đẽ. Thơ chép thì toàn là Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, hoặc Quang Dũng thời tiền chiến, còn nếu không thì chép thơ mới của những tác giả thời ấy. Toàn là những bài lãng mạn, lời lẽ mượt mà, và hầu hết đều nói về tình yêu. Tới giờ tôi vẫn còn khá nhiều câu, chẳng rõ tác giả là ai, mà hồi ấy tôi hay chép hết tập thơ này đến tập thơ khác. Ví dụ như

Em về, em về rồi
Thương nhớ nặng hồn tôi
Xa xăm tình băng giá
Hò hẹn thế, rồi thôi…

Hoặc

Trời mùa đông chim én lạnh lùng bay
Tôi đứng đó nghe ngày vui chợt tắt
Trời thị trấn chưa vàng lên màu mắt
Sao người quên, cho nhung nhớ thêm dài?

Đấy, cái “gu” thơ của tôi thời trước năm 1975 và tồn tại mãi cho đến bây giờ là những bài nhẹ nhàng, nói về tình yêu, về thân phận con người, về thiên nhiên (“… cảnh thiên nhiên đẹp/mây gió trăng hoa tuyết núi sông” như trong bài thơ của Hồ chủ tịch ấy). Cho nên sau năm 75, học thơ “cách mạng” thì tôi thấy rất lạ, đôi lúc rất khó nuốt.

Lúc ấy tôi chọn ban A-B, tức là ban Văn - Sử - Địa (A) hoặc Văn - Sử - Ngoại ngữ (B), nên môn Văn là môn vô cùng quan trọng trong các kỳ thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học. May làm sao, bọn tôi lại được học với một thầy dạy Văn rất giỏi, tên là Trần Thế Xương (không phải là Trần Tế Xương đâu nhé). Lúc ấy tôi học ở trường Nguyễn Thị Minh Khai (Gia Long cũ), và thầy Xương là thầy dạy Văn có tiếng từ trước năm 75 rồi. Tôi cũng không hiểu là trước đây thầy dạy Văn hồi trước năm 75 với những tác phẩm, tác giả khác, quan điểm khác, và dạy rất hay, thì không hiểu tại sao sau năm 75 thầy vẫn có thể dạy rất hay, giảng rất hùng hồn, hào hứng, ý tứ tuôn trào như suối, khi giảng văn thơ cách mạng, toàn là đạn bom, súng khói, chạy loạn, giết Tây, đuổi Mỹ, giải phóng dân tộc … mà vẫn cứ hào hứng tuôn trào như vậy? Chứ tôi, thì tôi … chịu!

Năm ấy, tôi nhớ hai nhà thơ quan trọng nhất trong chương trình lớp 12 là Tố Hữu và Hồ chủ tịch. Hồ chủ tịch thì bọn tôi học tập thơ “Nhật ký trong tù” (tiếng Hán Việt là Ngục trung nhật ký), với những bài thơ thất ngôn tứ tuyệt (7 chữ 4 câu) ngăn ngắn mà tôi cũng còn nhớ loáng thoáng vài bài, vài câu như

Đi đường mới biết gian lao
Núi cao rồi lại núi cao trập trùng
Núi cao lên đến tận cùng
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non

Hoặc

Gạo đem vào giã bao đau đớn
Gạo giã xong rồi trắng tựa bông
Sống ở trên đời, người cũng vậy
Gian nan rèn luyện mới thành công.

Nhưng tác giả mà bọn tôi phải học nhiều tác phẩm nhất là Tố Hữu. Nói cho đúng, toàn bộ sự nghiệp thơ cách mạng đối với tôi – theo những gì tôi đã còn nhớ sau thời học phổ thông – hình như chỉ có mỗi mình Tố Hữu thôi thì phải! Bọn tôi “ăn Tố Hữu, học Tố Hữu, chơi Tố Hữu, ngủ Tố Hữu”, vì lúc nào cũng Tố Hữu, Tố Hữu. Thơ Tố Hữu dường như ám ảnh chúng tôi.

Tôi vẫn còn nhớ 4 tập thơ của Tố Hữu mà bọn tôi được thầy giới thiệu là “Từ ấy”, “Việt Bắc”, “Gió lộng”, “Ra trận”, với những câu thơ tiêu biểu như “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/Mặt trời chân lý chói qua tim”, hoặc “Bà Bủ nằm ổ chuối khô/Bà Bủ không ngủ bà lo bời bời”, “Ăn đi vài con cá/ Năm bảy cái chột nưa/ Có ai biết ai ngờ/ Mà vẫn tròn danh dự…”, “Chú bé loắt choắt/ Cái sắc xinh xinh/ Cái chân thoăn thoắt/ Cái đầu nghênh nghênh ...”. Hoặc những bài thơ sau này như “Chào 61 đỉnh cao muôn trượng/ Ta đứng nơi đây mắt nhìn bốn hướng…”, “Em là ai, cô gái hay nàng tiên/ Em có tuổi, hay không có tuổi?”

Nói chung, tôi không thích thơ Tố Hữu. Nó khác “gu” của tôi quá, thể hiện rất rõ quan điểm “nghệ thuật vị nhân sinh” (nói đúng hơn là nghệ thuật vị … cách mạng vô sản, chiến tranh giành độc lập, “giải phóng” miền Nam), trong khi tôi có lẽ thuộc quan điểm “nghệ thuật vị nghệ thuật” thì phải. Thực ra thì tôi cũng chẳng quan tâm là mình “vị” cái gì, chỉ thấy hay thì thích, thế thôi. Nhưng thời ấy thì chúng tôi đang được chuẩn bị trở thành những nhà “lý luận”, phê bình văn học “nhí” mà lại, cho nên cũng “nổ lốp bốp”, ca ngợi Đảng và Cách mạng lên tới tận mây xanh, còn cái gì đi ngược lại – hoặc chỉ đơn giản là khác – thì đều bị dìm xuống đáy bùn đen. Những bài nghị luận văn học của bọn tôi thời ấy là như thế, viết theo công thức: cái gì có lợi cho cách mạng là hay, cái gì không có lợi cho cách mạng là dở. Đơn giản vậy thôi, và không cần có cảm xúc gì ráo.

Tóm lại, bọn tôi học thơ văn cách mạng là để thi đậu, nên chỉ chăm chăm làm đúng những gì đã được mớm cho. Tôi nghĩ, khéo bọn tôi cũng chẳng khác gì thời lều chõng của phong kiến, đi thi sợ nhất là phạm húy. Phân tích bài văn của nhà thơ, nhà văn cách mạng nào cũng áp vào đó công thức “có tính đảng, tính nhân dân”. Phê phán văn thơ cũ thì chỉ có hai công thức, hoặc “ủy mị, tiểu tư sản”, hoặc “phản động, chống lại dân tộc”, thì thế nào cũng … trúng tủ!

(Viết đến đây tôi chợt nhớ cô con gái của tôi đang học lớp 9, mới đây khi nhờ mẹ xem bài Văn cô cho về nhà làm có tốt chưa, đã hồn nhiên nói: Bài này con “bùm” nhiều quá, nên sợ nó kỳ, mẹ xem lại dùm con. Tôi ngạc nhiên, hỏi “bùm” là gì, thì cô bé hồn nhiên nói, bùm là nổ đó mẹ. Tại vì bài này con nói xạo, viết theo mẫu, chứ đâu có tự nghĩ gì đâu. Thế mới biết, vì sao mà các môn xã hội – nhân văn ngày nay học sinh không thích học nữa.)

Nhưng nói gì thì nói, trong dòng văn học cách mạng mà tôi đã học nhuyễn nhừ như cháo thời năm lớp 12 cũng có những bài thơ hay. Một trong những bài ấy là bài thơ “Tiếng hát sông Hương” của Tố Hữu, bài thơ mà tôi nghe thầy giảng một lần xong thì xúc động khôn cùng, và … tự dưng yêu cách mạng hơn một chút. Mặc dù vào năm 1978 thì hoàn cảnh đất nước đang khó khăn ghê gớm, vì chiến tranh chỉ mới vừa chấm dứt, dân Sài Gòn (những người có liên quan đến chế độ cũ, và cái này thì bao trùm gần hết mọi người dân SG lúc ấy, vì người Hà Nội và các địa phương khác đến định cư ở SG chưa nhiều) lúc ấy còn đang rất hoang mang, lo lắng, và những cuộc chiến tranh mới ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc lại sắp bắt đầu.

Quay lại bài Tiếng hát sông Hương. Tôi vẫn nhớ, bài thơ bắt đầu như thế này:

Trên giòng Hương Giang
Em buông mái chèo
Trời trong veo, nước trong veo
Em buông mái chèo
Trên giòng Hương Giang …

Hình ảnh thơ mộng quá, giọng thơ êm quá, phải không? Viết như thế này thì hợp gu tôi quá rồi đó.

Rồi nữa, thân phận cô gái sông Hương – thân phận con người, vốn là gu của tôi – của thời trước cách mạng năm 45 đau đớn thế này đây:

Trăng lên, trăng đứng, trăng tàn
Đời em như chiếc thuyền nan xuôi dòng
Thuyền em rách nát
Mà em chưa chồng
Em đi với chiếc thuyền không
Khi mô vô bến rời dòng dâm ô
Trời ơi em biết khi mô
Thân em hết nhục dày vò năm canh
Tình ôi gian dối là tình
Thuyền em rách nát có lành được không?

Quả là những vần thơ day dứt, đau đến rỏ máu ở trong tim (tình cảm ủy mị, tiểu tư sản?). Tôi nhớ, hôm ấy thầy tôi giảng về bài thơ này rất xuất thần, nói về “tệ nạn” gái bán hoa trên dòng Hương, một tệ nạn xuất phát từ thời phong kiến nhà Nguyễn, hình như thế. Tôi còn nhớ có đọc ở đâu đó một câu lục bát như thế này (quên mất câu đầu, chỉ còn nhớ câu sau thôi): “dưới sông là đĩ trên bờ là quan”. Đấy, con người, nhất là người phụ nữ, dưới chế độ cũ, có thân phận tủi nhục như thế đấy.

Bài thơ của Tố Hữu kết thúc bằng một loạt câu bắt đầu bằng hai từ “ngày mai”...

Ngày mai cô sẽ từ trong ra ngoài
Thơm hơn hương nhụy hoa nhài
Đẹp như nước suối ban mai giữa rừng
Ngày mai gió mới ngàn phương
Sẽ đưa cô tới một vườn đầy xuân...

Nói cho đúng, phần sau này của bài thơ tôi không thích lắm, vì nó ... sáo. Nhưng thầy tôi vẫn giảng rất hay. Ông bảo, đây mới đúng là “lãng mạn cách mạng”. Nó tưởng tượng, bay bổng, nhưng đầy chất lạc quan, nhân bản, yêu con người. Những thân phận bọt bèo như cô gái sông Hương như thế, nhưng nhà thơ cách mạng của chúng ta – lúc làm bài thơ này mới chỉ là một chàng trai trẻ theo cách mạng, chưa phải là một ông Tố Hữu ủy viên trung ương Đảng hét ra lửa mà tất cả mọi người, nhất là văn nghệ sĩ, khi trông thầy đều phải khép nép kiêng dè – vẫn viết về họ với những vần thơ trìu mến và nhân hậu như vậy.

Và rồi thì tất nhiên phần còn lại của bài giảng sẽ là ca ngọi chế độ của chúng ta, lấy con người làm trọng, nhất là những người cùng khổ. Dù đất nước có khó khăn, nhưng lý tưởng là tuyệt đối đúng đắn, chúng ta phải vượt qua khó khăn – mà khó khăn này có là bao so với thời kháng chiến chống Pháp rồi chống Mỹ gian khổ – và blah blah blah blah ...

Đấy là chuyện cũ. Ba mươi mấy năm rồi, cuộc sống đã diễn ra như thế nào thì chắc tôi không cần phải nói nữa. Tôi chỉ nhớ, lúc mẹ tôi còn sống, có lần bà đã nói: Lạ, ngày xưa thì người Việt mình kỳ thị những người lấy Tây, chửi người ta là me Tây; cách mạng thì lại càng ghét họ, vì theo Tây mà. Thế nhưng bây giờ thì ai có con gái lấy Tây, lấy Mỹ, hoặc lấy Việt kiều (vốn trước đây được xem là phản bội quê hương, bỏ nước ra đi) thì lại hãnh diện, vác mặt lên, gì thì gì ta cũng là có con rể là Tây, là Mỹ, là Kiều ....

Thế đấy. Một sự đổi đời? Thì bao lâu nay ta đã chẳng ca ngợi thành tích của công cuộc đổi mới của đất nước đó sao?

Tất nhiên, đổi mới là cần thiết, và công cuộc đổi mới đó đúng là mang lại nhiều thành tựu, nhất là về kinh tế, không thể chối cãi. Nhưng cũng có nhiều điều không thay đổi, và không thể, cũng không nên thay đổi, tôi nghĩ thế. Mà chắc là ai cũng nghĩ thế, chỉ khác nhau mỗi một điều, đó là nên thay đổi cái gì và giữ lại cái gì mà thôi.

Nhưng thay đổi đến như thế này thì tôi không thể ngờ. Chả là cách đây vài hôm, bà tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hoa của Hội Phụ nữ, cái Hội mà trên nguyên tắc là tổ chức đại diện cho tôi đấy, đã có bài phát biểu mạt sát những cô gái mại dâm đến mức thậm tệ. Bà tiến sĩ đại diện cho giới của tôi đã phán rằng, “Mại dâm là nguyên nhân trực tiếp làm suy thoái đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, làm xấu đi hình ảnh đẹp của người phụ nữ Việt Nam, khiến họ lười lao động, thích ăn diện và không cảm thấy xẩu hổ khi cần tiền”.

Không chỉ có thế, bà tiến sĩ của tôi còn phán vài câu xanh rờn như thế này nữa: “mại dâm là hiện tượng xã hội có từ lâu đời, tuy nhiên, dù tồn tại dưới bất kỳ hình thức nào, mại dâm vẫn là rào cản đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, là nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp gây bất ổn về trật tự chính trị - xã hội”, và “ở bất cứ xã hội nào, phụ nữ làm nghề mại dâm đều bị coi là loại người xấu xa, mạt hạng…bị xã hội, gia đình, người thân coi khinh, dư luận xã hội lên án. Vì vậy, họ luôn mặc cảm, sợ hãi, mất hết niềm tin vào cuộc đời, không có tương lai…” Đúng là mạt sát đến mức thậm tệ, khó lòng có ai mạt sát họ hơn nữa.

Ấy là báo chí đăng như thế nào thì tôi chép lại như thế, chứ chẳng biết có đúng không. Biết đâu báo chí lại ghi sai lời bà ấy nói, hay là, lỗi tại thằng đánh máy í mà. Tôi chép lại ở đây này: http://www.tinmoi.vn/nu-ban-dam-se-khong-biet-xau-ho-khi-can-tien-12698553.html

Chứ không lẽ những gì mà nhà thơ ủy viên trung ương Đảng Tố Hữu đã viết trong bài thơ “Tiếng hát sông Hương”, bài thơ hẳn đã làm nức lòng hàng triệu con người để đi theo cách mạng, mong đợi ngày mai tươi sáng, để được đổi đời, chỉ là những gì nói để mà nói? Hay nói ... lấy được? Để lôi kéo mọi người tham gia cách mạng, để rồi cách mạng thành công, đánh đổ hai thằng đế quốc sừng sỏ, rồi 36 năm cả nước thống nhất, xây dựng chủ nghĩa xã hội không còn người bóc lột người, để các cô gái sông Hương của Tố Hữu lại có nhiều hậu duệ hơn gấp bội, và bị khinh rẻ, mạt sát như thế này?

Ấy thế mà trên trang web của Hội Phụ nữ tôi vẫn tìm thấy bài viết nói về những thân phận phụ nữ trong thơ Tố Hữu, và bài thơ đầu tiên được nhắc tới chính là bài Tiếng hát sông Hương, với những lời lẽ dịu dàng đầy tính nhân văn, thông cảm sâu sắc với những thân phận lỡ làng thời ấy, như thế này đây:

Từ những nỗi đau riêng hoà trong niềm đau chung của đất nước
Khi đất nước còn chìm trong nô lệ, mỗi mảnh đời cũng chịu chung số phận lầm than. Nhưng có lẽ, chịu nhiều thiệt thòi, cay đắng nhất vẫn là những người phụ nữ. Họ chịu nhiều tầng áp bức, bóc lột. Tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ trẻ Tố Hữu đã cảm nhận sâu sắc những nỗi cơ cực đó và cất lên tiếng nói cảm thông. Gặp cô gái giang hồ trên sông Hương, nhà thơ chạnh lòng thương cho thân phận chìm nổi của cô ...

Nguồn ở đây này: http://hoilhpn.org.vn/NewsDetail.asp?Catid=98&NewsId=12465&lang=VN

Hay là, hay là, tôi chợt nghĩ, có thể bọn xấu đã leo cao luồn sâu vào trong những vị trí chủ chốt, và đang làm sai lệch đi những chủ trương đúng đắn, đầy tính nhân bản của cách mạng. Chứ không lẽ cách mạng mà lại cũng giống dân chợ trời ở SG, nói dzậy mà không phải dzậy?

Nhưng bọn xấu ở đâu mà nhiều thế, mà chui vào bộ máy của ta lắm thế, và chẳng có ai phát hiện được ư? Vì Phó trưởng ban tuyên giáo của một cái hội to nhất nước như thế hẳn phải là một vị trí được săm soi, cân nhắc lắm chứ, có phải ai muốn ngồi vào đấy cũng được đâu? Khó hiểu thật.

Tôi càng nghĩ, càng hoang mang quá. Có ai giải thích giúp tôi được hay không?

Không hiểu nổi!

2011-12-27T06:30:00.004+07:00

Mấy ngày qua, khi viết các entry liên quan đến vụ cờ TQ 6 sao, thỉnh thoảng tôi lại nhận được những comment là lạ, như những người theo dõi blog của tôi thường xuyên có thể nhận thấy.

Thực ra thì cũng không lạ lắm, vì nó cũng giống như một số ý kiến trái ngược với suy nghĩ của tôi (và của đa số người VN hiện nay, tôi tin như thế). Đó là: việc nhầm lẫn 5 sao thành 6 sao chỉ là một lỗi kỹ thuật nhỏ thôi, chẳng có gì phải quan tâm. Ai suy diễn nọ kia mới thực là những người có vấn đề: hoặc dở hơi, thừa thời gian mà ít việc nên bới lông tìm vết và suy diễn lung tung, hoặc tồi bại, đáng khinh vì cứ thích moi móc sự nhầm lẫn, sai lỗi của nhà nước ra mà nói, chỉ chọc phá chứ không chịu hiến kế xây dựng đất nước, quê hương. Hoặc, với một góc nhìn khác, có người cho rằng những người phản đối vụ cờ TQ 6 sao là những con người đầy mặc cảm nhược tiểu, vì tự ý suy diễn ra rằng ngôi sao nhỏ dư ra đó là Việt Nam; sao không nghĩ rằng VN chính là ngôi sao lớn?

Chẳng biết mọi người khác nghĩ sao nhưng tôi thấy việc mỗi người một ý như thế này là bình thường; có tranh luận thì sau đó mới “bật” ra chân lý. Nhưng việc nhầm cờ rõ ràng là không bình thường vì nó không phải là lần đầu, mà lần này thì nhầm lẫn hàng loạt mới là đáng nói chứ. Và với tư cách là công dân, thì rõ ràng bất kỳ người VN nào cũng có quyền quan tâm và lên tiếng. Ai chống lại sự lên tiếng này, cho rằng sự kiện trên không đáng quan tâm, thì tư cách công dân Việt Nam của người đó cần phải được xem xét lại.

Bởi vì sự kiện “nhầm lẫn” vừa qua rõ ràng không chỉ người VN quan tâm. Thế giới cũng rất quan tâm – sự việc hy hữu quá – và chắc chắn là họ cũng phải có những suy đoán nào đó. Có thể họ sẽ không nói ra chính thức, vì chưa có chứng cứ cụ thể, nhưng không ai dám bảo đảm là họ không nghĩ gì. Bởi vì những điều họ nghĩ, tuy không nói ra chính thức, nhưng cũng đã được bàn tán sôi nổi trên cộng đồng mạng quốc tế rồi.

Ví dụ như, hôm nay tôi tình cờ tìm được trang này, của Pakistan, địa chỉ: http://www.defence.pk/forums/china-defence/148358-chinese-vice-president-meets-vietnamese-president-relations-2.html#post2419775. Họ bàn tán trên đó rất dữ về vụ cờ 6 sao TQ do VN tạo ra, trong đó có nhận xét như thế này, xin chép nguyên văn:

Deep in vietnam heart they want to be part of china , this is their subtle way of telling chinese leader please make us part of china. Yes vietnam can be the sixth star of china. (Tận sâu trong tim Việt Nam muốn mình là một phần của TQ. Đây là cách khéo léo để họ nói rằng làm ơn cho chúng tôi được trở thành một phần của TQ. Vâng VN có thể là ngôi sao thứ sáu.)
Cũng là một nhận xét lạ. Và không phải là nếu họ cứ suy diễn như thế thì VN bỗng trở thành như thế. Nhưng là người dân VN, rõ ràng đây là một điều không phải là không quan trọng và có thể nhẹ nhàng bỏ qua. Chẳng hiểu những người vốn là tác giả của những nhận xét lạ trên blog của tôi, và tác giả của những ý kiến lạ như vậy trên mạng, họ nghĩ gì khi đọc nhận xét trên của cư dân mạng Pakistan nhỉ?

Không thể nào hiểu nổi, thực vậy.

Giáng Sinh ở xóm nghèo

2011-12-26T00:38:00.008+07:00

Xóm nghèo mà tôi nhắc đến ở đây chính là nơi tôi đang ở. Nó là khu chợ Cây Quéo của quận Bình Thạnh mà trước đây tôi đã có bài “nhật ký bằng hình” trên blog này, nhân dịp Tết. Còn lần này sẽ là một “nhật ký bằng hình” khác về dịp Giáng Sinh.
“Cửa hàng” thú bông trên vỉa hè gần chợ Cây Quéo
Nói thêm về khu chợ Cây Quéo này một chút. Như nhiều nơi khác mà gia đình tôi (cả bên nội lẫn bên ngoại, bên vợ lẫn bên chồng) đã đến sinh sống, nơi đây có một bộ phận dân cư là người theo đạo Công giáo. Và dấu hiệu của sự hiện diện của họ là những ngôi nhà thờ, nơi, ngoài vai trò là nơi thờ phượng, cử hành các nghi lễ tôn giáo, còn có vai trò là trung tâm sinh hoạt tinh thần, và là nơi gặp gỡ, giao tiếp, thăm hỏi của cộng đồng giáo dân nữa.
Những ngôi sao đã dẫn đường cho ba vị đạo sĩ ở Phương Đông đến với Hài nhi Jesus cách đây hơn 2000 năm
Rất gần nhà tôi ở, chỉ vài phút đi bộ trên cùng một con đường ở khu chợ Cây Quéo này là một ngôi nhà thờ, có tên là Nhà thờ Bác Ái. Và nếu chịu khó đi bộ thêm khoảng 5, 7 phút nữa về phía chợ Cây Quéo thì còn có một ngôi nhà thờ khác, Nhà thờ Thánh Tịnh. Người dân Công giáo sống ở khu này khá nhiều. Và vì thế, cứ mỗi lần Giáng Sinh thì không khí rộn rịp, tưng bừng cũng lan được vào đến tận đây. Dù đây chỉ là một khu nghèo và khá hẻo lánh – hẻo lánh đến nỗi mỗi lần cần tôi đi taxi từ nơi khác về nhà là lại lo không biết tài xế có biết đường để đến hay không.
Đèn hoa tưng bừng vui đón Giáng Sinh. Tại Nhà thờ Bác Ái, nơi gần nhà tôi.
Xin đưa lên đây những hình chụp vào tối hôm nay, Chủ nhật 25/12/2011. Những hình ảnh chụp muộn vào cuối đợt lễ Giáng Sinh này, vì ngày mai đã là Thứ Hai, mọi người lại đi làm và mọi việc sẽ trở lại bình thường rồi. Ông già Noel, vốn xuất thân từ nơi thế tục (không phải là một vị thánh của đạo Thiên chúa), nay đã vào tận khuôn viên nhà thờ
Dẫu sao thì những ngày lễ Noel cũng làm cho không khí ở quanh đây tưng bừng, nhộn nhịp lên được một chút. Và cùng với sự tưng bừng trên đường phố là một sự an nhiên, vui sướng trong tâm hồn. Để lại tiếp tục với những khốn khó của cuộc sống hàng ngày, giá cả tăng như bão táp, mà Tết lại sắp đến rồi.
Emmanuel, Thiên chúa ở cùng chúng ta
Vâng, xin Thiên chúa chúc phúc cho tất cả chúng ta, đặc biệt là những ai bị bách hại vì công lý.

Cờ 6 sao, mèo, và mơ ước đêm Noel

2011-12-23T20:03:00.010+07:00

Hôm trước tôi có viết bài “Cờ và sao”, trong đó nêu ước mơ đêm Giáng Sinh của tôi là nhận được câu trả lời chính thức từ phía nhà nước về việc có đúng là VN đã dùng cờ TQ 6 sao để đón ông Tập Cận Bình hay không.

Hôm nay còn một ngày nữa mới đến đêm Giáng Sinh, nhưng ước mơ của tôi đã trở thành hiện thực – tức là, tôi đã có câu trả lời cho câu hỏi ấy. Chỉ có điều, câu trả lời ấy không đến từ nhà nước, mà từ những nguồn khác.

Nhưng có sao, miễn là đạt được mục tiêu (có câu trả lời), còn mèo trắng hay mèo đen thì có chết ai đâu (đấy thấy chưa, chính tôi cũng đã thấm nhuần tư tưởng của bác Đặng rồi đấy, tình hữu nghị Việt-Trung muôn năm!!!!!!!!!!!!!!!!)

(Mở ngoặc chút: có ai thắc mắc về từ “mèo”trong cái tựa bài viết này, và quan tâm đến số dấu chấm than ở trên của tôi không nhỉ? Mèo, thì tức là thuyết mèo trắng mèo đen vừa nhắc ở trên đấy. Còn số dấu chấm ư, nó là 16 số, biểu tượng cho mười sáu chữ vàng đấy, cái gì mà láng giềng khốn, ấy chết, tôi nhầm, do đọc báo lề trái nhiều quá đâm lậm, láng giềng hữu nghị, … vân vân và vân vân, đấy nhé!)

Quay trở lại câu hỏi và câu trả lời. Câu hỏi (của tôi): liệu có hay không có việc dùng cờ 6 sao? Câu trả lời: chắc là có. Tại sao tôi tin là có ư, xin trả lời nhé.

1. Một bạn đọc blog của tôi mới đưa link dẫn đến một trang blog yume của Nguyễn Hữu Tiến, một trang có vẻ rất hiền lành, không dính dáng chính chị chính em gì cả, mà chỉ viết về du lịch, giải trí, vv. Trên blog ấy, có một bài viết cũng rất hiền lành, viết từ ngày 1/8/2010 về một lễ hội ẩm thực tại Vũng Tàu, hoàn toàn chỉ nói về việc tổ chức ngày hội đó – hàng hóa ra sao, đắt rẻ thế nào, vv. Nhiều thông tin thú vị và hữu ích.

Điều đáng nói là trong bài viết rất khách quan ấy, vốn có khá nhiều ảnh để cho ta thấy quang cảnh của ngày hội chứ không có quan tâm gì đến cờ quạt với sao trăng gì cả, thì lại có (trời ơi!) sờ sờ ra đó, một lá cờ Trung Quốc … 6 sao, treo ngay tại gian hàng ẩm thực của Trung Quốc. Rất đường hoàng, giữa thanh thiên bạch nhật, ngang nhiên như chốn không người.

Hình ấy vẫn còn đó khi tôi viết những giòng này, tại địa chỉ http://yume.vn/huutienvl/article/le-hoi-am-thuc-the-gioi-2010-tai-vung-tau-y-tuong-cap-quoc-te-trinh-do-to-chuc-thi-cap-phuong-xa.35CF4F2C.html, nhưng để chắc ăn tôi đã chụp lại cả màn hình và đưa lên đây vì e rằng sau này nó có thể bị thay đổi.

Như vậy, việc treo cờ TQ 6 sao là một việc mà chính phía TQ đã làm, vì chính họ treo cờ nước họ trên gian hàng của họ mà. Và cả 2 phía VN lẫn TQ chẳng có ai thắc mắc gì về việc này hết (nhất trí cao giữa 2 Đảng, 2 Nhà nước?)

2. Đáng nói hơn, trên tờ StraitsTimes, một tờ báo của Singapore ra đúng ngày hôm nay 23/12, có một bài viết với tựa “Vietnam displays Chinese flags with 6 stars instead of 5” (Việt Nam trưng cờ TQ 6 sao thay vì 5 sao), trong đó có câu
Vietnam made an embarrassing gaffe this week when receiving China's Vice-president Xi Jinping, considered the future number one in Beijing, by displaying Chinese flags bearing one star too many. (VN đã mắc phải một sai lầm đáng xấu hổ khi tiếp đón Phó Chủ tịch TQ Tập Cận Bình, người được xem là sẽ nắm giữ vị trí số 1 tại Bắc Kinh, khi sử dụng những lá cờ TQ nhưng lại thừa ra một ngôi sao.)

Địa chỉ của bài viết ở đây: http://www.straitstimes.com/BreakingNews/SEAsia/Story/STIStory_748131.html, mọi người có thể vào kiểm tra lại. Báo chí tư bản, chắc là nó không thay đổi nội dung đã đưa lên theo kiểu xã hội chủ nghĩa của ta, nên tôi cũng (ỷ y) không chụp màn hình làm gì. Như thế này thì vụ 5 sao, 6 sao của ta đã nổi tiếng quốc tế rồi đấy nhé. Gì chứ đón tiếp một nhân vật quan trọng ở tầm cỡ quốc gia như thế mà lại in sai cờ của người ta hàng loạt như thế này thì chắc chỉ có VN mới có, vậy là ta cũng có cái để đứng đầu thế giới rồi đấy nhỉ.

Với hai chi tiết này, tôi thấy mình đã có đủ cơ sở để kết luận mình đã có câu trả lời rồi. Đặc biệt là chi tiết thứ hai, vốn là “phát hiện” của tôi, chắc thế, vì chưa thấy có ai đề cập đến cả.

Hăng hái vì “phát hiện” của mình, tôi viết bài và khoe với ông xã. Nhưng ông ấy bảo, em phải kiểm tra lại cẩn thận, dù gì cũng là việc quan trọng, ngộ nhỡ bọn StraitsTimes chúng nó … nghe hơi nồi chõ, lấy thông tin từ … lề trái rồi viết lên thì sao? Bọn xấu xúi giục, Việt Tân Việt Cựu gì đấy, thiếu gì (chả biết chúng ở đâu, nhưng hình như chúng nhiều lắm thì phải, nhà nước bảo thế).

Ừ, nghe cũng có lý nhỉ? Thế là tôi kiểm tra thêm trên mạng, và thấy, trời ơi, VN mình nổi tiếng thật rồi với vụ tặng sao cho cờ TQ. Báo chí nước ngoài đưa tin nóng tới tấp kia kìa. Đây nhé:

1. Too many stars: Vietnam in flag gaffe with China – Tạm dịch: Hơi nhiều sao quá: Việt Nam trong vụ nhầm cờ của Trung Quốc. Trên tờ Miami Herald của Mỹ, ở đây: http://www.miamiherald.com/2011/12/23/2558961/too-many-stars-vietnam-in-flag.html
2. Cũng tựa như trên, nhưng đăng trên tờ báo của Đài Loan, Taiwan News, ở đây: http://www.taiwannews.com.tw/etn/news_content.php?id=1795894
3. Vietnam in Chinese flag faux pas – Tạm dịch: Việt Nam trong vụ bé cái nhầm với cờ Trung Quốc. Đăng trên tờ Bangkok Post của Thái, ở đây: http://www.bangkokpost.com/print/272218/ . Mà cái “thằng” báo Thái này chơi xấu nhé, “nó” dám bảo, báo chí nhà nước thì im nhưng báo chí Việt kiều (lề trái) thì có nhiều ý kiến, nhận xét vv, nói chung là chống phá nhà nước ta nên tôi không nhắc lại ở đây làm gì, cho nó lành í mà, các bạn nhỉ.
4. Vietnam embarrassing flag gaffe with China – Tạm dịch: Vụ nhầm cờ đáng xấu hổ của Việt Nam với Trung Quốc. Trên tờ Telegraph của Anh hẳn hoi nhé, một trong những tờ báo có lượng phát hành lớn nhất của Anh, ở đây: http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/vietnam/8974616/Vietnam-in-embarrassing-flag-gaffe-with-China.html
5. Lại cùng tựa bài như mục số 1, nhưng trên trang web của CBS News (Mỹ), cũng là một hãng tin lớn nhé, ở đây: http://www.cbsnews.com/8301-501712_162-57347581/too-many-stars-vietnam-in-flag-gaffe-with-china/. Chú ý chi tiết này: Chinese Foreign Ministry spokesman Liu Weimin told reporters Friday that Vietnam had told the Chinese Embassy in Hanoi that it was "a technical error." (Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao TQ Liu Weimin cho biết Việt Nam đã giải thích với Đại sứ quán TQ tại Hà Nội rằng đó là một “lỗi kỹ thuật”.)

Thực ra thì còn nhiều, nhiều nữa, đại diện cho đủ các vùng, Á, Âu, Mỹ đủ cả rồi, có lẽ chỉ còn thiếu châu Phi nữa thôi, nhưng cái xứ … lạc hậu, chậm chạp ấy, kể làm gì nhỉ?

Đấy, tóm lại là: tôi đúng là may mắn, cầu được ước thấy. Mơ ước được trả lời vào đêm Giáng Sinh, thì chưa Giáng Sinh đã có câu trả lời rồi (mặc dù là từ mèo đen, chứ không phải là mèo trắng). Như vậy, có nghĩa là tôi vẫn còn có thể mơ ước một điều khác vào đêm Giáng Sinh chứ nhỉ? Vậy thì tôi sẽ mơ, mơ lắm, về một điều …

Nhưng mà không viết điều ấy ra ở đây được đâu. Các bạn tự đoán vậy nhé.

Chỉ hơi thắc mắc: chẳng hiểu sao, tôi bỗng nhớ một câu phát biểu nổi tiếng của Nguyễn Tuân: “Tôi tồn tại được vì tôi biết sợ!”

Dù sao, cũng chúc mọi người niềm vui trong đêm Giáng Sinh!
---

PS: Khuyến mãi thêm hình chụp màn hình từ báo Việt, có hình cờ 6 sao đón Tập Cận Bình. Hình mới chụp, nóng hổi!

--
Cập nhật sáng ngày 24/12
Dưới đây là lời giải thích của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam mà tôi vừa đọc được tại địa chỉ sau: http://www.mofa.gov.vn/vi/tt_baochi/pbnfn/ns111223205104/view

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao trả lời câu hỏi của phóng viên ngày 23/12/2011

Câu hỏi: Đề nghị cho biết thông tin về việc trong lễ đón Phó Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 21/12, các cháu thiếu nhi Việt Nam đã vẫy cờ Trung Quốc có in hình 6 sao trong khi cờ Trung Quốc chỉ có 5 sao?

Trả lời: Đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội đã được thông báo đây là sai sót mang tính kỹ thuật. Cục Lễ tân Nhà nước đã nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm và kỷ luật các cán bộ có liên quan./.

Hình chụp màn hình:

Hoan hô sự thẳng thắn của Bộ Ngoại giao. Đấy mà, tôi đã bảo, tôi luôn tin vào bản chất tốt đẹp của chế độ. Mặc dù đã có một bạn đọc chất vấn tôi, bảo rằng hiện tượng xấu xảy ra một cách có hệ thống như thế thì không phải là bản chất thì còn là gì nữa?

Ừ, mà suy cho cùng thì người ta biết được bản chất chủ yếu là do suy từ hiện tượng mà ra. Vậy nếu hiện tượng xấu nhiều quá, thì ai còn tin vào bản chất tốt đẹp được nữa, vì suy ở đâu ra được? Vậy cho nên, gì thì gì, lâu lâu nhà nước mình cũng cần cho dân vài tín hiệu về bản chất tốt đẹp của chế độ nhé. Để củng cố niềm tin của dân, thì càng làm cho chế độ vững mạnh ấy mà.

Phải vậy không, những người bạn đảng viên (nhưng mà tốt) của tôi?

Cờ và sao

2011-12-22T08:41:00.005+07:00

Cờ, tiếng Anh là flag, theo định nghĩa của tự điển OALD của Hornby (2000) là “một miếng vải có màu được thiết kế đặc biệt làm biểu tượng cho một quốc gia, một tổ chức, hoặc có một ý nghĩa riêng biệt”. Ngoài danh từ, tiếng Anh cũng có động từ flag được định nghĩa là “đặt một dấu hiệu đặc biệt bên cạnh thông tin được cho là quan trọng”, tức tương đương với từ “đánh dấu” trong tiếng Việt.

Với ý nghĩa như vậy, thì rõ ràng là mỗi chi tiết trong lá cờ đều phải được quy định nghiêm nhặt, và việc thay đổi thiết kế của lá cờ của đất nước chắc chắn phải là chuyện đại sự quốc gia, phải đưa ra bàn trước quốc hội.

Bây giờ nói về sao. Sao, tiếng Anh là star, thì cũng theo định nghĩa của cùng một cuốn từ điển đã nêu, là “một vật, một hình trang trí, một dấu hiệu, thường có 5 hoặc 6 cánh, với hình dạng biểu tượng cho một ngôi sao”, và thường được dùng với nghĩa biểu tượng, đại diện cho một cái gì đó tốt đẹp, xuất sắc, như trong việc đánh giá khách sạn (khách sạn 5 sao), hoặc nói về các diễn viên, ca sĩ, vv. Đặc biệt, hình ngôi sao rất hay được dùng trong các lá cờ của nhiều quốc gia, trong đó, tất nhiên là có Việt Nam, nhưng cũng có nhiều nước khác nữa, như “láng giềng gần” Trung Quốc, hoặc “cựu thù” Hoa Kỳ.

Nhân tiện, vì Giáng Sinh đang gần kề, nên tôi cũng nói thêm là ngôi sao cũng có ý nghĩa rất lớn trong ngày lễ tôn giáo lớn nhất trong năm của người theo đạo Thiên chúa. Nó biểu trung cho ngôi sao chỉ đường để dẫn lối cho 3 người đạo sĩ ở phương Đông đến tôn thờ đấng cứu thế giáng trần nơi hang Bethlehem hơn 2000 năm trước.

Quay lại chuyện cờ và sao. Lá cờ của VN thì chỉ có một ngôi sao thôi, nhưng trong hai lá cờ của TQ và HK với nhiều ngôi sao thì mỗi ngôi sao ấy đại diện cho một vùng lãnh thổ. Chẳng hạn như cờ Mỹ thì mỗi tiểu bang là một ngôi sao, còn cờ TQ – có sao lớn và sao nhỏ, đúng điệu “thiên tử” và “chư hầu” – thì theo tôi hiểu, ngôi sao lớn là đại diện cho “đại hán” còn các ngôi sao nhỏ là đại diện cho các vùng tự trị.

Và đã là người VN thì có thể có người không biết số sao trên lá cờ của Mỹ là bao nhiêu (nó nhiều quá), nhưng không thể nhầm lẫn gì về số sao trên lá cờ của TQ: 1 sao lớn, 4 sao nhỏ bao quanh, theo thế quần tụ quy về một mối. Không thể nào có chuyện nhầm lẫn được.

Lá cờ có ý nghĩa biểu trưng, và vì ý nghĩa biểu trưng của nó nên đã trở thành một vật thiêng liêng, không phải là muốn làm gì với nó là làm, mà lôi thôi có thể … bị công an bắt, nếu bị xem là làm xấu đi hoặc xuyên tạc ý nghĩa của lá cờ. Ở VN, trong “cao trào” của vụ “tụ tập phản đối TQ gây hấn”, thậm chí chỉ cần mặc áo có in hình cờ nước và đi dạo ở bờ Hồ Gươm thôi, cũng có thể bị công an theo dõi, thậm chí câu lưu, vì bị nghi ngờ là có dụng ý chính trị, chống dối chế độ, kể cả không có chứng cứ.

Dẫn giải dài dòng như trên, tôi chỉ muốn đưa ra một câu hỏi, trước hết là cho mình, và sau là cho những ai quan tâm, rồi cuối cùng là những người có trách nhiệm – những đại biểu quốc hội mà trong đó tôi có được may mắn biết trực tiếp một người trong cơ quan cũ, đại biểu hội đông nhân dân thành phố mà tôi biết trực tiếp đến … hai người, và còn lại là rất nhiều đảng viên. Những con người ưu tú, những người có đầy đủ quyền lợi về chính trị, có quyền tham gia vào những vấn đề quan trọng của đất nước chứ không phải là công dân hạng hai như tôi và tuyệt đại đa số những người dân trơn, không phải là đảng viên khác.

Một câu hỏi mà đối với tôi là rất quan trọng. Quan trọng đến nỗi ngay khi biết được điều này vào buổi sáng khi vừa ngủ dậy, thì tôi đã phải gác mọi việc lại và viết ngay entry này, dù đang rất bận, công việc đang chờ đợi ngập đầu.

Câu hỏi ấy là: Có đúng là trẻ em Việt Nam đã cầm lá cờ Trung Quốc với 6 ngôi sao – 1 sao lớn và 5 sao nhỏ – trong buổi đón tiếp Ông Tập Cận Bình từ Trung Quốc đến thăm Việt Nam hay không? Nếu không đúng, sao hình ảnh trẻ em Việt cầm cờ TQ 6 sao lại nằm sờ sờ trên trang tin của BBC, và cả trên trang của AFP nữa?

Mà đây không phải là lần đầu. Ít ra, nó cũng lập lại một việc đã xảy ra cách đây không lâu, trên VTV, và cũng đã gây phẫn nộ trong dư luận. Mà không chỉ dư luận VN quan tâm đến điều này; cả báo chí chính thống và không chính thống của nước ngoài cũng đề cập đến việc này, rất ầm ĩ, ví dụ như ở đây.

Là một người dân, yêu nước và tin tưởng vào bản chất tốt đẹp của chế độ như đã được học trong sách vở, đọc trong báo chí, nghe trong rất nhiều lần học tập chính trị trong suốt một cuộc đời đi làm ở khu vực công, tôi nghĩ tôi có quyền thắc mắc, và được trả lời.

Nếu như không có ai trả lời, như rất nhiều việc khác ở VN, thì tôi sẽ tin đấy chỉ là hiện tượng – hiện tượng rời xa dân, không lắng nghe những bức xúc của dân, dù tổ chức đảng, bộ phận ưu tú nhất của xã hội Việt hiện nay, đều có mặt ở khắp mọi nơi, kể cả khu vực tư nhân như ở trường tư nơi tôi làm việc hiện nay – chứ không bao giờ là bản chất cả.

Cũng giống như việc dù ai có in cờ Trung Quốc một cách nhầm lẫn – dù vô tình hay cố ý – thành 6 sao, thì đó cũng chỉ là hiện tượng. Còn bản chất của người dân Việt thì luôn tự hào về sự độc lập và kiên quyết bảo vệ chủ quyền của đất nước, đặc biệt là trước mối đe dọa trực tiếp hoặc ngấm ngầm của ngoại bang từ phương Bắc.

Tôi cũng thắc mắc thay cho người láng giềng lớn của Việt Nam, đó là, liệu có thể chấp nhận việc lá cờ của nước mình ai muốn thêm thắt gì vào cũng được, hay chăng? Đặc biệt là trong một nghi thức ngoại giao chính thức như vậy?

Lẽ nào đoàn của TQ không quan tâm, không để ý là mọi người đã cầm lá cờ như thế nào để đón tiếp mình? Ví dụ, nếu không phải là lá cờ 6 sao, mà là lá cờ Trung Hoa hải tặc, như những người “biểu tình” dũng cảm ở Hà Nội trước đây đã làm, khi phản đối hành động gây hấn của Trung Quốc?

Tôi cần được giải thích, và cần một câu trả lời chính thức từ nhà nước. Điều đó sẽ là giấc mơ mùa Giáng Sinh năm nay của tôi.

So runs my dream, but what am I?
An infant crying in the night
An infant crying for the light
And with no language, but a cry!

Oh Christmas tree, oh Christmas tree …

2011-12-18T21:27:00.004+07:00

Chỉ còn một tuần nữa thôi là đúng ngày Noel, 25/12. Không khí Giáng Sinh đã rộn rã khắp đường phố Sài Gòn cả nửa tháng nay rồi.

Nhớ ngày xưa còn trẻ, tôi đi dạy Anh văn vào buổi tối. Cứ mỗi mùa Giáng Sinh lại (phải) dạy các em những bài hát về Noel. Và mặc dù ở VN thì Giáng Sinh không được xem là một ngày nghỉ, nhưng không bao giờ các học viên lại chịu học vào tối ngày 24/12. Nên ai dạy trúng tối ngày ấy thì chắc chắn đều bị các học viên bắt hát. Tất nhiên, tôi cũng không phải là ngoại lệ.

Có nhiều bài rất hay, nhưng một trong những bài tôi thích nhất và hay hát nhất – một phần là vì nó dễ hát, và cũng dễ thuộc lời – là bài “Christmas tree”. Lời bài hát ấy, giờ đây tôi chỉ còn nhớ được có mỗi một câu như thế này:

Oh Christmas tree, oh Christmas tree …

Không nhớ lời, nhưng điệu nhạc thì tôi vẫn nhớ. Reo vui, rộn rã lắm. Và lòng người, tôi hy vọng thế, cũng nhờ đó mà thanh thoát và vui sướng hơn.

Còn đây, cây thông Giáng Sinh của gia đình tôi. Nó đã cũ lắm rồi, vì được sử dụng đã mười mấy năm nay. Nhưng năm nào đến Giáng Sinh thì cả nhà lại chộn rộn lôi nó ra để trang trí. Một “truyền thống” nho nhỏ, hòng còn chút gì để nhớ, cho các con tôi sau này chăng?

Giáng sinh đến rồi, hãy vui lên đi, mọi người ơi!

Đọc bài thơ của Lưu Quang Vũ

2011-12-10T17:59:00.001+07:00

Bài thơ lạ lùng, ám ảnh, chẳng biết viết từ lúc nào và có tựa đề là gì, đã được đăng ở đâu. Tôi tìm được nó trong bài tham luận của nhà thơ Nguyễn Việt Chiến, ở đây.

Đọc qua một lần, và không thể quên. Những hình tượng kỳ quái, những ý tưởng dị kỳ, tưởng chừng như vô nghĩa. Nhưng lại cũng rất có ý nghĩa, một ý nghĩa gì đó vừa rõ ràng lại vừa mơ hồ. Một sự ám ảnh, một cảm giác lo sợ, đớn đau.

Chép lên đây để lưu lại, để đọc, và để chia sẻ với mọi người. Và cám ơn nhà thơ NVC đã viết bài tham luận ấy, và đăng lên blog của mình. Một bài tham luận về thơ, một thứ có lẽ gần tuyệt chủng, giống như chim sâm cầm vậy. Như chính NVC đã viết trong một bài thơ của mình.
-------------

Bây giờ

Hai đạo quân đã giết hết nhau

Tiếng trống cuối cùng đã bặt

Người ngựa đều ngã gục

Chỉ còn con quạ xám đậu trên bờ

Bây giờ

Thành Cổ Loa đã mất

Trước mặt là biển rộng

An Dương Vương tóc bạc phơ

Lưỡi gươm đưa

Lòng ngọc trai máu thắm

Bây giờ

Người sao Hoả mắt đèn pha

Lưỡi dài bạch tuộc

Đã tràn xuống đen ngòm mặt đất

Cánh tay ai

Mọc trên tường đá rắn

Ai giấu dao găm trong áo choàng

Đi giữa những hình ma-nơ-canh

Những xe hơi điên cuồng

Tay chắp lại như đòi như cầu khẩn

Điệu dân ca mềm mà đáu đớn

Bây giờ

Rừng đen mặt nạ sắt

Vắng hoang trong mưa rào

Nằm sóng xoài cô gái nước da nâu

Hoa cúc xuyên qua miệng

Bây giờ

Em trụi trần dưới vòm cây tối đen

Ngực đồi trăng ướt đẫm

Tay chập chờn lửa sáng

Nhưng đã muộn lắm rồi ôi muộn lắm

Vực sâu đã mở ra

Chôn cả lời trăng trối của mùa thu

Một chiếc lá khổng lồ đỏ thắm

Vịnh Hạ Long, bằng dỏm, và luật biểu tình

2011-12-10T08:24:00.006+07:00

Câu chuyện về Vịnh Hạ Long đã được tôi viết đến 2 kỳ rồi, mà kỳ cuối đã được đặt tên là “tập hạ, hồi cuối” nữa chứ. Tưởng là không còn phải nhắc đến nó nữa, ai ngờ vẫn chưa hết chuyện.

Nào là việc tăng giá vé tham quan Hạ Long, vì nếu thu phí thấp quá thì không xứng tầm với một trong 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới. Lập luận đúng quá chứ gì nữa, nhưng tội một cái là chính những người dân yêu mến Hạ Long đã bỏ tiền và công sức ra nhắn tin bầu chọn cho nó, nay lại bị đóng tiền cao khi vào tham quan nó vì đã làm cho nó lọt được vào cái danh sách cao sang ấy, thật là đau quá.

Nhưng … (ôi, cái chữ nhưng) nếu quả Hạ Long đã lọt vào một danh sách thực sự cao sang thì không nói làm gì. Đằng này … những thông tin mới được đưa lên báo chí sáng nay bỗng làm cho tôi thấy cái danh “kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới” mà Vịnh Hạ Long đang “khoe” (và bắt người tham quan đóng tiền mua vé cao hơn trước đây cho nó xứng tầm) cũng chỉ như mấy cái bằng tiến sĩ dỏm mà quan chức nhà ta trước đây cạy cục bỏ tiền ra mua thôi.

Cái thông tin mới ấy ở đây này, các bạn vào ấy tha hồ mà xem. Nói vắn tắt, người ta đang nghi ngờ rằng cái công ty tổ chức bình chọn ấy là một công ty ma, vì địa chỉ của nó mơ mơ, hồ hồ thế nào ấy. Bất minh.

Quay lại vụ mua bằng dỏm. Mấy vị quan chức ấy, mua được bằng rồi, sướng lắm, bèn đem khoe ầm lên, in vào card visit, nộp cho cơ quan để cho nó … oai, không dè lại có người biết được "thành tích" (dỏm), phanh phui ra, thế là vừa mất tiền, vừa công cốc, không những không được thừa nhận là có bằng to, mà còn bị mang tiếng lừa dối, mua bằng bán cấp, nhục nhã ê chề không biết chui vào đâu cho đỡ nhục.

Thật đúng là … thừa tiền lại bỏ ra mua lấy sự ô danh.

Mua sự ô danh, nghe quen quen nhỉ? À, thôi đúng rồi, đấy chính là lời của anh Hoàng Hữu Phước, đồng môn của tôi cách đây vài chục năm, hiện đang oai phong lẫm liệt ngồi trong quốc hội. Anh ấy đã từng phát biểu rằng VN hiện nay còn nghèo, chưa có tiền để trang trải cho sự ô danh (không kể dân trí đến giờ vẫn chưa “cao hơn” – hơn cái gì thì không ai rõ anh Phước ạ), nên chưa thể có luật biểu tình.

Nhưng hóa ra là anh Phước nói sai rồi đấy. Tiền để mua sự ô danh ư, ta có thừa. Thì đấy, biết bao quan chức (chưa kể các doanh nhân, “trí thức”, và cả thường dân, chắc thế) đã bỏ tiền ra mua bằng dỏm. Trước nữa thì cũng có dạo rộ lên việc mua danh “viện sĩ”, “danh nhân” dỏm để được mấy thằng tư bản giãy chết hết tiền và bất lương in cho mấy cái giấy chứng nhận hào nhoáng đem chưng trong nhà. Nay lại có cả tiền mua danh “kỳ quan” dỏm nữa. Ai bảo với anh Phước là VN ta chưa có đủ tiền để trang trải cho sự ô danh.

Thế nên, xin đề đạt với anh Phước trong kỳ họp quốc hội lần sau, xin anh thay mặt một người dân là em để phát biểu trước quốc hội rằng VN đã hội đủ điều kiện để thông qua luật biểu tình rồi, anh nhé.

Vì chúng ta đã chứng minh được rằng VN mình thừa tiền để trang trải cho, không phải chỉ là một, mà là nhiều, sự ô danh.

Anh Phước nhỉ?

Hạ Long, tập hạ (hồi cuối)

2011-11-23T19:50:00.005+07:00

Hôm qua, khi viết về “Hạ Long, tập hạ” tôi cứ đinh ninh rằng mình cũng có kha khá thông tin ... đáng gọi là thông tin – tức là mới. Nên mới chơi cái trò viết “truyện dài nhiều tập”, ngắt lại nửa chừng ở đỉnh điểm, để mọi người háo hức, mong đợi (tất nhiên là cũng vì buồn ngủ nữa, các bác ạ).

Nhưng không ngờ tính già hóa non, vì chỉ đến trưa hôm nay thôi, đang ở cơ quan, giờ nghỉ trưa tranh thủ vào mạng, thì đã thấy có quá nhiều bài viết trên các phương tiện truyền thông (cả lề trái lẫn lề phải) về siêu cú lừa có quy mô toàn cầu New7Wonders của nhóm NOWC này. Thế là những thông tin (tưởng là) nóng mà tôi để dành để hôm nay viết bỗng dưng ... mất giá, hic.

Thôi thì, thay vì điểm tin tức tiếng Anh, nay điểm tin tiếng Việt cũng được. À mà này, các bác chú ý nhé, chẳng phải đến hôm nay mọi người mới lên tiếng về vụ siêu lừa này đâu; những lời cảnh báo đầu tiên (của người VN, tất nhiên) đã có từ năm 2007 rồi nhé. Nhưng lúc ấy nhân dân ta, vốn có lòng tin tưởng tuyệt đối vào đảng và nhà nước ta, đã bỏ ngoài tai hết, và những tiếng nói trái chiều kia cũng chỉ vang lên lạc lõng và yếu ớt, như tiếng kêu trong sa mạc. Nay, hẳn là Hạ Long tập thượng đã xong rồi, mọi người mới lại dám lên tiếng đấy thôi. Quả là dân ta ngoan thật, yêu nước thật đấy chứ.

Vậy chứ báo chí VN viết gì? Này, thì đây:

1. http://vietnamnet.vn/vn/van-hoa/49411/new7wonders-bi-doa-kien-vi-doi-tien-qua-dang.html - New7Wonders bị dọa kiện vì đòi tiền quá đáng. Trích dẫn:

Cuộc bình chọn 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới mới do New7Wonders Foundation đang gây nên những cuộc tranh cãi nảy lửa xung quanh cách thức bình chọn, giá trị của danh hiệu cũng như những khoản phí trên trời mà New7Wonders Foundation đưa ra. Hàng loạt các diễn đàn mạng trên thế giới đã lên tiếng bàn luận về cuộc bầu chọn bị cho là rất có vấn đề này.

New7Wonders Foundation bị tố đã đưa ra hàng loạt mức phí vô lý đến mức không thể chấp nhận được. Sau khoản phí đăng ký ban đầu 199 đô la, mỗi quốc gia có địa danh lọt vào cuộc bầu chọn 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới mới sẽ được đề nghị tham gia một chiến dịch quảng bá ở mức cao hơn, trên quy mô toàn cầu, và dĩ nhiên đi kèm với cuộc chơi này là những khoản phí khổng lồ mà không phải quốc gia nào cũng đáp ứng được trong một khoảng thời gian dài.

2. http://vietnamnet.vn/vn/van-hoa/49429/su-that-cua-to-chuc-goi-la-new7wonders.html - Sự thật về tổ chức gọi là New7Wonders. Trích dẫn:

Năm 2007, tờ The Times (Anh) đã phê phán New7Wonders kiếm tiền bằng lá phiếu của người bầu chọn nhờ khích lệ một người bình chọn nhiều phiếu.

Tia Viering, thành viên của New7Wonders nói rằng tổ chức này phải áp dụng hình thức trả tiền để bầu để có thêm tiền trang trải khoản chi hơn 15 triệu USD mà chiến dịch "7 kỳ quan mới của thế giới" đã tiêu tốn.

Tuy nhiên tại báo Standard (Áo) cho biết nhờ tiền bán bản quyền phát sóng Lễ công bố 7 kỳ quan mới của thế giới tối 7.7.2007 tại Lisbon (Bồ Đào Nha), New7Wonders đã đạt tới điểm "hòa vốn" và "chuyển sang hoạt động có lãi".

Trên tờ Sachsen (Đức), Bà Viering còn nói thêm "Chúng tôi cam kết sẽ dùng 50% tiền lãi thu được để đầu tư vào việc tu bổ 7 kỳ quan thế giới mới và một số công trình khác". Khi được hỏi 50% số lãi còn lại sẽ được dùng vào việc gì, bà này im lặng. Đến nay, phần "50% dành cho tu bổ" mới chỉ là lời hứa hẹn.

Đấy là báo (lề phải). Còn đây là blog và báo lề trái :

3. http://vn.360plus.yahoo.com/danghuutuanbg/article?mid=149 – Hỡi ơi, cả nước ta đang mê lầm rồi ư ? Của một bạn tên Đặng Hữu Tuấn, sn 1981. Trích dẫn:

Từ hôm 25/10/2011 tôi đã được đọc bài này và định đưa lên Blog ngay nhưng vì lúc đó cuộc bầu chọn cho vịnh Hạ Long đang vào giai đoạn “nước rút” và cũng không muốn làm mất hứng của mọi người cho nên tôi đành chờ khi cuộc bình chọn kết thúc mới đưa lên. Do vậy đến hôm nay khi mà cuộc bầu chọn đã kết thúc xin mời mọi người cùng đọc và suy ngẫm. Bài này tôi lấy từ http://xuandienhannom.blogspot.com.

Nói thêm, bài viết được giới thiệu ở đây là bài phỏng vấn ông Nguyễn Xuân Thắng, người trước đó đã có lời cảnh báo về khả năng lừa đảo của NOWC. Trong đó có nhiều thông tin đáng chú ý, ví dụ như đoạn này :

Sẽ thật nực cười và bất cập nếu đem NOWC để so sánh với những tổ chức uy tín và có tính hiệu lực quốc tế như ICOMOS hoặc UNESCO. NOWC chỉ đại diện cho quyền lợi của một nhóm người rất nhỏ mượn cớ văn hoá để kiếm tiền. Điều này được minh chứng bằng việc họ không hề đả động đến các tiêu chí bình bầu (khía cạnh văn hoá và khoa học) mà chỉ quan tâm đến số lượng người tham gia bình chọn trên website của họ (khía cạnh kinh tế), tức là càng đông người tham gia thì họ thu càng nhiều lợi. Bởi vậy họ chỉ đưa ra một luật chơi duy nhất là huy động số đông để chọi lại số ít, là “lấy lớn chọi bé”, “cậy đông thắng yếu” để khích lệ thị trường.

4. Một bài khác, có cái tựa rất thú vị : http://boxitvn.blogspot.com/2011/11/nguyen-quang-vinh-dao-nay-thay-tuoi-cao.html. Gay rồi các bác ơi, tổ chức New7Wonders : ĐƯỢC VOI ĐÒI ... HAI BÀ TRƯNG. Trích dẫn:

24 triệu tin nhắn của quân ta bầu chọn cho Vịnh Hạ Long ta và đã mang tới một kết quả rất chi là tự hào: Vịnh Hạ Long ta đã được quân ta bầu chọn để lọt vào 7 kỳ quan mới của Thế giới.

Nhưng chỉ là kết quả tạm thời.

Vì trong thư gửi nước ta, lão trưởng ban tổ chức New7Wonders cài một câu hơi bị lưu văn manh: đây chỉ là kết quả bầu chọn tạm thời, danh sách chính thức sẽ công bố sau 3 tháng và chúng tôi sẽ rất lấy làm tiếc và không mong muốn nếu Vịnh Hạ Long không lọt vào 7… cái ấy. Đại khái thế.
[…]
Bây giờ là giai đoạn hai, sặc mùi tiền.

Dù đã tạm lọt vào 7 cái ấy nhưng để được công nhận chính thức, nghĩa là các kỳ quan giờ thì không lọt, sau này có thể lọt, là vì còn lệ thuộc vào việc phờ i phi là phi sắc phí các bác ạ.

Quá trình tổ chức, chúng nó không nói có phí, giờ xong rồi, tòi tiếp.

“Chúng nó” – Ban tổ chức New 7 ấy – ra bố cáo bá cáo với các nước rằng phải nộp phí quảng bá kỳ quan. Bé nhỏ như đất nước Maldives mà cũng yêu cầu nộp cho New7 các khoản: 350.000 USD phí đăng ký tài trợ Bạch kim (xin tài trợ áp đặt luôn từng quốc gia, Việt Nam ta không biết bị áp đặt Bạch gì); phí chi phí đi lại cho các phái đoàn thăm cái nước được lọt, 500.000 USD là khoản nộp cho nhà cung cấp dịch vụ viễn thông tham gia chiến dịch bình chọn (ta nộp hơn 14 tỷ), phí nộp cho một Hãng hàng không gắn logo là 1 triệu đô… đại loại nhiều thứ.

Ái chà, tin này cũng đáng quan tâm đây, phải không quý vị? Chả hiểu những nhà lãnh đạo giỏi giang dưới sự lãnh đạo thiên tài của Đảng ta có định nộp tiền tiếp không đây, nếu có thì lấy ở đâu ra, mà có ai biết là phải tốn bao nhiêu, và đến bao giờ thì chấm dứt hay không (sao tôi thấy giống trò lừa đảo nhắn tin trúng thưởng quá nhỉ ; tôi cũng đã ngu ngốc tham gia một lần, hết sạch một thẻ điện thoại một trăm nghìn mà vẫn chưa đến đâu, đành phải chấm dứt mà rất hậm hực).

Nhưng nếu chấm dứt ở đây thì hóa ra nhà nước ta đã ... bị lừa ư, và những nỗ lực của tất cả mọi người – cả nước vào cuộc chứ có phải chơi đâu – nay phải đổ sông đổ biển hết sao ?

Gay thật ấy chứ ? Chả biết phải viết thêm gì bây giờ, chắc lại ... đi ngủ thôi.

Chứ gì nữa, viết không được thì ngưng quách đi cho xong, chứ cứ ngồi đọc với viết về cái tổ chức NOWC với cái New7Wonders này thì chỉ muốn ... chửi thề thôi, xin lỗi các bác. Vả lại, mọi thứ thì bây giờ nó cũng đã lồ lộ ra rồi, có ai chưa biết nữa đâu mà phải viết nhỉ.

Chỉ muốn đưa ra một thông tin nho nhỏ nữa thôi, đảm bảo « hàng độc ». Đây là một comment của độc giả cho bài viết về vụ lừa đảo New7Wonders, ở đây. Họ nhắc đến VN nhé, nhắc cả việc các cơ quan yêu cầu nhân viên phải bầu chọn theo một quota định sẵn, và bảo rằng, hừ hừ, New7Wonders đã lợi dụng tinh thần dân tộc/ lòng yêu nước để kiếm lời, một việc làm thật độc ác và đáng kinh tởm. Nguyên văn như thế này này :

One Vietnamese state-owned bank sets a quota of 600 text messages/employee according to this article:
http://blogs.ft.com/beyond-brics/2011/11/10/vietnam-the-natural-wonders-of-voting/#axzz1dpZQZWPp

A Vietnamese friend of mine told me that she was so upset about the story of a man who burned through his meager saving, used up the money intended for his daughter’s birthday gift to send over 11 thousand messages … his daughter’s birthday will come again, but that was his once in a lifetime opportunity to be patriotic.

The exploitation of nationalism/patriotism for profit is callous and disgusting.

Ơ, mà tôi chợt nghĩ (sau khi đọc xong comment ở trên), hình như tinh thần yêu nước mãnh liệt của người VN (và mặt trái của nó là sự … ngu ngơ, mù quáng) chính là cái cần lọt vào danh sách 7 kỳ quan mới của thế giới, mới phải, các bác nhỉ?

Khuyến mãi thêm. Ai vẫn còn thích đọc về NOWC và New7Wonders thì vào những link dưới đây. (Tôi thì chán rồi, các bác ạ.)

http://www.guardian.co.uk/environment/2011/nov/10/competition-seven-wonders-natural-world-trouble

http://www.allvoices.com/contributed-news/10795616-problem-komodo-new7wonders-feeling-attacked

http://en.wikipedia.org/wiki/Talk%3ANew_Seven_Wonders_of_the_World

http://www.wipo.int/amc/en/domains/decisions/html/2003/d2003-0251.html

http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/6272956.stm

Nguy rồi, các bác ơi! (hay là: Hạ Long, tập hạ)

2011-11-22T21:53:00.005+07:00

Thậm nguy, chí nguy các bác ạ.

Nhưng mà trước hết, hãy cho tôi giải thích phần mở ngoặc trong cái tựa. “Hạ Long, tập hạ” có nghĩa là tập hai của vụ bầu chọn cho Vịnh Hạ Long, nói theo kiểu truyện kiếm hiệp. Còn tập thượng thì đã kết thúc vào ngày 11/11/2011 vừa qua rồi.

Số là, mới ngày 12/11/2011 đây thôi, cả nước ta (chắc thế) đã rất vui mừng mà đón nhận cái tin rằng Vịnh Hạ Long của VN đã lọt vào danh sách 7 kỳ quan mới của thế giới. Thì đây, bài viết trên tờ Dân Trí vào đúng ngày 12/11/2011 có đoạn viết như thế này:

Tiếp nhận tin vui bất ngờ đến với Vịnh Hạ Long vào rạng sáng nay, Lãnh đạo Tỉnh Ủy - UBND và rất nhiều người dân tỉnh Quảng Ninh đã bày tỏ niềm vui khôn xiết! 4 năm qua đã có rất nhiều người quan tâm bầu chọn để Vịnh Hạ Long lọt vào Top 7 Kỳ quan thiên nhiên thế giới mới và đêm 11/11, rạng sáng nay 12/11 rất nhiều người dân đã thức trắng đêm để đón chờ tin vui.

Không chỉ có bài viết là vui đâu nhé. Phần phản hồi của bài viết cũng lấp lánh những niềm vui, ví dụ như thế này này:

Chúc mừng Vịnh Hạ Long đã lọt vào top 7. Mình đã rất tin tưởng và hi vọng rằng vịnh Hạ Long của Việt Nam sẽ lọt vào top 7, mấy ngày nay mình đã bầu chọn cho vịnh Hạ Long bằng rất nhiều hình thức, sáng nay vừa vào báo dân trí và biết tin vịnh Hạ Long lọt vào 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới, mình thấy rất vui, rất sung sướng. Mình không phải là 1 người dân ở Quảng Ninh nhưng mình thực sự rất tự hào về vịnh Hạ Long, tự hào về Việt Nam của chúng ta. Cảm ơn mọi người và một lần nữa xin chúc mừng sự thành công của Vịnh Hạ Long và dân tộc Việt Nam!

Chưa đâu, còn nữa này:

Vịnh Hạ long của chúng ta đã trở thành một trong 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới. Thật tự hào ! Tôi cũng như bao nhiêu người Việt nam khác đã bình chọn cho Vịnh Hạ long nhiều nhiều lần, và lúc nào cũng suy nghĩ Vịnh Hạ long của chúng ta nhất định sẽ chiến thắng. Vịnh Hạ long với danh tiếng Kỳ quan thiên nhiên của thế giới sẽ ngày càng đẹp hơn, hùng vĩ hơn.

Thật xúc động, phải không nào? Mà không phải chỉ có hai cái phản hồi đó đâu, có đến 45 cái lận, cái nào cũng rộn rã reo vui, xúc động đến trào nước mắt ấy chứ. Chứ gì nữa, một địa danh của nước mình được cả thế giới công nhận như thế, thì ai mà chẳng vui, chẳng sướng? Huống chi là người Việt, vốn có truyền thống yêu nước lâu đời, như tôi đã được học trong sách giáo khoa từ thời còn đi học ấy.

Đây này, ai muốn đọc nữa thì vào đây. Tha hồ mà đọc. Đọc, để thấy dân Việt mình yêu nước quá chừng chừng, tự hào thật đấy chứ.

Nói cho ngay, cái niềm vui này không hẳn chỉ là niềm vui do Hạ Long đẹp và xứng đáng được thế giới công nhận, mà còn là (chủ yếu là?) vì người Việt đã bỏ quá nhiều công sức (và tiền của nữa, các bác ạ) vào việc bầu chọn. Nên được lọt vào danh sách, thì mừng là phải, chứ nếu không lại công cốc hay sao?

Bởi vì, ai cũng biết rằng để lọt được vào danh sách đó thì trước đó mọi người dân (và cả quan nữa chứ) của VN đã phải tích cực như thế nào để nhắn tin bầu chọn (630 đồng một tin nhắn, rẻ rề ấy mà). Riêng trong ngành giáo dục của tôi thì tôi cũng đã tận mắt nhìn thấy công văn của Bộ gửi đến các trường đại học để chỉ đạo/nhắc nhở việc tổ chức cho sinh viên nhắn tin bầu chọn cơ đấy.

Rồi lại còn có cả vụ chúa đảo Tuần Châu bắt buộc mỗi nhân viên phải nhắn bao nhiêu tin ấy, tôi cũng không nhớ rõ, nếu không thì bị đuổi việc nữa chứ. Đúng là cả nước vào cuộc, các bạn nhỉ. Bây giờ đã được lọt vào danh sách (tạm) rồi, kể cũng bõ công khó nhọc.

Ấy thế mà trong suốt thời gian bình chọn, lại có những kẻ thối mồm nói ra nói vào, cái gì mà UNESCO không công nhận, rồi không khoa học (vì ai muốn bầu bao nhiêu lần cũng được), rồi lại còn nói đây là trò lừa đảo nữa chứ. Thậm chí. Có kẻ còn cả gan nói là cả nước bị lừa. Hừ, thật chẳng yêu nước (= yêu nhà nước) một chút nào cả; chắc là bọn phản động nó xúi giục đây mà.

Cũng may là nhà nước ta kiên quyết bỏ ngoài tai những lời thị phi ấy, tiếp tục kiên trì theo con đường … bầu chọn, nên chúng ta mới có được niềm vui lấp lánh, vui, sao nước mắt lại trào, như đã được mô tả trên tờ Dân Trí đã nêu ở trên.

Nhưng (than ôi, đời đâu học được chữ ngờ), “chưa yên vui cho trọn … tuần”, thì bỗng mấy ngày nay trên mạng thấy xôn xao vụ Maldives rút khỏi danh sách bầu chọn New7Wonders. Đại khái, cũng như VN, Maldives đã tham dự vào cuộc bầu chọn, tốn công tốn của mất mấy năm nay, nên giờ đây(tất nhiên) cũng đã lọt vào danh sách (tạm), giống như VN vậy.

Tưởng đã đi hết chặng đường gian khổ, nay chỉ việc gặt hái thành công, thì Maldives bỗng đùng một cái tuyên bố rút khỏi danh sách. Lý do ư, hãy đọc ở đây này. Bài viết dài, xin trích một đoạn ngắn thôi:

“With regret, we are withdrawing from this competition because of the unexpected demands for large sums of money from the New7Wonders organisers. We no longer feel that continued participation in this competition is in the economic interests of the Maldives,” said Thoyyib Mohamed, Minister of State for Tourism, Arts and Culture, and Chairman of the Maldives Marketing and PR Corporation (MMPRC).

The Maldives originally agreed to participate in the New7Wonders of Nature competition in early 2009 and paid a participation administration fee of $199. However, the details of the joint initiatives and escalating costs were not clearly outlined prior to signing. Recently, the New7Wonders organisers have repeatedly asked the Maldives to pay significantly more money.

[…]

While the Maldives has invested considerable time and effort in campaigning for the New7Wonders of Nature competition, the country has not spent significant sums of money on the campaign. After extensive discussions with tourism industry stakeholders, the Maldives has decided to withdraw from the competition with immediate effect.

The Maldives would like to note the press release from UNESCO dated July 9, 2007 which states: “Although UNESCO was invited to support this (the previous“New7Wonders of the World” competition) project on several occasions, the Organisation decided not to collaborate”.

The Maldives further notes concerns raised by lawyers acting for the Indonesia Ministry of Tourism, in regards to Komodo Island’s participation in the New7Wonders of Nature competition.

Finally, the Maldives is perplexed with the recent inconsistent patterns of the rankings of the competitors at this stage of the competition and the lack of detailed information and transparency as to how this is calculated.

Hừm, lạ quá đi mất. Nói như thế, không lẽ cả nước ta đã bị lừa thật? Hay là tại cái anh Maldives này keo kiệt quá, nên một niềm vinh dự lớn như vậy mà chỉ vì tốn kém một ít tiền đã vội từ bỏ, kém quá.

Nhưng theo bài viết ở trên thì cả Indo cũng đã từng rút khỏi danh sách cơ mà? Hừ hừ, thế này thì phải tìm hiểu ngọn nguồn thôi.

Thế là tôi, một người luôn tự hào là yêu nước chẳng kém gì ai, đã bỏ một buổi tối ra nói chuyện với cụ “gúc”, và kết quả là cái tựa của bài viết này đây: Nguy rồi, các bác ạ.

Chuyện thì dài, nhưng nói vắn tắt thì như thế này. Sư bố nó, nó lừa thật đấy. Mà chẳng phải riêng gì mình ta, nhiều nước khác cũng đã bị lừa rồi. Các bác không tin thì cứ thử gõ “New 7 Wonders Scam” (scam tức là lừa đảo đấy ạ) vào trong google thì sẽ rõ. Tôi cũng làm thế, và đã ra một lô một lốc các bài viết về tay siêu lừa này rồi. Nhiều vô kể.

Nhưng tôi buồn ngủ (không kể … buồn tình) quá rồi, nên thôi, hãy cứ lưu vài cái link vào đây cái đã, mai viết tiếp. Các bác nào sốt ruột quá thì chịu khó vào các link mà tự đọc nhé.

Link đây:

http://www.manilatimes.net/index.php/news/nation/11374-nature-contest-linked-to-money-scam

http://minivannews.com/society/maldives-withdraws-from-new7wonders-campaign-after-surprise-us500000-bill-20345

http://www.nowlebanon.com/BlogDetails.aspx?page=2&TID=2005&FID=6&orderdir=desc

http://blogbaladi.com/najib/lebanon/why-entering-n7w-was-a-bad-idea/

http://muchblog.net/new7wonders-scam.html#ixzz1eRSUn100

(còn tiếp)

Thương anh (vô) Phước

2011-11-21T20:15:00.001+07:00

Đây là bài thứ ba liên tục tôi viết về anh Phước, chết thật! Trên blog này tôi cũng viết về người này người khác, nhưng chưa có ai/việc gì được nhắc lại đến lần thứ hai liên tiếp, chứ đừng nói là lần thứ ba. Nhưng thôi, quá tam ba bận, tôi chỉ viết về anh Phước một lần này nữa thôi, tôi xin thề (xin thề, xin thề), các bạn ạ.

Thực ra tôi phải gọi anh là ông Phước mới đúng, vì ông/anh là đại biểu quốc hội đương nhiệm, chức to chứ chẳng chơi; nhưng vì tôi mới phát hiện là anh/ông cũng đồng thời là đồng môn của tôi nữa. Hơn thế nữa, anh đang bị mọi người ném đá ghê quá, hẳn là buồn lắm, cô đơn lắm, nên thôi, tôi cũng liều mà gọi anh/ông bằng anh cho thân mật, cho anh ấm lòng, anh Phước nhé.

Tôi viết bài này vì tôi đoán là anh đang buồn và cô đơn lắm. Báo chí lề trái nó chửi anh đã đành (trừ tôi ra, tất nhiên, tôi đã nói là ngưỡng mộ anh cơ mà), nay báo lề phải xem ra cũng đang chống anh nữa, thế mới buồn chứ. Chắc là chính anh cũng bất ngờ phải không?

Bất ngờ quá đi chứ. Cũng như các vị anh hùng chống Pháp thời xưa, thấy nhà nước đang lúng túng chưa biết làm gì với mấy vụ biểu tình của dân (khác với “nhân dân”), thương nhà nước quá anh đã hy sinh “lấy thân lấp lỗ châu mai”, tuyên bố (bừa) rằng nên loại bỏ luật biểu tình vì luật này chắc chắn đa số “nhân dân” (khác với dân nói chung) sẽ phản đối.

Khi tuyên bố như thế, chắc là anh cũng đã hình dung bọn lề trái sẽ đánh đập anh tơi tả. Nhưng lề phải mà lại chống anh, thì ôi thôi, có nỗi đau nào hơn thế không anh (vô, không phải hữu) Phước nhỉ? Thì đó, báo Hà Nội Mới, tờ báo nổi tiếng với mấy bài viết chống biểu tình, giờ đây lại cho đăng bài viết ủng hộ biểu tình và luật biểu tình, thế mới đau chứ! Ai chưa đọc bài ấy thì vào đây này.

Nhưng ai nói gì thì nói, tôi là tôi cứ ủng hộ anh thôi, anh Phước ạ. Trước hết, phải thú nhận với anh rằng tôi ngưỡng mộ anh quá đi thôi; chứ gì nữa, anh vừa giỏi giang, vừa giàu có, vừa quyền quý – chẳng gì cũng là đại biểu quốc hội kia mà, lại còn đẹp trai nữa chứ, mặt mày sáng sủa (còn tối thì tôi không rõ), má phinh phính (thời xưa anh gầy gầy, dong dỏng cơ, như anh đã tự mô tả trên một trong những trang web/blog của anh, mà hình như anh có đến 3, 4 cái gì đó). Rõ là “mặt nhà quan có da có máu” (nhái theo câu “miệng nhà quan có gang có thép”, nhưng mà đừng có ai đặt câu đối cho anh Phước làm gì, mấy cái trò ấy xưa rồi, phải dặn thế kẻo lại có người nghĩ bậy nghĩ bạ ra mấy cái đồ … linh tinh gì đấy).

Nhưng không chỉ vì anh đẹp trai, giàu có, tài giỏi; tôi ủng hộ anh là còn vì, chẹp, nói ra thì hơi kỳ, nhưng thôi chỗ thân tình tôi cứ nói đại anh Phước nhé, chả là vì trước giờ tôi chẳng quen ai có quyền có chức cả, nên cứ chịu phận dân ngu (...u đen) thôi anh Phước ạ, nên giờ có được người đồng môn trong quốc hội, thì tôi phải ủng hộ chứ. Ủng hộ để sau này còn có chỗ mà nhờ vả chứ. Ví dụ như nhờ anh đề đạt lên quốc hội để làm luật về … dạy tiếng Anh chẳng hạn, trong đó, tôi nghĩ anh cứ cấm hết bọn đế quốc và tay sai đế quốc không được vào VN dạy tiếng Anh nữa, chỉ để những người như tôi, như anh dạy thôi.

Có thế thì mới có thể muốn định nghĩa demonstration như thế nào cũng được, dân trí nó thâm thấp thôi thì mới dễ ăn dễ nói, chứ như bây giờ ấy à, có mà loạn. Thì đấy, anh mới phát biểu có mấy hôm thôi thì đã có hẳn một bài phản biện dài lê thê của cái ông giáo sư gì đấy viết để chứng minh là anh không chỉ sai, mà còn chôm chỉa rồi xào nấu ý tưởng của người khác trên mạng nữa. Vì yêu quý và ngưỡng mộ anh, tôi chẳng đưa bài ấy lên đây đâu, ai muốn biết thì tự tìm lấy, cứ gõ tên Hoàng Hữu (không phải Vô) Phước vào google thì trước sau gì cũng ra bài ấy thôi.

Anh Phước ơi, thương anh tôi cũng muốn phản bác lại bài viết của cái ông giáo sư (rách việc) ấy quá, nhưng khổ cái là ông giáo sư ấy lại viết rất chặt chẽ, chứng cứ đầy đủ, đâu ra đấy, nên tôi có muốn bênh anh cũng không sao mà bênh được. Thế này thì anh bạn (vô) Phước của tôi còn mặt mũi nào mà nhìn ai nữa đây cơ chứ.

Tôi cũng đã đọc bài viết cải chính trên trang của anh rồi, và hoàn toàn đồng ý với anh. Rằng anh đâu có bảo là “dân trí thấp” hồi nào đâu, anh chỉ nói “chừng nào dân trí cao hơn” thôi, thế mà chúng nó lại xuyên tạc ra rằng anh xúc phạm nhân dân vì nói dân trí thấp. Đây, bài viết đính chính của anh Phước đây này, mọi người cứ vào đây mà xem, xem có thấy thương anh (vô) Phước không cơ chứ. Tồi tệ đến thế là cùng, anh Phước nhỉ.

Mà thôi, anh Phước ạ, người ta chửi anh, chắc là vì người ta ghen ăn tức ở với anh đó thôi. Bỏ ngoài tai hết đi, anh Phước nhỉ. Kinh thánh đã nói “Không một tiên tri nào mà không bị khinh dể ở quê hương, gia đình họ hàng mình”(Mc 6,4) cơ mà. Uyên bác như anh, chắc chắn là anh biết điều đó, nên chắc anh cũng chẳng ngạc nhiên lắm, nhỉ?

Nhưng dù sao thì tôi cũng thương anh quá đi thôi, ới anh (vô) Phước ơi!

Campuchia mà cũng có tiền đài thọ cho sự ô danh?

2011-11-19T08:56:00.004+07:00

Entry này của tôi sẽ ngắn.

Tôi viết nó là vì quá ngưỡng mộ ông Hoàng có phước (chứ gì nữa, chẳng có phước mà cũng là dân ngoại ngữ như bọn tôi, vốn thường bị kỳ thị trong trường ĐH Tổng hợp cũ, nay là ĐH KHXH&NV, và chẳng bao giờ có cơ giữ các chức vụ lãnh đạo trong trường, thế mà nay ông Phước, chỉ hơn tôi một khóa, đã là một ông nghị nổi đình nổi đám).

Vì ngưỡng mộ ông Phước nên tôi cứ đọc đi đọc lại bài viết của ông về việc Việt Nam không cần có luật biểu tình. Xin trích nguyên văn lời của ông: “Việt Nam chưa phải là siêu cường kinh tế để có thể chi tiền đài thọ cho một sự ô danh.”

Đúng quá, đất nước chúng ta còn nghèo, vì chiến tranh (hình như lập luận chính thống là như thế, dù chiến tranh đã chấm dứt 36 năm rồi, nếu không kể chiến tranh với TQ năm 79). Không thể đài thọ cho sự ô danh như bọn tư bản giãy chết được.

Nhưng rồi tôi tự hỏi, ở khu vực Đông Nam Á của ta, vốn cũng toàn là nước nghèo nghèo, có những nước nào đủ tiền để đài thọ cho sự ô danh (= biểu tình) nhỉ? Thế là tra google thôi.

Tra cụm từ “demonstration law”, thấy ngay một đường dẫn đến bài viết liên quan đến luật biểu tình của Campuchia, ở đây.

Xin tóm tắt một chút: Nước Cam có luật biểu tình từ năm 1991, rất tự do, rồi 2010 nhà nước Cam thấy Thái Lan biểu tình hỗn loạn quá (vì cũng có luật biểu tình), nên ra luật biểu tình mới, hạn chế bớt, chỉ còn cho 200 người được biểu tình cùng một lúc thôi. (Thế cũng là quá nhiều rồi, các bạn nhỉ, ở VN mà được thế là cũng … quá sang rồi đấy). Thế mà dân Cam nó còn chưa chịu, còn đang phản đối sự hạn chế quyền tự do dân chủ kia kìa.

Tôi thì tôi chẳng đòi hỏi có luật biểu tình gì đâu (mặc dù cũng mong đợi, nhưng mong chứ không dám đòi), mà nếu có chưa chắc tôi đã dám sử dụng cái quyền ấy, vì tôi cứ thấy … sợ sợ là, sợ mấy quần chúng tự phát mặc thường phục hay mời mấy người biểu tình ở Hà Nội đi uống café ấy.

Nhưng chỉ thắc mắc có đúng một điều thôi: Chẳng lẽ Campuchia, một nước không có được sự lãnh đạo thiên tài sáng suốt của ĐCS như VN ta, lại có đủ tiền để đài thọ cho sự ô danh?

Khó hiểu quá!

Nghĩ kỹ lại, tôi thấy ngưỡng mộ ông Phước

2011-11-18T22:03:00.006+07:00

Ông Phước là ai, có lẽ tôi không cần giải thích nữa. Vì tên ông bây giờ đã đầy trên mặt báo rồi. Tuy nhiên, để phòng hờ các độc giả đọc blog của tôi cũng có cả người ít đọc báo, xin được nói ngắn gọn: ông là đại biểu (mới toanh) của quốc hội, là người mới có phát biểu rất mạnh dạn và thẳng thắn chống luật biểu tình. Ai chưa đọc, xin đọc trên trang web của ông, ở đây.

Xin được làm rõ: tôi không phải là người ủng hộ hay ái mộ ông Phước gì cả. Thực ra, khi biết là ông chống luật biểu tình, tôi còn bất bình nữa kia. Tôi đang rất mong đợi có luật biểu tình. Bởi chính tôi cũng đã từng đi biểu tình chống TQ xâm lấn và gây hấn trên vùng biển thuộc chủ quyền của ta, dù chỉ là tình cờ, và dù chỉ một lần. Sở dĩ không đi nhiều hơn, vì, xin được nói thẳng ra, là tôi … sợ.

Tôi biết rõ nhà nước VN không hề ủng hộ việc biểu tình, và hình như những người biểu tình – kể cả để tỏ lòng yêu nước, chống những kẻ muốn xâm lấn đất nước ta – đều bị xem là những kẻ phá rối trật tự công cộng, thậm chí còn bị xem là … phản động.

Trong lần đi biểu tình duy nhất ấy (vào ngày 17/7/2011, một ngày sẽ đi vào lịch sử của đất nước, tôi nghĩ thế), tôi đã đi một cách tự nguyện, trật tự, không ai xúi giục, không ai kêu gọi, và tôi nhận thấy những người đi đường cũng như những người dân ngồi ở các quán café trên đường phố nhìn đoàn biểu tình bằng con mắt khá thiện cảm, thậm chí cảm phục, chứ không có ai phản đối việc biểu tình như ông Phước đã nói cả.

Tôi cũng đã bất bình khi ông Phước phát biểu dùm tôi (một công dân Việt), rằng nếu có luật biểu tình thì đa số công dân sẽ chống. Tôi hoàn toàn đồng ý với ông DTQ, một đại biểu QH khác, khi ông Quốc nói rằng xin hãy phát biểu nhân danh chính mình đừng nhân danh ai cả. Vì ông không có cơ sở nào để nói như thế.

Tôi đã nghĩ, cứ cho là thực tế của VN sẽ xảy ra đúng như ông nói, thì ông vẫn cứ cần có chứng cứ rồi mới có quyền phát biểu tại QH như vậy, chứ không thể nói khơi khơi. Nhất là bởi vì ông là một doanh nhân thành đạt, và một người được học hành tử tế (well, ít ra là bằng đại học của ông là bằng thật, trường xịn, còn bằng thạc sĩ của ông thì tôi không có điều kiện để thẩm định nên không biết rõ nó có gì khuất tất hay không).

Nhân tiện, vì tôi có nhắc đến việc học hành của ông HHP, nên xin được nói thêm, ông là người đồng môn của tôi, vì ông học trên tôi một lớp ở Khoa Ngữ văn nước ngoài những năm 70-80 của thế kỷ trước, tôi thuộc khóa 1978 còn ông thì thuộc khóa 1977. Tôi nhớ ngay từ thời ấy ông đã là một người khá “nổi cộm”, khá lập dị, ngang tàng, ngông nghênh, luôn đi với 2 ông bạn khác tạo thành bộ ba “Phước-Sĩ-Mai” mà tất cả các sinh viên tiếng Anh của thời đó đều biết đến.

Sau đó, ông đi dạy tại Cao đẳng Sư phạm, và khi đất nước bắt đầu mở cửa, khi thời cơ kinh doanh đến, ông đã nhanh chân bỏ ngành giáo (chắc là không hợp với bản chất ngông cuồng của ông), và quả là ông đã rất thành đạt, như những lời phát biểu và giới thiệu của ông trên trang web emotino, một trong nhiều trang web và blog của ông.

Xin nói thêm cho rõ: tôi chẳng biết gì đến ông từ khi ông bỏ ngành giáo cho đến nay (trước đây biết ông vì ông là đồng môn, sau đó là đồng nghiệp – dù khác trường). Nhưng từ hôm qua thì thông tin về ông đã đầy trên mạng, nên tôi mới có hân hạnh biết đến những trang web, blog vv với những bài viết và phát biểu ngông nghênh, lập dị của ông.

Viết dài dòng như vậy, tôi chỉ muốn nói rằng tôi không hề thiên vị ông HHP như một người hâm mộ (mà theo như những bài viết của ông thì ông có vẻ có rất nhiều, toàn là cựu sinh viên, đa số đang sống ở nước ngoài (?)); ngược lại là khác, tôi không mấy thiện cảm với ông, vì gu của ông không hợp gu tôi.

Không thiện cảm với ông, vậy mà bây giờ vẫn phải khen ông, chứng tỏ ông thực sự giỏi giang, có bản lãnh, đầy tiềm năng. Thật không uổng công cha mẹ ông đã đặt cho ông một cái tên tuyệt đẹp, ông Hoàng Có Phước!

Tại sao tôi lại hoan hô ông Phước? À, là bởi vì tôi thấy ông thật dũng cảm. Này nhé, Luật biểu tình chính là do Thủ tướng NTD chỉ đạo xây dựng, thế mà ông, một đại biểu tự ứng cử và trúng cử (một hiện tượng vô cùng hiếm hoi ở VN, chứng tỏ ông phải rất đặc biệt), lại rất dũng cảm phát biểu chống lại nó. Không những thế, khi có một tờ báo nào đấy phỏng vấn ông, ông lại rất dũng cảm, dõng dạc trả lời rằng, thủ tướng không phải là thần thánh.

Anh hùng quá, đúng không? Ở một đất nước còn lạc hậu (dân trí thấp, theo lời của ông), vẫn còn chịu ảnh hưởng nặng nề của tinh thần Khổng giáo, nơi các nhà lãnh đạo chính trị trên thực tế vẫn tự xem mình và được xem là một loại vua chúa = con trời; với phát biểu của mình, ông đã giương lá cờ tinh thần tự do, dân chủ, thậm chí đối lập, dù ông không nhận ra điều đó (hay là có nhỉ, tôi cũng không rõ nữa?)

Không những thế, trong phát biểu của mình ông còn hứa sẽ bỏ tiền túi của mình ra để đi đến tận nơi có những người dân chưa hiểu rõ những tác hại của luật biểu tình, để giải thích cho họ rõ nhằm đạt được sự đồng thuận của người dân với đề nghị của ông. Lại một cách làm khác biệt, mà những người có ác cảm với ông (như tôi, trước khi tôi nhận ra sự cao cả, vĩ đại của ông) sẽ nói rằng ông chơi nổi.

Vì ở một đất nước như VN hiện nay, nơi mà nhiều luật lệ, quy định được ban hành chưa phản ánh hết nguyện vọng của người dân, thì với phát biểu trên của mình ông đã nêu gương cho mọi người về sự cần thiết phải tôn trọng người dân, chứ không được áp đặt các luật lệ lên người dân chỉ vì lợi ích nhóm, như báo chí (lề phải) và cả các quan chức cũng đã từng lên tiếng phê phán. Chưa kể là với việc ông xin không nhận công tác phí, ông cũng đã gián tiếp phê phán những người khác chỉ bày việc ra làm để được đi công tác, nhận tiền công tác phí, tốn kém tiền thuế của dân.

Ôi, ông thâm thúy thật, sâu sắc thật ông Phước ạ. Càng nghĩ tôi càng thấy ngưỡng mộ ông lắm, mặc dù sáng nay tôi đã viết mấy dòng status trên facebook của tôi vài lời phản đối ông, thậm chí còn kêu gọi bãi bỏ tư cách đại biểu của ông nữa. Té ra là tôi đã vô tình xúc phạm đến tinh thần vì dân, vì nước của ông.

Chân thành xin lỗi ông, và xin nhiệt liệt hoan hô ông, ông Phước nhé.

Tôi ngồi kể nốt cái chuyện con voi

2011-11-08T11:27:00.003+07:00

Cái entry này tôi bắt đầu từ lâu rồi, mà hôm nay mới có chút thời gian để hoàn tất. Tôi muốn viết về loài voi từ lúc đọc được mẩu tin về vụ loài voi ở Tây Nguyên sắp tuyệt chủng trên báo chí cách mạng (!). Báo lề phải đàng hoàng đó nghe, không có bọn xấu nào xuyên tạc gì đâu. Ví dụ như ở đây này.
----

Voi, đối với tôi thực là một con vật thân thiết. Thời tôi còn bé, tức là cách đây đến bốn chục năm có lẻ rồi, “đi chơi” đối với tôi có nghĩa là “đi Sở thú”. Mà đi Sở thú thì cũng có nghĩa là đi xem 3 con này thôi: voi, khỉ, và cọp.

Chẳng hiểu sao 3 con thú này hấp dẫn bọn trẻ con chúng tôi thời đó đến thế. Một sự hấp dẫn “đo lường được”: cứ nhìn số lượng trẻ con (và cả người lớn cùng đi với chúng, tất nhiên) quanh các chuồng thú là biết ngay con nào được trẻ con thích thú nhất. Lúc nào đông nhất cũng là chuồng cọp với tiếng cọp gầm “à … um” vang dội; chuồng khỉ với những con khỉ đông lúc nhúc, khỉ mẹ khỉ con bồng ẵm nhau, bắt chí, ăn chuối, khỉ chị khỉ anh leo trèo, nhảy nhót, làm trò khỉ, và khỉ cha thì ngồi vắt vẻo trên cao, mặt mày (giả vờ?) khó đăm đăm, nghiêm như … khỉ, ngó xuống đám đàn bà, trẻ con khỉ đang lau nhau ở dưới làm trò … khỉ.

Nhưng có lẽ hấp dẫn nhất phải nói là voi, ít ra là đối với tôi. Thực ra, tôi không thích hai con kia lắm, tức là khỉ và cọp ấy. Khỉ thì … đúng thật là khỉ, nhìn cái mặt thấy sao hơi láu láu, gian gian (!), và ồn ào, thấy ghét quá. Còn cọp thì oai vệ, trầm tư, kể cũng đáng xem, nhưng chúng có vẻ … khinh bạc, chán đời quá. Rõ là chúng chán đời, “khinh lũ người kia ngạo mạn ngẩn ngơ/dương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm”, nên không thèm đưa mắt nhìn mình một chút nào, mà cứ nằm ườn ra đó, mắt lim dim, khinh thị. Hoặc lúc nào ghét quá, không chịu nổi nữa thì chúng vùng dậy, vươn vai, oai vệ bước đi và gầm lên những tiếng thét oai hùng, dữ tợn. Sợ lắm. Một con vật rất không thân thiện với người xem, mà cũng đúng thôi, thân thiện làm sao được nhỉ. Ai không hiểu tại sao cọp lại có thái độ như thế thì cứ đọc lại bài thơ Nhớ rừng của Thế Lữ, ắt sẽ rõ.

Voi thì khác. Chúng có đầy đủ những đức tính khiến một đứa bé như tôi lúc ấy vô cùng … kính phục và yêu quý. Trước hết, nó rất to, và ngộ nghĩnh. Hai cái tai to, dài, biết vẫy; hai cái ngà rất dài, cong vút và nhọn hoắt; bốn cái chân to như bốn cái cột nhà; cái đuôi luôn phe phẩy đuổi ruồi, đuổi muỗi. Nhưng hay nhất cái vòi dài lại biết cầm như cánh tay người, hay nhất là những lúc chúng “cầm” khúc mía của các cậu bé, cô bé dơ ra để cho chúng ăn, rất khéo léo đút khúc mía vào mồm, nhai và nhả bã, rồi lại “thò tay” ra để lấy tiếp một khúc mía khác của một cô bé hoặc cậu bé nào đó đang chờ sẵn.

Mà có lẽ lũ trẻ con thích voi chính vì chỗ này đây: chúng rất thân thiện, gần gũi; nói theo ngôn ngữ thời nay thì chúng biết “tương tác” với người, ở đây là bọn trẻ con chúng tôi. Chẳng hiểu ai dạy, nhưng những con voi này biết lạy: sau khi cho voi ăn, ta có thể hô “lạy”, thì chúng sẽ từ từ khuỵu hai chân trước xuống để lạy người, tỏ vẻ biết ơn.

Vì chúng rất to, nên mọi động tác của chúng đều chầm chậm, bệ vệ, nhưng rất khoan hòa, ôn tồn, và thậm chí theo như tôi nghĩ (thời đó) thì dường như chúng còn cố tình làm trò để chiều bầy trẻ con bọn tôi nữa. Bước tới, bước lui, tai vẫy, đuôi phe phẩy, cái vòi rung rinh dơ lên quặp xuống, rung rinh rung rinh, đều đều, thú vị lắm. Lâu lâu, chúng còn nổi hứng dùng vòi hút nước rồi phun nước ra nữa, nước bắn tung tóe, làm bọn trẻ con được một phen kích động, thích thú.

Tóm lại, voi đúng là những người chủ hiếu khách, quan tâm đến những người khách trẻ con chúng tôi, tương tác và thân thiện, dễ mến. Đến nỗi một đứa bé lên 2, mới biết nói còn chưa sõi như con bé nhà hàng xóm của tôi thời ấy, cũng biết vòi mẹ, “chủ nhật đi ‘chở chú’ xem ‘boi’”.

Về loài voi, tôi còn một lô những kỷ niệm khác nữa. Chẳng hạn như hình ảnh Hai Bà Trưng khởi nghĩa, oai vệ ngồi trên lưng voi, đánh đuổi quân Tàu, kiêu hùng lắm. Tôi nhớ đã thấy cái hình minh họa Hai Bà Trưng cưỡi voi trong cuốn sách lớp 1 của tôi, trong đó có đoạn viết “Thái thú Tô Định là người tàn ác, giết chết Thi Sách là chồng của Trưng Trắc. Trưng Trắc cùng em là Trưng Nhị nổi lên khởi nghĩa …”, rồi sau đó là “Khởi nghĩa thất bại, Hai Bà nhảy xuống sông Hát trầm mình tự vẫn.” Đau thương mà hào hùng biết là chừng nào.

Sau này, tôi lớn, con cái cũng lớn, không đi “chở chú xem boi” nữa. Nhưng tôi vẫn có những dịp thấy voi. Có một lần lâu rồi, chắc khoảng đầu thập niên 90, gia đình tôi có đi Đà Lạt chơi, đến một nơi nào đó quên rồi, có trưng bày các con thú rừng nhồi bông, có đại bàng, có hổ (thật là tội nghiệp con hổ quá, vừa bị ghét, lại bị săn, bị giết, thịt thì ăn (chắc thế), da thì lấy để nhồi bông trưng bày, còn xương thì nấu cao hổ cốt, đúng là ‘khổ như con hổ’ thật).

Lúc ấy, câu con trái của tôi, vốn bản chất nhạy cảm (hay … nhè) không hiểu sao xúc động rất sâu sắc về con voi con nhồi bông mà nó nhìn thấy hôm ấy. Con voi con nhồi bông ấy trông thật dễ thương, hiền lành, ngây thơ. Tôi vẫn nhớ cậu bé con tôi nắm tay mẹ và hỏi, “Mẹ ơi, con vọi này chết rồi hả mẹ?”, nó hỏi với bộ mặt rất thương cảm. Khi tôi nói, “ừ, con voi chết rồi”, thì cậu ấy trầm ngâm hẳn suốt cả buổi hôm ấy. Hình như nó thấy tội nghiệp con voi con bị giết và bị nhồi bông thì phải, dù nó không diễn đạt được điều ấy bằng lời. Thái độ của cậu bé làm tôi cũng trầm ngâm suy nghĩ một chút, ừ, con người ác thật đấy!

Rồi cách đây vài năm, tôi lại có dịp lên Ban Mê Thuột nhân dịp một hội nghị gì đó ở ĐH Tây Nguyên. Sau hội nghị là phần đi tham quan thành phố Ban Mê mà tôi vẫn nghe nhắc tới từ lâu mà chưa có dịp đến thăm. Hình như bài hát “Còn chút gì để nhớ” cũng là nói về thành phố này thì phải? Thành phố thơ mộng, “phố núi cao, phố núi trời gần/phố xá không xa nên phố tình thân…”

Trong chuyến tham quan ấy, có hai “tiết mục” liên quan đến voi. Trước hết là cưỡi voi đi dạo. Con voi thật cao, muốn cỡi phải trèo thang lên, mấy người ngồi lên một “thớt voi” (tôi không rõ là mấy người, hình như là 2 hoặc 4 gì đấy, phía trên là một ông quản tượng để điều khiển voi). Và cứ thế chúng tôi ngồi nghễu nghện trên lưng voi mà đi dạo quanh phố, vừa là lạ, vừa sờ sợ, mà lại vừa thú vị.

Dọc đường đi, có mấy chỗ bán mía để khách mua cho voi ăn, và con voi đứng lại, không chịu đi nữa, đòi được ăn mía. Ông quản tượng khó tính, bắt voi phải đi, thế là con voi vùng vằng, chân bước đi mà đầu cú ngoái lại, chúng tôi ngồi rung rinh trên lưng voi, sợ sợ là. Tự nhiên một người bạn cùng ngồi trên lưng voi với tôi thốt lên: “Lẽ ra ngồi trên lưng voi như thế này cũng phải có quy định đội nón bảo hiểm nhỉ?” Ừ, đúng thế, lỡ có rủi ro, té xuống thì ôi thôi, đầu em chắc là nát như quả trứng gà bị rớt từ trên bàn xuống đất mất thôi!

Tiết mục thứ hai liên quan đến voi là chuyến đi thăm nhà ông Ama Kông, hinh như thế, người anh hùng Tây Nguyên với thứ rượu thuốc quý hóa, loại thuốc “ông uống bà vui” thì phải. Trong đó có phần trưng bày và giải thích việc săn voi và thuần hóa voi. Tôi cảm thấy sợ nhất là khi nghe minh họa con người dùng những ngọn giáo đâm vào người voi để thuần hóa voi con, vừa thấy phục con người đã dùng trí khôn của mình để buộc các con vật to lớn như voi phải phục vụ mình, nhưng cũng vừa thấy sao mình ác ác thế nào ấy.

Kể lể dài dòng, nhưng điều duy nhất tôi muốn nói là trong ký ức của tôi và chắc chắn là nhiều người VN khác thì con voi là một con vật rất thân thương. Thân thương đến nỗi nó đi cả vào thành ngữ … sành điệu thời nay: “Được voi đòi … Hai Bà Trưng” (mà, ai nói câu này vô nghĩa, vớ vẩn, chứ tôi thấy nó còn hay hơn câu gốc là “được voi đòi tiên” ấy, vì có ai thấy tiên bao giờ đâu, còn HBT thì rõ ràng là một hình ảnh kiêu hùng đẹp đẽ, lại chung thủy, dám xả thân vì thù nhà nợ nước).

Mà nếu ai không thích mấy cái thành ngữ sành điệu tuổi “tin” thời nay, thì tôi cũng có một bài khác đây, bảo đảm không ai chê trách nhé. Cái bài mà tôi nghĩ là bà mẹ VN nào cùng thế hệ với tôi cũng đã từng đọc cho con mình nghe. Nó như thế này:

Con vỏi con voi
Cái vòi đi trước
Hai chân trước đi trước
Hai chân sau đi sau
Còn lại cái đuôi thì đi sau rốt
Tôi ngồi tôi kể nốt
Cái chuyện con voi
Con vỏi con voi
Cái vòi đi trước …

Vâng, con voi, con vật thân thuộc của VN, người chủ của núi rừng Tây Nguyên, giờ đã sắp tuyệt chủng rồi. Có ai đau xót về điều này không, khi họ điềm nhiên đốn gục những khu rừng nguyên sinh, đại ngàn hùng vĩ, nơi sinh sống của loài voi từ ngàn xưa. Giờ đây không còn rừng, voi không còn chỗ sống, lạc vào nơi sinh sống của người dân, hung dữ phá rẫy. Voi nổi loạn?

Mà hình như bây giờ trên cả nước không còn mấy con voi nữa. Tê giác thì hình như đã tuyệt chủng hẳn ở VN rồi, thế mà còn bị hàm oan là “ác như con tê giác” nữa chứ. Còn voi thì sao, chẳng biết còn mấy con?

Nên tôi phải ngồi, “kể nốt cái chuyện con voi” trong entry này. Đến khi nào thì người ta kể nốt câu chuyện con voi cuối cùng của núi rừng Tây Nguyên bị diệt?

Có ai có bao giờ tự hỏi, chúng ta đang làm gì với cái di sản mà cha ông ta đã để lại cho chúng ta, và chúng ta sẽ để lại gì cho con cháu chúng ta hay không, ngoài … rất nhiều sân golf (!), các đập thủy điện gây lũ hàng năm, và những hồ bùn đỏ của việc khai thác bô-xít, ừ, có bao giờ không nhỉ?

Đầu mưng mủ, chết thật!

2011-11-06T15:19:00.011+07:00

Hôm trước nghe vụ lùm xùm về “sát thủ đầu mưng mủ”, tôi cũng tò mò tìm thử trên mạng xem có cái cuốn sách đang bị cấm ấy không. Thì ngạn ngữ phương Tây đã chẳng nói rồi đấy, “nước uống trộm thì ngọt ngào, còn táo hái trộm mới thật là ngon”. Nếu cuốn sách này chẳng bị cấm thì tôi sẽ chẳng bao giờ mua nó, vì nghe cái tựa là đã thấy không phải là thứ cho mình đọc, chắc là mấy cái truyện bằng tranh đấm đá nhau của trẻ con, thế thôi.

Tìm trên mạng, quả nhiên là có, thật đúng y như câu ca dao thời đại a còng: “Trăm năm trong cõi người ta/Cái gì không biết thì tra gúc-gồ” đã phán. Chỉ vài chục trang, mấy chục cái hình minh họa cho những câu “thành ngữ sành điệu” tuổi “tin” theo kiểu “chán như con gián” mà chính cô con gái 14 tuổi nhà tôi thỉnh thoảng cũng dùng, cho nó … sành điệu.

Tôi xem qua một lần, thấy nó cũng ngồ ngộ, buồn cười, đôi khi khá bất ngờ, kiểu “Không mày đố thầy dạy ai”, hoặc “Yêu nhau trong sáng/Phang nhau trong tối”. Và đúng là chuyện nhỏ như con thỏ, chẳng có gì đáng để ầm ĩ cả, như có ai đó đã nói.

Và tôi cứ thắc mắc mãi, chẳng hiểu sao cuốn sách ấy lại bị thu hồi nhỉ, vì tôi biết có nhiều cuốn truyện tranh còn bậy bạ, bạo lực hơn rất nhiều, hoặc sử dụng một loại ngôn ngữ sai chính tả, sai ngữ pháp lung tung, ngô nghê, mà vẫn cứ lọt qua đôi mắt cú vọ của biên tập các nhà xuất bản hết, có sao đâu.

Còn cái cuốn sách này, nó chỉ … buồn cười thôi mà. Ừ thì nó không phải là ngôn ngữ chuẩn để mà đưa vào từ điển hoặc sách giáo khoa làm mẫu mực để dạy cho trẻ con trong trường, nhưng mà thực ra thì mấy cái thành ngữ ấy trẻ con đàng nào nó cũng đã dùng rồi.

Ngôn ngữ là sản phẩm của dân gian mà, thì đó, trước đây chúng ta cũng có kho truyện cười Ba Giai – Tú Xuất đó thôi, nếu mà nói là bậy bạ thì mấy cái truyện đó theo tôi nhớ mới là chúa bậy bạ đấy.

Nhưng thực ra cái trò ví von vần điệu này thì đâu có gì là lạ ở VN đâu nhỉ? Tôi nhớ hồi nhỏ, khi bạn bè giận nhau xong, đứa bị giận đến lân la làm quen lại, đôi khi bị đám kia đuổi ra không cho chơi, và còn đọc câu chọc quê sau đây: “Làm quen, con chó leng keng, còn chó thổi kèn, con chó làm quen.”

Một câu khá vô nghĩa, nhưng đứa nào cũng hiểu, và riêng tôi thì còn hình dung ra trong đầu cái đứa đang mon men đến gần đó sao thật giống như một con chó đang lân la đến gần người để được ban cho chút quan tâm. Cái câu ấy vô lý mà đâm ra có lý, cũng giống như mấy câu “hồn nhiên như cô tiên” hoặc “ác như con tê giác” ngày nay thôi mà.

Kho tàng dân gian của ta còn có cả cái trò đố tục giảng thanh gì nữa cơ, ví dụ như câu đố về trái bắp mà tôi không dám ghi rõ ra đây kẻo bị chửi, cái gì mà “vừa bằng …., lỗ sứt lỗ sẹo, vừa đi vừa bẹo vừa ăn”, nghe thô tục không chịu được, nhưng nghĩ lại thì thấy câu ấy không phải là không có lý. Ôi thôi, riêng cái khoản nói bậy thì sản phẩm trí tuệ của dân gian ta vô cùng phong phú, có lẽ phải xứng đáng đến mấy giải Nobel về … nói bậy ấy nhỉ, nếu có cái giải ấy.

Đang thắc mắc mất mấy ngày về cuốn sách này, thì cách đây vài hôm trên mạng lại om xòm chuyện có vị đại biểu quốc hội đáng kính nào đấy đề nghị phải có luật nhà văn (luật nhà văn ạ, chưa đến luật nhà thơ đâu, cái entry cũ của tôi góp ý dự thảo luật nhà thơ chẳng qua là nhìn xa trông rộng thế thôi). Lại càng thêm thắc mắc, không sao giải thích được.

Đang thắc mắc như thế thì hôm nay đi chợ, tôi tình cờ nghe thấy hai cô bé học trò (tuổi "tin") vừa nói chuyện với nhau như thế này:

“Mày khùng quá hà!” “Ừ, tao khùng rồi. Khùng như vua Hùng vậy đó. Còn mày thì điên, điên như cô tiên ăn trái chuối chiên.” Lúc ấy tôi mới để ý thấy cả hai cô bé đều đang cầm trên tay một trái chuối chiên; chúng vừa nói vừa cười ha hả, coi bộ thích thú lắm.

Tôi nghe xong, bỗng giật mình. Ôi, không ngờ cái trò nói lảm nhảm (như vừa bị cảm) có điệu có vần mặc dù vô nghĩa (như con đỉa) này nó lậm quá rồi. Kiểu này rồi cái gì nó cũng lôi ra mà ví von được cho mà xem. Ví dụ, “nói láo như … cô giáo”, “ ma lanh như … cô Phương Anh”, thì đến chết mất thôi.

Và tôi bỗng sực tỉnh. Ừ đúng rồi, cuốn sách đó cấm là phải. Chưa cho phổ biến mà đã thấy có “hăng như Đinh La Thăng”, rồi nay lại thấy “tiến sĩ đầu han rỉ” nữa chứ (hừm, cái "đứa" nó đặt ra cái câu “tiến sĩ” này là "đứa" nào, có ám chỉ gì tôi không nhỉ?????).

Cứ cái đà này thì chúng còn đem những cái gì, những tên ai ra để mà ví von nữa đây? Chết, chết thật, đúng là cái bọn … đầu mưng mủ mà, bậy bạ quá đi thôi.

Hèn gì mà ông đại biểu quốc hội bác sĩ nhà văn của chúng ta đòi có luật nhà văn. Chứ gì nữa, không có luật, thì có mà loạn à! Phải có luật thôi, rồi đưa cả cái thói quen ví von này vào quy định trong luật nữa, cho nó có phép tắc chứ, bạ tên nào cũng đưa ra ví được sao? Mà theo tôi thì phải cấm tiệt cái trò ví von này đi thôi, cấm, cấm hết!

(Này, đừng có ai nói tôi lên đồng như Nguyễn Minh Hồng đấy nhé!)

Góp ý xây dựng dự thảo Luật nhà thơ (chứ gì nữa, thắc mắc cái gì?)

2011-11-04T09:19:00.008+07:00

Lẽ ra thì không có entry này, vì tôi đang bận quá (nên lâu nay mới im ắng). Nhưng bận thì bận, việc quan trọng như thế này mà không lên tiếng tỏ rõ thái độ của mình thì … coi sao được, phải không?

Thì, tôi vẫn tự nhận mình là người có học, lại yêu nước (xã hội chủ nghĩa), nên những việc chung của xã hội, đặc biệt là những việc có chủ trương của cấp trên, tất nhiên là phải tham gia vào chứ. Sao có thể “mũ ni che tai”, “đèn nhà ai nấy rạng” như cái tụi tư bản “người bóc lột người”, quan hệ “con người với nhau là chó sói” được?

(Mở ngoặc chút đã: Chà, lúc này hình như là tại già, nên cái “trí nhớ nghịch thường” của tôi – quên chuyện mới xảy ra mà nhớ ngược về tận đẩu tận đâu – nó hoạt động quá xá! Mấy cái trích dẫn trong ngoặc kép ở trên là những gì tôi được học trong mấy bài học chính trị ngay từ hồi Sài Gòn mới “giải phóng” năm 75 lận đó, 36 năm rồi còn gì. Hồi đó nhớ đi học chính trị suốt ngày, thuộc bài như cháo, mở miệng ra là nói đúng công thức “rốp rốp”, ngon lành, viết báo cáo, thu hoạch các đợt học chính trị, hoặc thi triết, thi kinh tế chính trị Mác-Lê là khỏi cần nghĩ nhiều, cứ nhớ một vài câu đầu là mọi thứ cứ tuôn ra như cháo, viết không kịp thở luôn, đã thiệt!)

Bây giờ quay lại chuyện chính, như đã thấy trong cái tựa của entry này: tôi muốn góp phần xây dựng dự thảo Luật nhà thơ. Vì mặc dù có thể cái luật này chưa ra đời ngay (do có một số ý kiến phản đối, chắc do bọn xấu, lực lượng thù địch nó xúi giục), nhưng tôi nghĩ thế nào cũng có ngày nó được ban hành. Chứ gì nữa, bây giờ cái gì cũng nên có chủ trương, có chỉ đạo từ trên, cho nó chắc ăn. Bởi vì mối nguy diễn biến hòa bình, tự diễn biến vv có vẻ đã trầm trọng lắm rồi, đến nối cả từ “nhân dân” thôi mà cũng có người lợi dụng, xuyên tạc. mạo nhận để rồi từ đó mà chống phá nhà nước cách mạng của “nhân dân” ta.

(Nhân tiện, thực ra thì tôi cũng vẫn chưa rõ mình có phải là nhân dân không nữa, nhưng cứ hy vọng, nếu chưa được xem là nhân dân thì cũng là “cảm tình” nhân dân, “đối tượng” nhân dân, hoặc nhân dân “dự bị” gì đó, chứ không bị liệt vào hạng phản động, thù địch, chống phá, hic hic).

Vậy thì đây, xin cho tôi góp vào việc chung bằng mấy giòng góp ý xây dựng dự thảo cho Luật nhà thơ. Vì mặc dù có nhiều người phản đối nhưng tôi lại thấy rằng, cũng giống như Luật biểu tình (chưa có, không biết bao giờ mới có), chẳng thà cứ có luật cho nó rõ ràng, để mình còn biết đường mà hành xử, chứ nếu không thì ai muốn chụp cho mình mũ gì cũng được, phải không các nhà (tự nhận mình là) thơ - hoặc dùng tiếng Hán-Việt cho nó đẹp là “thi nhân” - của nước Việt Nam trong thời đại mới, thời đại xã hội chủ nghĩa (dù chỉ còn có vài ba nước) của chúng ta?

Dưới đây là một vài nét trong dự thảo đầu tiên của Luật nhà thơ do tôi phác thảo, xin được mạnh dạn đưa ra cho mọi người cùng góp ý. Chỉ mới là những nguyên tắc chính thôi – tôi hình dung Luật nhà thơ của chúng ta sẽ khá dài và có nhiều tranh cãi, và quá trình xây dựng dự thảo sẽ kéo dài, chẳng kém việc xây dựng dự thảo Luật giáo dục đại học chút nào đâu.

Nguyên tắc 1 – Luật nhà thơ cần đưa ra được định nghĩa thế nào là nhà thơ, và những tiêu chí khách quan để phân biệt nhà thơ với những nhà viết lách khác như nhà văn, nhà báo, nhà … blog, nhà facebook (mấy từ tiếng Anh này tất nhiên sẽ phải được Việt hóa). Vì hiện nay, do chưa có định nghĩa nên ai cũng có thể tự nhận mình là nhà thơ, dẫn đến tình trạng bát nháo, tạo điều kiện cho bọn xấu lợi dụng chống phá nhà nước xã hội chủ nghĩa của nhân dân ta.

Nguyên tắc 2 – Luật nhà thơ cần làm rõ quyền tự chủ của nhà thơ, bao gồm tự chủ trong sáng tác, kể cả việc ngẫu hứng “xuất khẩu thành thi”; tự chủ trong việc phố biến các tác phẩm thơ của mình trên các phương tiện thông tin đại chúng, kể cả các mạng xã hội hoặc phổ biến qua email đến những bạn bè, người thân, độc giả trong và ngoài nước; tự chủ trong việc xuất bản thơ, kể cả việc tự chọn nhà xuất bản (trong nước hoặc ngoài nước) và ngôn ngữ xuất bản (tiếng Việt hoặc tiếng nước ngoài; ngôn ngữ chính thống hoặc ngôn ngữ tuổi “tin” với các thành ngữ sành điệu như “sát thủ (mà) đầu mưng mủ”, vv).

Nguyên tắc 3 – Luật nhà thơ cần làm rõ những trách nhiệm đi kèm quyền tự chủ của nhà thơ, ví dụ, trách nhiệm đăng ký tham gia vào Hội nhà thơ các cấp (bắt đầu từ cấp tổ dân phố), trách nhiệm sáng tác theo yêu cầu của nhà nước để phục vụ các chủ trương lớn (ví dụ: chủ trương khai thác bô-xít, chủ trương làm đường sắt cao tốc, chủ trương cấm cán bộ chơi golf, vv); trách nhiệm đóng góp đầy đủ hội phí và các khoản phí khác khi có yêu cầu, trách nhiệm tham gia bỏ phiếu chọn lãnh đạo hội nhà thơ các cấp....

Do cạn nghĩ, tôi chỉ mới nghĩ được đến đây. Các bạn – đặc biệt là những ai trước nay vẫn tự nhận (bừa) mình là nhà thơ – xin nghĩ tiếp và góp ý nhé. Phải thể hiện sự tích cực của mình, các bạn ạ; mình mà không góp ý, mai mốt Luật nhà thơ ra rồi mà không hài lòng thì đừng có kêu ca gì nữa nhé!

"GIẤY CHỨNG NHẬN... NGƯỜI"

2011-11-03T12:08:00.001+07:00

Chép từ trên mạng.
---

Trên đoàn tàu, cô soát vé hết sức xinh đẹp cứ nhìn chằm chằm vào người đàn ông lớn tuổi áng chừng đi làm thuê, hạch sách: -Vé tàu!

Người đàn ông lớn tuổi lục khắp người từ trên xuống dưới một thôi một hồi, cuối cùng tìm thấy vé, nhưng cứ cầm trong tay không muốn chìa ra.

Cô soát vé liếc nhìn vào tay anh, cười trách móc:

- Đây là vé trẻ em.

Người đàn ông đứng tuổi đỏ bằng mặt, nhỏ nhẹ đáp:

-Vé trẻ em chẳng phải ngang giá vé người tàn tật hay sao?

Giá vé trẻ em và người tàn tật đều bằng một nửa vé, đương nhiên cô soát vé biết. Cô nhìn kỹ người đàn ông một lúc rồi hỏi:

-Anh là người tàn tật?

-Vâng, tôi là người tàn tật.

-Vậy anh cho tôi xem giấy chứng nhận tàn tật.

Người đàn ông tỏ ra căng thẳng. Anh đáp:

-Tôi... không có giấy tờ. Khi mua vé cô bán vé bảo tôi đưa giấy chứng nhận tàn tật, không biết làm thế nào, tôi đã mua vé trẻ em

Cô soát vé cười gằn:

-Không có giấy chứng nhận tàn tật, làm sao chứng minh được anh là người tàn tật?

Người đàn ông đứng tuổi im lặng, khe khẽ tháo giầy, rồi vén ống quần lên - Anh chỉ còn một nửa bàn chân.

Cô soát vé liếc nhìn, bảo:

- Tôi cần xem chừng từ, tức là quyển sổ có in mấy chữ "Giấy chứng nhận tàn tật", có đóng con dấu bằng thép của Hội người tàn tật!

Người đàn ông đứng tuổi có khuôn mặt quả dưa đắng, giải thích:

- Tôi không có hộ khẩu của địa phương, người ta không cấp sổ tàn tật cho tôi. Hơn nữa, tôi làm việc trên công trường của tư nhân. Sau khi xảy ra sự cố ông chủ bỏ chạy, tôi cũng không có tiền đến bệnh viện giám định...

Trưởng tàu nghe tin, đến hỏi tình hình.

Người đàn ông đứng tuổi một lần nữa trình bày với trưởng tàu, mình là người tàn tật, đã mua một chiếc vé có giá trị bằng vé của người tàn tật ...

Trưởng tàu cũng hỏi:

- Giấy chứng nhận tàn tật của anh đâu?

Người đàn ông đứng tuổi trả lời anh không có giấy chứng nhận tàn tật, sau đó anh cho Trưởng tàu xem nửa bàn chân của mình.

Trưởng tàu ngay đến nhìn cũng không thèm nhìn, cứ nhất quyết nói:

- Chúng tôi chỉ xem giấy chứng nhận, không xem người. Có giấy chứng nhận tàn tật chính là người tàn tật, có giấy chứng nhận tàn tật mới được hưởng chế độ ưu đãi vé người tàn tật. Anh mau mau mua vé bổ sung.

Người đứng tuổi bỗng thẫn thờ. Anh lục khắp lượt các túi trên người và hành lý, chỉ có bốn đồng, hoàn toàn không đủ mua vé bổ sung. Anh nhăn nhó và nói với trưởng tàu như khóc:

- Sau khi bàn chân tôi bị máy cán đứt một nửa, không bao giờ còn đi làm được nữa. Không có tiền, ngay đến về quê cũng không về nổi. Nửa vé này cũng do bà con đồng hương góp mỗi người một ít để mua giùm, xin ông mở lượng hải hà, giơ cao đánh khẽ, nương bàn tay cao quý, tha cho tôi.

Trưởng tàu nói kiên quyết:

- Không được.

Thừa dịp, cô soát vé nói với Trưởng tàu:

- Bắt anh ta lên đầu tàu xúc than, coi như làm lao động nghĩa vụ.

Nghĩ một lát, trưởng tàu đồng ý:

- Cũng được.

Một đồng chí lão thành ngồi đối diện với người đàn ông đứng tuổi tỏ ra chướng tai gai mắt, đứng phắt lên nhìn chằm chằm vào mắt vị trưởng tàu, hỏi:

- Anh có phải đàn ông không?

Vị trưởng tàu không hiểu, hỏi lại:

- Chuyện này có liên quan gì đến tôi có là đàn ông hay không?

- Anh hãy trả lời tôi, anh có phải đàn ông hay không?

- Đương nhiên tôi là đàn ông!

- Anh dùng cái gì để chứng minh anh là đàn ông? Anh đưa giấy chứng nhận đàn ông của mình cho mọi người xem xem?

Mọi người chung quanh cười rộ lên.

Thừ người ra một lát, vị truởng tàu nói:

- Một người đàn ông to lớn như tôi đang đứng đây, lẽ nào lại là đàn ông giả?

Đồng chí lão thành lắc lắc đầu, nói:

- Tôi cũng giống anh chị, chỉ xem chứng từ, không xem người, có giấy chứng nhận đàn ông sẽ là đàn ông, không có giấy chứng nhận đàn ông không phải đàn ông.

Vị trưởng tàu tịt ngóp, ngay một lúc không biết ứng phó ra sao.

Cô soát vé đứng ra giải vây cho Trưởng tàu. Cô nói với đồng chí lão thành:

- Tôi không phải đàn ông, có chuyện gì ông cứ nói với tôi.

Đồng chí lão thành chỉ vào mặt chị ta, nói thẳng thừng:

- Cô hoàn toàn không phải người!

- Cô soát vé bỗng nổi cơn tam bành, nói the thé:

- Ông ăn nói sạch sẽ một chút. Tôi không là người thì là gì?

Đồng chí lão thành vẫn bình tĩnh, cười ranh mãnh, ông nói:

Cô là người ư? Cô đưa giấy chứng nhận "người" của cô ra xem nào...

Mọi hành khách chung quanh lại cười ầm lên một lần nữa.

Chỉ có một người không cười.

Theo Úc Thanh (Trung Quốc)

http://www.facebook.com/notes/b%C3%B9i-quang-minh/gi%E1%BA%A5y-ch%E1%BB%A9ng-nh%E1%BA%ADn-ng%C6%B0%E1%BB%9Di/10150377902397700

Tôi có phải là nhân dân không nhỉ?

2011-10-25T15:31:00.017+07:00

Lâu nay tôi cứ ngỡ tôi hiểu rõ nghĩa của từ nhân dân. Thì từ này ai mà chả hiểu, nhân là người mà dân tức không phải là quan.

Nay đọc được bài viết của TS Nguyễn Văn Quang trên báo QĐND mới giật mình vỡ lẽ ra rằng từ nhân dân tưởng là đơn giản mà hóa ra phức tạp ra phết. Ai không tin thì hỏi ông xã tôi xem (học tập bác Ba Phi ấy mà!).

Còn nếu không muốn hỏi ông xã tôi, thì cứ tìm đọc kỹ bài của TS Quang trên báo QĐND cũng được. Nhưng tôi phải báo trước là bài ấy sâu sắc lắm, khó đọc lắm đấy nhé.

Là một người làm nghề đi dạy học, lại luôn tự hào là công dân tốt, nên tôi đã bỏ công ra đọc đi đọc lại bài viết này xem chính mình có nhầm lẫn gì không. Hóa ra là có, các bạn ạ.

Nhầm lẫn lớn nhất của tôi là ở chỗ này: Vì lâu nay hiểu nghĩa của từ nhân dân một cách đơn giản nên tôi cứ đinh ninh mình là nhân dân, nói nôm na là người dân. Tức không phải là quan. Nói cách khác, tôi là người được (Đảng) lãnh đạo, không phải là giai cấp đi lãnh đạo người khác.

Nhưng sau khi nghiền ngẫm bài viết rất sâu sắc của TS Quang – một vị đại tá quân đội – thì tôi mới biết là vấn đề không đơn giản thế, mà phức tạp hơn rất nhiều. Nên mới có cái câu hỏi mà tôi đưa lên làm tựa của entry này, là như thế.

Phức tạp như thế nào? Này nhé, trước hết là câu này, trích từ bài viết (đoạn số 2):

Nhân dân là chủ thể của mọi quyền lực Nhà nước và là người thực hiện cuối cùng các quyết sách chính trị do chính mình định ra.

Chiếu theo nghĩa của câu này thì rõ ràng tôi không phải là nhân dân. Vì tôi không phải là chủ thể của mọi quyền lực Nhà nước, cũng chưa bao giờ nghĩ rằng mình đã từng định ra bất kỳ quyết sách chính trị nào cả, mặc dù có lẽ cũng đang (phải) thực hiện nhiều quyết sách chính trị do người khác định ra.

Nhưng nếu không là dân, thì tôi là ai? Chẳng lẽ là … quan? Gì chứ quan hay là giới lãnh đạo thì tôi biết chắc chắn không phải là tôi. Thử đọc thêm một chút nữa để hiểu rõ hơn.

Đoạn 3 của bài viết là đoạn nêu rõ nhất định nghĩa nhân dân của tác giả bài viết. Có 3 câu viết liên tiếp cạnh nhau, khẳng định rất rõ ràng bản chất sâu sắc nhất của từ nhân dân. Xin xét từng câu.

Nhân dân không chỉ được hiểu một cách phổ thông, đơn thuần là khối người đông đảo làm nền tảng cho một nước trong một thời gian lịch sử nhất định.

Theo câu này, thì hình như theo nghĩa rộng, nghĩa phổ thông, có thể xem tôi là nhân dân vì tôi là một trong khối người đông đảo làm nền tảng cho nước VN trong giai đoạn lịch sử hiện nay. May quá, vậy là lâu nay tôi cũng hiểu đúng. Nhưng tất nhiên đây chỉ mới là một cách hiểu, cách thô thiển, tầm thường, phổ thông, đơn giản nhất.

Nhân dân còn với nghĩa là một tầng lớp, một giai cấp đại diện cho một quốc gia, dân tộc trong một Nhà nước nhất định.

Câu trên đây cho thấy một nghĩa khác, nghĩa không phổ thông, nghĩa đặc thù, sâu sắc của từ nhân dân (chắc cái nghĩa nhân dân này chỉ có ở mấy nước XHCN ưu việt mới có). Theo nghĩa này thì nhân dân chỉ là một tầng lớp, một giai cấp đại diện cho cả quốc gia VN, dân tộc VN trong Nhà nước VN hiện nay.

Nếu hiểu theo nghĩa này, thì hẳn tôi không thể là nhân dân, vì (chắc là) tôi không có tư cách gì để có thể đại diện cho cả quốc gia, cả dân tộc VN trong Nhà nước XHCN hiện nay.

Thực ra thì tác giả cũng không nói rõ tầng lớp nào, giai cấp nào mới là đại diện trong số các giai cấp hiện có ở VN như giai cấp công - nông , giai cấp tiểu tư sản, giai cấp vô sản, giai cấp lãnh đạo, nên biết đâu cái giai cấp mà tôi đang ở trong (hình như là giai cấp tiểu tư sản) cũng có thể là nhân dân thì sao nhỉ? Nhưng chỉ chọn một giai cấp, một tầng lớp để đại diện cho cả quốc gia, dân tộc VN hiện nay trong NN xã hội chủ nghĩa, thì tôi e rằng tiểu tư sản chắc là không xứng đáng. Chắc là giai cấp khác, không có giai cấp của tôi.

Nhân dân là chủ thể quyền lực của một chế độ xã hội nhất định. Nhân dân luôn mang tính cộng đồng dân tộc, song cũng mang bản chất giai cấp sâu sắc.

Câu này nhắc lại ý “chủ thể quyền lực” mà tôi đã nêu hồi nãy, và nhấn mạnh nó thuộc về “một chế độ xã hội nhất định”. Trong xã hội VN XHCN hiện nay thì tôi – và rất nhiều người khác quanh tôi – không phải là chủ thể quyền lực. Thì đó, ngay cả việc biểu lộ tình cảm yêu nước cũng phải chờ định hướng của NN, chứ không có định hướng thì lớ ngớ là rơi vào bẫy của bọn thế lực thù địch ngay.

Không chỉ là chủ thế quyền lực. Theo câu này thì nhân dân vừa có tính cộng đồng dân tộc (cái này thì tôi có), nhưng lại cũng mang bản chất giai cấp sâu sắc (cái này thì còn tùy cái giai cấp đó là giai cấp nào đã, xin xem lại phần trên).

Tóm lại, câu này có 3 ý (chủ thể quyền lực, tính dân tộc, tính giai cấp), có một ý tôi đạt (tính dân tộc), một ý không đạt (chủ thể quyền lực), còn ý thứ ba thì có lẽ không đạt. Như vậy là 50-50. Vẫn chưa ngã ngũ, phải đọc thêm nữa.

Ở đoạn 4, mọi việc dường như có rõ ràng, cụ thể hơn, ít lý luận trừu tượng như 3 câu ở đoạn 3 mới nêu. Chúng ta thử đọc ở dưới đây. Cũng có mấy ý, xin phân tích từng ý.

Rõ ràng, nhân dân là những người lao động, nông dân, công nhân, trí thức, binh sĩ, nhân sĩ, tiểu thương yêu nước đã bị thực dân, phong kiến bóc lột, áp bức tù đày, tước đoạt đi mọi quyền sống cơ bản của con người, quyền tự do phát triển của một dân tộc.

Cái phần rõ ràng này thực ra chẳng rõ ràng gì hết. Tôi tự xét thấy mình thuộc vế đầu tiên của câu này, tức những người lao động, …, trí thức (ừ thì cũng có đi học, có bằng cấp, làm giảng viên, nên tôi tạm nhận mình là trí thức) yêu nước. Nhưng tôi lại không may, chẳng bị thực dân, phong kiến bóc lột áp bức tù đày gì cả. Vậy tôi có thể được xem là nhân dân không nhỉ? Gay quá.

Nhân dân ở đây còn là “toàn dân, không phân biệt giống nòi, gái trai, giai cấp, tôn giáo”… nhưng dứt khoát không thể là những kẻ đã áp bức, bóc lột, bám gót thực dân hay quan lại phong kiến, phản động Việt gian và tước đi các quyền cơ bản đó của đồng bào, dân tộc.

Đến câu này thì hình như có chút ánh sáng le lói. Tôi chắc chắn phải là một phần của toàn dân, không phân biệt … tôn giáo (gia đình tôi gốc đạo Công giáo), và, ơn trên phù hộ, tôi không phải là kẻ đã áp bức, bóc lột, bám gót thực dân quan lại phong kiến hay phản động Việt gian gì hết. Vậy có lẽ tôi cũng là nhân dân? Đỡ quá, có thế chứ, lâu nay tôi vẫn tin mình là nhân dân mà.

Nhưng bài viết chưa hết, mà vẫn còn một đoạn nữa, hơi khó hiểu, và … hơi có giọng đe dọa, làm tôi cũng hơi run run, chẳng biết nếu mình tự nhận là nhân dân thì có đúng không, hay là tôi đang nhầm lẫn, hoặc thậm chí lợi dụng từ “nhân dân”. Đây này:

[N]hân dân Việt Nam […] có quyền đòi hỏi không một nước nào, một thế lực nào, một cá nhân nào được can thiệp vào quyền tự quyết lập hiến của nhân dân Việt Nam; càng không được cả gan nhận mình là “nhân dân” để phá hoại công cuộc xây dựng, kiến thiết và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam.

Chao ơi, tôi đau đầu quá. Chẳng hiểu có phải tôi đang cả gan nhận mình là nhân dân để phá hoại công cuộc xây dựng, kiến thiết và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân VN không? Chả là vì lâu lâu tôi cũng hay có chút thắc mắc về tình hình biển đảo của VN ấy mà, mặc dù ngoan lắm, cứ toàn phải đợi Đảng và nhà nước định hướng rồi mới dám biểu lộ.

Có ai bảo giúp cho tôi biết xem tôi có phải là nhân dân không nhé? Cái này có lẽ phải nhờ đến TS Quang thôi.

Thương anh Gaddafi

2011-10-22T16:39:00.008+07:00

Không, xin thề có trời đất, tôi thực lòng khi viết cái tựa của entry này, chứ không hề nói mỉa mai, châm biếm một chút nào hết. (Mặc dù thỉnh thoảng tôi cũng hay … nói móc, thành tính mất rồi, hic!)

Nhưng nếu thực lòng, thì tại sao tôi lại thương Gaddafi, một kẻ độc tài mà (hầu hết, trừ một vài nước nào đó, hình như nghe đâu có cả … VN thì phải?) cả thế giới lên án, và nhân dân Lybia thì vui mừng khi chế độ mà anh ta đứng đầu bị lật đổ? Chẳng phải là việc anh ta đi đến kết cục thê thảm của ngày hôm nay gần như đã được báo trước rồi hay chăng? Vì lịch sử đã từng cho thấy mọi chế độ độc tài rồi cũng có ngày sụp đổ mà – dù kẻ độc tài đó là Tần Thủy Hoàng của Trung Hoa thời xưa, hay Hitler hoặc Sadam Hussein thời nay.

(Thực ra trong đầu tôi cũng còn một vài cái tên của những kẻ bị thế giới lên án là độc tài khác nữa. Nhưng vì tôi không phải là nhà sử học cách mạng, cũng chẳng phải là nhà chính trị học cách mạng, càng không phải là đảng viên để nắm vững chủ trương chính sách của Đảng - Đảng viết hoa, tức là ĐCSVN ấy các bạn ạ, nên tôi không dám nêu ra ở đây, vì mất quan điểm! Bởi vì thế giới lúc này hỗn loạn quá, đổi thay nhanh qua, nên thoắt một cái thù thành bạn, bạn thành thù, chẳng biết đường nào mà lần, thôi thì để Đảng và Nhà nước định hướng dư luận cái đã rồi hãy nói cho nó đúng đường lối).

Quay trở lại vụ Gaddafi. Tôi, cũng như tất cả mọi người, vẫn biết là độc tài thì trước sau gì cũng sụp đổ thôi. Mặc dù trước khi sụp đổ, tất cả mọi kẻ độc tài đều rất mạnh, đến nỗi ai cũng cảm thấy dường như họ sẽ mãi mãi đứng trên tuyệt đỉnh của vinh quang và của quyền lực tuyệt đối. Và xung quanh thì dường như chỉ có những người yêu kính, quý trọng, thán phục, ngưỡng mộ họ, với một ước nguyện duy nhất là suốt đời được họ cai trị để được hạnh phúc, ấm no.

Và họ cứ thế mà mê man, chìm đắm trong những lời ca tụng triền miên, say sưa với sự cao cả, tuyệt mỹ, tuyệt hảo của chính mình và của chế độ mà mình tạo ra. Như những con đà điểu rúc đầu trong cát, chẳng nhìn thấy hoặc cảm nhận được gì đang xảy xung quanh mình. Đến nỗi không thể thấy được cái chết được báo trước của chính mình, để đến khi nó đến thì không còn cách nào vãn hồi được tình thế nữa.

Biết thế, nên mới thấy thương Gaddafi. Thương, vì trước hết là anh ấy chết thảm quá. Ai chưa thấy hình ảnh về cái chết thê thảm của Gaddafi thì chỉ cần google là ra hết. Kinh khủng lắm các bạn ạ. Nào là sợ hãi chui vào ống cống (sao mà giống Thoát Hoan quá nhỉ, hồi nhỏ tôi học Sử thì có đoạn “Thoát Hoan chui vào ống cống chạy về Tàu”, thích lắm, đến giờ vẫn còn thuộc). Nào là van xin tha chết, nhưng tất nhiên là vô ích, vì người dân đã quá căm ghét anh rổi. Tôi đã thấy đoạn video clip lúc người dân Lybia gào thét và bắt anh, lôi anh (đã bị thương nặng) trên đường phố để rồi sau đó bị ai đó bắn chết. Rất man rợ, và với tư cách một con người nhìn thấy cái chết thê thảm của một người đồng loại, tôi không thể không có cảm xúc gì.

Rồi hình ảnh cuối cùng về anh mà cả thế giới được nhìn thấy là khuôn mặt bê bết máu của anh lúc chết. Nó cho thấy anh đã bị giết rất dã man. Hẳn là những người lính nào đó khi bắt được anh phải hận thù anh ghê lắm. Mà suốt 42 năm qua, họ là dân của anh. Những người lính bắn anh, có lẽ họ trẻ hơn tuổi 42. Tức là họ được sinh ra, lớn lên hoàn toàn trong chế độ của anh. Được chế độ của anh giáo dục, trước hết là giáo dục nhân cách. Sao họ ác thế, và man rợ thế nhỉ?

Nhưng sự man rợ không dừng lại ở việc bắn chết anh. Theo những mẩu tin của tôi đọc được, thì dân chúng của anh họ thù anh đến nỗi còn lôi xác chết của anh và con trai anh ra trưng bày trên đường phố cho mọi người ngắm, cho thỏa chí. Rồi họ chụp hình xác chết của anh và con anh để làm kỷ niệm chiến thắng. Kinh khủng quá, và thương cho anh quá, Gaddafi ơi.

Cho đến nay, anh đã chết hai ngày rồi, nhưng việc chôn cất của anh vẫn còn chưa biết chừng nào mới được thực hiện. Hiện xác của anh đang được cất giữ ở trong … kho lạnh của một cửa hàng bán thịt (!) để chờ được chôn cất, báo chí nước ngoài đưa tin thế. (Tin ở đây này: http://www.ndtv.com/article/world/new-videos-help-piece-together-gaddafi-s-last-minutes-143368). Mỉa mai thay, và cũng xót xa thay, một kiếp người.

Sao mà đến nỗi như thế này, anh Gaddfi ơi? Anh không chỉ là một người bình thường như tôi, mà là lãnh tụ tối cao, lãnh tụ vĩ đại, người hùng (một thời?) của dân tộc Lybia nữa chứ? Suốt 42 năm qua, anh đã làm gì, để đến nỗi dân chúng của anh căm ghét anh đến như thế này. Mà con dân của anh, những người lẽ ra phải chịu ơn anh không biết để đâu cho hết, sao họ lại tệ hại như thế này, căm thù và man rợ, tàn ác và nhẫn tâm, để không run tay nã súng vào đầu anh, tiễn anh về thế giới bên kia trong sự cuồng loạn và kích động như vậy. Tại sao, hả anh Gaddafi?

Thương anh, tôi lên mạng tìm hiểu về thân thế sự nghiệp anh, và càng thương anh hơn nữa. Tôi thấy hình ảnh của anh khi mới 27 tuổi, đẹp trai ngời ngời, thật xứng đáng là một vị anh hùng của dân tộc. Khi ấy, anh mới lật đổ chính quyền của vua Ìdris vào năm 1969, đưa đất nước của thoát khỏi chế độ phong kiến với cách cai trị cha truyền con nối đời đời kiếp kiếp để xây dựng một quốc gia hiện đại. Mà đáng nói là cuộc lật đổ của anh hoàn toàn không đổ máu; lúc ấy phe của anh chắc là đâu có đối xử với người thua cuộc (vua Idris) như người dân của anh đối xử với anh vào lúc này, Gaddafi nhỉ?

Anh đã chọn con đường XHCN (mang màu sắc Hồi giáo) để xây dựng đất nước của mình. Khi anh chọn con đường XHCN vào năm 1969 thì phe xã hội chủ nghĩa của chúng ta (vâng, “chúng ta” là vì tôi là người VN, một trong những đất nước XHCN hiếm hoi còn lại trên trái đất này) đang rất mạnh, anh nhỉ. Hẳn anh đã tin rằng chủ nghĩa cộng sản trước sau gì rồi cũng thắng thế trên toàn thế giới, dù lúc ấy vẫn chưa phải là đa số. Dù là thiểu số, nhưng là xu thế của thời đại, nên với tư cách là một con người khôn ngoan có tầm nhìn xa, anh chọn con đường tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội để phát triển, để nhân dân anh không phải trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa để cho bọn tư bản nó bóc lột làm gì cho khổ.

Thật là không may cho anh, vì nếu anh chậm chậm đi một chút, ví dụ 20 năm sau, vào năm 1989, khi khối Đông Âu sụp đổ, thì có thể anh đã chọn một mô hình phát triển khác?

Hoặc nếu anh không phải là công dân Lybia, mà là … một người Mỹ (gốc Lybia), chẳng hạn, thì với tài trí như thế, và tố chất như thế, biết đâu anh chẳng làm đến tổng thống Mỹ, chưa biết chừng. Chứ gì nữa, các thử nhìn hình Gaddafi năm 27 tuổi, thậm chí 37 tuổi hoặc 47 tuổi mà xem. Anh ấy đẹp trai thế, hào hoa phong nhã thế; rồi cả những năm cuối đời của anh nữa, dù có lập dị như báo chí tư bản phản động nó nói, thì anh cũng rất sáng tạo, thực thế.

Ví dụ như chỉ riêng cái vụ sử dụng vệ sĩ nữ của anh thì cũng đủ biết là anh thông minh đến chừng nào rồi. Toàn những con người xinh đẹp, tài năng. Hình ảnh các nàng có thể xem ở đây này: http://www.funzug.com/index.php/miscellaneous/stylish-libyan-dictator-gaddafi.html. Người ta cứ nói anh kỳ dị, chứ thực là anh khôn lắm. Ai chẳng biết câu “nhi nữ tình trường, anh hùng chí đoản”, một khi các cô vệ sĩ mà đã thán phục và yêu kính anh rồi thì họ đương nhiên là thuộc về anh cả hồn lẫn xác. Khỏi cần ai nhắc nhở, họ cứ tự nguyện lăn xả ra mà bảo vệ anh thôi, như đã được chứng minh rồi đấy (một cô vệ sĩ của anh đã hy sinh khi lấy thân mình để che cho anh khi anh bị ám sát vào năm 1998).

Tất nhiên nếu làm tổng thống Mỹ thì có cái hạn chế là anh chỉ làm được tối đa có 2 nhiệm kỳ thôi. Và cũng không phải là nhiều quyền lắm, vì còn cái quốc hội ngồi chồm hổm ở trên nữa, quyết định điều gì cũng phải qua quốc hội, lằng nhằng lôi thôi quá. Rồi con cháu anh nữa, có muốn nhường quyền lại cũng không được, phải bầu bán lôi thôi, lại có thể không trúng cử. Phiền phức quá.

Nhưng nó cũng có mặt được, anh Gaddafi ạ. Anh có làm dở như ông Bush con kia kìa, làm cho nước Mỹ suýt sập tiệm đấy, thì rồi anh hết nhiệm kỳ, đẩy cục nợ sang cho Obama thì dân chúng sẽ quên anh đi, và … chửi Obama về những khó khăn mà Bush để lại cho ông ấy. Cũng … đỡ đấy chứ, anh nhỉ?

Mà quan trọng nhất là anh sẽ không có đủ thời gian để làm dân chúng oán ghét, căm giận như ngày nay. Để đến nỗi chúng giết anh, lạnh lùng, man rợ, tàn nhẫn, kích động, không một chút xót thương nào. Dân chúng gì mà tệ thế anh nhỉ. Tệ chẳng kém gì dân Do Thái bán đứng và đóng đinh vị tiên tri của mình là Jesus Christ ấy.

Càng nghĩ, càng thương anh quá, Gaddafi ạ. Thôi dù gì thì anh cũng đã chết mất rồi, mong cái chết của anh cũng là một tấm gương cho đời sau noi theo mà học hỏi.

Học cả những bài học thành công, cũng như những bài học thất bại của anh, anh Gaddafi nhỉ.

Rest in peace, anh Gaddafi ơi.

Không hiểu TQ nghĩ mình là gì của VN?

2011-10-20T18:25:00.004+07:00

Mấy ngày nay tôi bận quá, vì đầu năm học, chuẩn bị cho sv mới vào trường, bao nhiêu là việc. Nên không viết gì mới, dù có nhiều điều muốn nói, đặc biệt từ hôm TBT Nguyễn Phú Trọng đi thăm Trung Quốc về đến nay.

Nhưng hôm nay thì không “nhịn” được nữa, vì sáng ra đọc báo mạng thì thấy Trung Quốc đang phản ứng khá nóng nảy (nói theo ngôn ngữ bình dân của tôi là “lồng lộn”) với việc Việt Nam và Ấn Độ hợp tác khai thác dầu khí ở Biển Đông.

Lồng lộn như thế nào? Theo trang anhbasam.wordpress.com, một tờ báo mạng (lề trái) được nhiều người đọc ở VN, thì trên tờ Hoàn cầu thời báo (Global Times) của Trung Quốc vừa đăng một bài viết có tựa là “Phải làm cho hợp tác Việt - Ấn phá sản!” Ai muốn đọc bài đó thì vào đọc ở đây này.

Các bạn đọc chưa? Nếu chưa thì nên đọc ngay các bạn ạ, lời lẽ của bài viết quá quắt lắm, không thể chấp nhận được. Chỉ cần đưa một vài ví dụ thôi, chắc chắn các bạn cũng sẽ bức xúc như tôi cho mà xem. Đây này:

Động cơ chính trị của sự hợp tác Ấn – Việt rất mạnh, sự chống trả bằng miệng của Trung Quốc sẽ không có tác dụng. Trung Quốc phải áp dụng hành động thực tế, để sự hợp tác Ấn – Việt này bị phá sản, hoặc phải gây ra thật nhiều sự rắc rối cho hai nước.

Nhưng … TQ là một nước xã hội chủ nghĩa anh em (hừm, nếu đã là anh em thì chắc chắn là TQ là anh, VN là em rồi?), một nước có quan hệ “núi liền núi, sông liền sông”, “môi hở răng lạnh”, “16 chữ vàng”, “4 tốt” cơ mà. Cớ sao lại có những lời lẽ lạ kỳ thế? Mà lại là ngay sau khi VN và TQ mới ký một văn bản gì đấy nhân dịp TBT Nguyễn Phú Trọng đi thăm TQ về cơ mà?

Văn bản ấy thậm chí đã được đăng nguyên văn trên các báo. Vì không phải là đảng viên phải nắm mọi văn bản, chỉ thị của đảng nên tôi không đọc một chữ nào cả, nhưng nghe mọi người bàn bạc, báo chí truyền hình nhắc đến liên tục mấy ngày qua, thì cũng biết một trong những nội dung chính của văn bản ấy là VN – TQ sẽ luôn luôn gìn giữ tình hữu nghị keo sơn gắn bó ấy và truyền lại cho đời đời con cháu mai sau, hình như thế (lời lẽ nguyên văn có thể không đúng).

Thế mà văn bản ký còn chưa ráo mực thì trên báo chí chính thống của TQ lại viết bài với lời lẽ như thế, là sao? Mà lại còn thế này nữa chứ:

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản và Chủ tịch nước Việt Nam đi thăm Trung Quốc và Ấn Độ gần như cùng lúc, ở Bắc Kinh thì vun đắp lại mối quan hệ với Trung Quốc, còn ở New Dehli thì lại ký bản hiệp định rõ ràng là chống lại Trung Quốc, hiện vẫn chưa thể xác định được xem, rốt cuộc thì đây là cách làm của “hai phe phái” của Việt Nam, hay là có sự bất đồng ý kiến về vấn đề cụ thể Nam Hải trong lãnh đạo cấp cao Việt Nam hay không.

Quả thực là lạ. Việt Nam là một nước độc lập (- tự do - hạnh phúc), có chủ quyền (không thể tranh cãi), thì tất nhiên là phải có quan hệ với nhiều nước khác. Mà VN thì muốn làm bạn với tất cả các nước trên thế giới (tôi nhớ hình như đó là khẩu hiệu ngoại giao của VN thời mới mở cửa, có lẽ bây giờ vẫn còn đúng?), thì tất nhiên danh sách các nước trên thế giới đó ắt phải có Ấn Độ, Mỹ, Philippines, và nhiều nước khác nữa, chứ lẽ đâu chỉ có một mình TQ?

Nếu TQ là bạn tốt của VN (như các khẩu hiệu thường nói), thì điều đầu tiên TQ phải làm là tôn trọng sự độc lập và chủ quyền của VN mới là đúng chứ nhỉ? Hay là TQ … nói dối về cái tình hữu nghị này? Dám lắm chứ? Thế thì … thực là nguy hiểm quá.

Nhưng tôi nghĩ lại rồi: chắc chắn là không phải như thế, vì chẳng lẽ Đảng và nhà nước ta cũng nói dối? Chắc chắn là không, đúng không nào?

Vậy tại sao hợp tác Việt – Ấn, rồi lại làm cho TQ giận dữ lồng lộn lên và viết những lời lẽ hằn học như thế nhỉ? Hay là trang anhbasam.wordpress.com đưa tin không đúng? Ừ, báo lề trái mà, biết đâu có tụi phản động ở trong đấy, phá hoại tình đoàn kết của 2 dân tộc, 2 nước XHCN anh em (hừ hừ, VN là em, TQ là anh, tôi chả khoái dzụ này chút nào cả!)

Để cho chắc chắn, tôi lên mạng tìm cái bài báo đó, nhưng không có cách nào vào được Global Times cả, vì bị “vạn lý tường lửa” (great firewall ấy mà). Nhưng cũng kiếm được một bài trên trang của Reuters, ở đây, nói về việc báo chí TQ phản đối quan hệ Việt - Ấn.

Không những thế, tuy không vào được sâu trong trang của Global Times, nhưng tôi cũng có thể đọc được một lô những tựa báo của TQ khi tìm trên google, và đọc được bản lưu trên google, ví dụ bài viết có cái tựa là “China MUST Crush Vietnam’s thuggish territorial provocation and wily ploys”, tạm dịch là “TQ phải đập tan/nghiền nát những hành động côn đồ khiêu khích lãnh thổ và những mưu đồ láu cá của VN”, được đăng trên tờ Global Times ngày 16/10, cách đây chỉ mới 4 ngày thôi.

Đọc vào bên trong, lời lẽ của nó còn làm cho tôi nóng máu hơn nhiều, các bạn ạ, thôi thì không đưa lên đây nữa kẻo phá hoại tình hữu nghị Việt – Trung mà nhà nước ta đang cố gắng gìn giữ để truyền lại cho đời đời con cháu mai sau, trong đó có cả con cháu của tôi nữa. Cho nó đúng chủ trương, chính sách của nhà nước, mình là công dân tốt mà.

Chỉ có điều, dù là công dân tốt, và chấp hành chủ trương của nhà nước nên sẽ không nói gì thêm nữa, nhưng tôi không thể không tự hỏi mình: Với thái độ như vậy, không rõ Trung Quốc nghĩ mình là gì của Việt Nam ấy nhỉ? Là đồng chí, láng giềng, bạn, đối tác (đều tốt cả, như khẩu hiệu đã nêu), hay là anh (thì anh em XHCN với nhau), là thầy (thì về mặt chính trị, hiện nay VN cái gì chẳng giống TQ), hay thậm chí là cha mẹ – là mẫu quốc đối với thuộc quốc, giống như thời Bắc thuộc?

Hừm, không nghĩ nữa, kẻo lại bị các thế lực phản động chúng nó lợi dụng bây giờ!

Mưa, và cà phê đắng ...

2011-10-15T20:27:00.009+07:00

Mấy ngày nay Sài Gòn cứ mưa liên miên …

Ngày nhỏ, đối với tôi có hai loại mưa: mưa vui và mưa buồn. Mưa vui là mưa vào giữa mùa hè nóng bức, chợt đâu một vài đám mây đen kéo qua, trời tối xầm rồi nước ở đâu không rõ cứ tuôn như trút xuống. Mưa rơi lộp độp trên mái tôn, mới đầu thưa thớt vài hạt rồi nặng dần, rầm rập đổ xuống như cả một bầy ngựa đang phi nước kiệu. Nước từ những mái nhà chảy xuống thành hàng như một bức mành tạo bởi nước mưa trước hiên nhà, nước trong máng xối tóe ra xối xả như những vòi nước công cộng ai vặn ra rồi quên không khóa.

Rồi thì hẹn nhau hồi nào chẳng biết, bầy con trai trong xóm ở đâu bỗng túa ra, lưng trần, quần xà lỏn, giành nhau chúi đầu vào những máng xối nước mưa mát lạnh, cười giỡn vang trời, rồi thỉnh thoảng lại đuổi nhau, vật nhau, trượt chân ngã dúi dụi, rồi cãi nhau, chửi nhau, cả văng tục nữa, ỏm củ tỏi …

Đám con gái thì hiền lành hơn, chờ mưa to một lúc cho nước dâng lên đến thềm nhà thì bắt đầu thả thuyền giấy ra đầy sân. Những chiếc thuyền làm bằng giấy tập học trò xé ra từ vở cũ, gặp mưa một lúc thì mực tím, mực xanh nhoẹt nhòe, đôi khi những giọt nước mưa chảy xuống thấm mực tạo thành những hình thù kỳ lạ. Thuyền to, thuyền nhỏ, thuyền trung, dập dềnh sóng nước, trôi xa dần, xa dần … dường như chúng trôi đến bến bờ nào xa xôi lắm.

Mà dường như lần nào cũng như lần nấy, khi ngắm những chiếc thuyền giấy trôi một hồi là tôi lại bắt đầu mơ mơ màng màng, nghĩ tới những chân trời xa lạ, những đất nước xa xôi trong các chuyện cổ tích mà tôi đã đọc, những rừng thông xanh và những đồi tuyết trắng… Tôi mơ màng thấy mình là một kẻ lữ hành, một mình lang thang qua những thành phố xa lạ, qua những lâu đài cổ (giống như trong những hình vẽ của những cuốn truyện mà tôi đã đọc), rồi vì tò mò, rất muốn liều lĩnh mở đại cổng một ngôi nhà vắng chủ, lén bước vào để ngắm những bông tulip vàng và đỏ trong sân …

Bao giờ cũng vậy, câu chuyện dừng lại ở đó (vì trí tưởng tượng của tôi chỉ đi được đến đó), sau một hồi, thì mưa bỗng dứt, và tôi cũng tỉnh, cái nóng nực, bụi bặm đã bị cuốn sạch đi, trời quang mây tạnh, và những chiếc thuyền giấy đã đưa tôi đi xa trong giấc mộng của mình giờ đây mắc kẹt lại cả đám bên miệng cống. Rồi thế nào các bà già trong xóm lại cũng phải quét đi, vừa quét vừa chửi bọn trẻ con nghịch ngợm, không khéo lại nghẹt cống thì khổ …

Những trận mưa như vậy thường chỉ ngăn ngắn thôi, đâu chừng nửa tiếng rồi ngưng, sao mà vui thế. Còn mưa buồn? À, đó là những cơn mưa rất to với nhiều sấm sét, kéo dài đến cả vài tiếng đồng hồ. Mưa đều đều, nước cứ trút, trời thì tôi, trời chuyển từ nóng sang lạnh và ẩm ướt. Nước ngập đầy sân, cống nước tiêu không kịp, ngập cả vào nhà. Vào những ngày mưa như vậy, trời không có nắng, quần áo phơi chẳng kịp khô, có khi còn làm điện bị cúp (chẳng hiểu tại sao). Con hẻm nhà tôi ở có khi nước ngập đến vài ngày do cống nghẹt (có khi là do mấy cái thuyền giấy mà chúng tôi đã thả ra chơi), và mọi thứ bắt đầu trở nên nhem nhuốc, nhếch nhác.

Và, hình như thế, cứ mỗi lần mưa buồn ở SG vài trận như vậy, thì sau đó là tin về bão lụt miền Trung. Rồi đi học, thấy nhà trường kêu gọi quyên góp cho đồng bào miền Trung trong cảnh màn trời chiếu đất. Bọn trẻ con lại được có dịp bảo nhau về nhà xin quần áo cũ, tập vở … để nộp cho cô, cho trường “cứu trợ đồng bào miền Trung”. Hình như chẳng năm nào không có bão lụt như thế, báo chí, radio (chưa có TV, và tất nhiên là chưa có Internet!) đưa tin nghe thương lắm. Mình chỉ bị lội bì bõm nước mưa (hình như trộn cả nước công) mấy ngày, quần áo không khô được, đã khổ rồi. Huống chi miền Trung còn lũ lụt, đói kém, chết người. Còn trời thì cứ mưa, mưa mãi. Mưa buồn.

Đấy là chuyện mưa của cách đây mấy chục năm. Những gì tôi tả ở trên là trước năm 1975, tức lúc tôi còn học cấp hai. Tất cả đã xảy ra cách đây đến 40 năm rồi. Lâu quá rồi, chẳng hiểu tôi có còn nhớ đúng không nhỉ, hay là trí nhớ mình tự thêu dệt ra không biết chừng?

Bây giờ thì trời vẫn mưa, nhưng không còn giống như xưa nữa. Chẳng bao giờ còn thấy mưa vui. Mưa vui, hình như nó chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng của tôi, hay một đứa con hoang của ký ức của tôi hay sao ấy. Vì nó đã hoàn toàn biến mất trên thực tế rồi. Rất nhiều năm nay tôi không sao tìm được những trận mưa vui như vậy ở SG nữa.

Chỉ có mưa buồn mà thôi. Mưa, và nghĩ ngay đến miền Trung. Năm ngoái, thủy điện xả lũ, chết người quá chừng chừng.. Ngay vào dịp “đại lễ” của Hà Nội – chẳng hiểu sao cũng trùng ngày quốc khánh TQ? Rồi còn có người chết vì điện giựt trong mưa nữa. Còn năm nay thì lũ ở ĐBSL, đã mấy chục người chết vì lũ lụt rồi. Ở cái vùng mà ngày xưa tôi vẫn nhớ cô giáo tôi hay bảo là “miền Nam mưa thuận gió hòa”. Miền Nam thì thế, còn miền Trung, với khai thác bô-xít ở Tây Nguyên, rồi còn thủy điện khắp nơi nữa, chao ơi là lo …

Tự nhiên nhớ lung tung lộn xộn vài câu thơ về mưa của một nhà thơ tiền chiến nào đấy, quên rồi:

Mưa gì mưa hoài, lòng biết nhớ thương ai
… phí hoang thời trẻ dại
Mưa gì mưa mãi nào biết trách ai
… cảnh tượng buồn nơi quan tái.

Buồn của nhà thơ xưa đó, có buồn bằng bài thơ mưa hôm nay không nhỉ, của một nhà thơ nào đấy tôi tìm được trên mạng, trên một blog cá nhân ở đây: http://phamkong.blogspot.com/2011/10/nhuc-cho-nuoc-viet.html

Cà Phê Đắng…
Mưa bay từ Ải Nam Quan
Mưa qua Đông Hải, mưa sang chốn này
Mưa ơi, xin ở lại đây
Mong mưa trôi hết đắng cay nỗi đời.
Đâu đây xương máu vọng lời
Núi sông trả lại, biển khơi trả về
Tình trong hơi ấm cà phê
Dâng hồn chiến sĩ lời thề trả xong

Ngàn năm máu đổ thành sông
Xương xây thành núi tấm lòng hy sinh
Một lòng Tổ quốc quyết sinh
Bao gương trung liệt tử sinh quên mình.

Buồn trong hiu hắt một mình
Cà phê sao đắng chỉ mình ta thôi ?! …
----
Quê hương những ngày mưa bão

Minh Sơn Lê .

Buồn quá, thôi thì viết vài giòng vơ vẩn để chia cái buồn với nhà thơ Minh Sơn Lê mà tôi không quen biết. Có hề gì, chỉ cần biết chúng ta cùng chia một nỗi buồn chung…

Tranströmer và “điều bí ẩn diệu kỳ”

2011-10-12T06:20:00.005+07:00

Bài đã đăng trên trang mạng của Tạp chí Tia Sáng, link: http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=115&CategoryID=41&News=4475
-----
Chọn một người Thụy Điển để đề cử giải thưởng Nobel là một điều mà đất nước này thường cố tránh không làm, vì thận trọng. Nhưng giải thưởng Nobel Văn chương 2011 dành cho nhà thơ 80 tuổi người Thụy Điển Tomas Tranströmer hẳn đã thuyết phục cả những người khó tính nhất trong Hội đồng.

Và cho đến giờ cũng chưa hề có ai tỏ ra mảy may nghi ngờ về khả năng có sự thiên vị của Hội đồng dành cho nhà thơ người Thụy Điển tài năng này.

Đúng ra, ta còn có thể nghi ngờ rằng chính sự thận trọng của Hội đồng về những ứng viên quốc tịch Thụy Điển đã khiến Tomas Tranströmer phải chờ đợi mãi đến bây giờ. Robin Fulton, nhà thơ người Scotland đã dịch thơ của Tranströmer sang tiếng Anh, đã phát biểu: “Việc Tranströmer đoạt giải có thể ít nhiều đoán trước được – đây là sự đánh giá đối với công việc của cả đời người. Tranströmer đã quá nổi tiếng rồi, đến mức không còn một nhà thơ nào có thể nổi tiếng hơn thế. Có những tác giả trở nên nổi tiếng sau khi họ đoạt giải Nobel, nhưng Tranströmer thì đã nổi tiếng từ trước”, tờ Guardian (1) của Anh đã cho biết như vậy vào ngày 6/10/2011.

Nhận xét về thơ của Tranströmer, rõ ràng là không ai có thẩm quyền hơn Fulton, người vừa là một đồng nghiệp (Fulton cũng là một thi sĩ), vừa là dịch giả và tất nhiên cũng đồng thời là độc giả. Ngôn ngữ trong thơ của Tranströmer được Fulton nhận định là đơn giản, không cầu kỳ, khó dịch như một số nhà thơ khác. Nhưng hình ảnh trong thơ của ông lại luôn mưới mẻ, lạ lẫm, khiến người đọc hết sức bất ngờ và thậm chí còn làm cho họ choáng váng. Và theo Fulton, đó mới chính là điều mà độc giả đòi hỏi ở những nhà thơ.

Xin giới thiệu hai bài thơ dưới đây, được rút từ tập thơ đầu tay của Tranströmer có tựa 17 Dikter (tức “17 bài thơ”), xuất bản từ năm 1954. Bản tiếng Anh do Fulton dịch, được xuất bản bằng tiếng Anh lần đầu vào năm 1987 trong tuyển tập thơ có tên là The Great Enigma (Điều bí ẩn diệu kỳ).
---
The stonesThe stones we threw I hear
Fall, glass-clear through the years. In the valley
The confused actions of the moment
Fly screeching from
Treetop to treetop, become silent
In thinner air than the present’s, glide
Like swallows from hilltop
To hilltop until they’ve
Reached the furthest plateaus
Along the frontier of being. There all
Our deeds fall
Glass-clear
With nowhere to fall to
But ourselves.

Những hòn đá
Những hòn đá chúng ta đã ném đi
Tháng năm qua vẫn còn đọng lại
Vụn vỡ tiếng thủy tinh rơi. Trên thung lũng này
Hành động sai lầm của thời điểm ấy
Vụt kêu the thé bay đi
Chao qua những ngọn cây, rồi ngưng bặt
Trong bầu khí mong manh như khói, chúng lướt qua
Như bầy én lượn qua những ngọn đồi
Đến những cao nguyên xa thẳm
Nằm dọc theo chân trời hiện hữu. Ở đó
Những hành động của chúng ta
Như thủy tinh
Vụn vỡ
Chẳng biết rớt vào đâu
Lại về cùng bản ngã.

(Phương Anh dịch từ bản tiếng Anh)

Cũng xin giới thiệu thêm bài dịch của Diễm Châu cho bài thơ The Stones mà tôi đã dịch là Những hòn đá ở trên. Bài thơ dịch này tôi tìm được trên trang của Nguyễn Trọng Tạo.

ĐÁ
Những tảng đá chúng ta đã ném tôi nghe rơi rơi,
trong như pha lê qua năm tháng. Dưới lòng thung
bay đi những việc làm hỗn độn của khoảnh khắc
kêu ré từ
đỉnh cây tới đỉnh cây. Trở thành câm nín
trong bầu khí loãng hơn của hiện tại, chúng lướt nhanh
như chim én qua hết ngọn núi này
tới ngọn núi khác, cho đến khi
tới mãi những vùng cao nguyên xa xôi nhất
ở mép lề cuộc sống. Rơi rơi
mọi hành động của chúng ta
trong như pha lê
không vào một đáy sâu nào hết
ngoại trừ ở bên trong chính chúng ta.

(Diễm Châu dịch từ bản tiếng Anh)
--

Context
Look at the grey tree. The sky has run
Through its fibres down in the earth –
Only a shrunk cloud is left when
The earth has drunk. Stolen space
Is twisted in pleats, twined
To greenery. – The brief moments
Of freedom rise in us, whirl
Through the Parcae and further.

Bối cảnh
Hãy nhìn cái cây màu xám. Bầu trời chạy xuyên
Qua các thớ gỗ xuống tận đất sâu –
Chỉ còn một đám mây tóp teo
Khi mặt đất đã uống đầy thuê thỏa.
Khoảng không bị đánh cắp
Vặn lại thành những đường gấp nếp
Rồi bung thành cành lá tốt tươi.
Những giây phút tự do ngắn ngủi
Vươn lên trong lòng ta, rồi tỏa ra
Cuồng xoay mãi đến Thiên cung vô tận.

(Phương Anh dịch từ bản tiếng Anh)

“Cái cây và bầu trời” (thơ Transtroemer): Một bản dịch khác

2011-10-10T21:20:00.005+07:00

Trong entry trước, tôi có giới thiệu một bài thơ của Transtroemer đã được dịch sang tiếng Anh, và bản dịch tiếng Việt của tôi. Bài thơ ấy có tên là “Cái cây và bầu trời”.

Hôm nay, tình cờ đọc được một bản dịch khác của bài thơ này trên trang Nguyễn Trọng Tạo, dịch giả là Diễm Châu. Nhưng bản dịch ấy đã được dịch từ lâu, trước khi Transtroemer được giải Nobel. Có điều là tôi chưa đọc nó bao giờ cả.

Việc một bài thơ được chuyển dịch nhiều lần khác nhau sang một ngôn ngữ khác cũng là bình thường, và thậm chí thú vị. Vì ta có thể đọc và so sánh cách chuyển dịch bài thơ sang tiếng Việt, cách xử lý những chỗ khó dịch, và phong cách riêng của từng dịch giả.

Nên xin giới thiệu bản dịch khác ấy ở đây, cùng chép luôn cả bản dịch của tôi và bản tiếng Anh nữa, cho mọi người đọc, so sánh và … bình phẩm.

(Thực ra tôi còn dịch 2 bài khác nữa, và 1 trong hai bài dịch đó cũng có trên trang của NTT. Nhưng không đăng lên đây được vì đã gửi cho báo rồi, phải chờ họ sử dụng xong rồi mình mới được đăng lên. Nên các bạn đành chịu khó chờ vậy nhé).

Enjoy!
--
The Tree and the Sky

There’s a tree walking around in the rain,
it rushes past us in the pouring grey.
It has an errand. It gathers life
out of the rain like a blackbird in an orchard.
When the rain stops so does the tree.
There it is, quiet on clear nights
waiting as we do for the moment
when the snowflakes blossom in space.

Tomas Tranströmer, translated by Robin Fulton

Cái cây và bầu trời

Cái cây bước quanh trong cơn mưa
đi qua chúng ta trong màu xám ướt át.
Nó có một việc phải làm. Nó nhặt sự sống ra khỏi cơn mưa
như một con sáo trong vườn anh đào.

Khi mưa vừa dứt, cái cây cũng ngừng.
Nó chỉ đứng đó, không động đậy trong những đêm quang đãng,
chờ y như chúng ta chờ tới cái thời điểm đó
khi những bông tuyết tự quăng mình ra không gian.
(Diễm Châu dịch)

Cái cây và bầu trời

Một cái cây đi trong cơn mưa
Vội vã băng qua ta dưới bầu trời xám
Nó đang bận. Nó nhặt sự sống ra
Khỏi cơn mưa, như chú quạ đen trong vườn trái.

Cơn mưa tạnh, cái cây cùng đứng lại
Kia nó kìa, im ắng dưới trời đêm
Lặng lẽ chờ, như ta vẫn hằng mong
Bông tuyết trắng nở bung vào đêm tối.
(Phương Anh dịch)

"Điều bí ẩn diệu kỳ" của Tranströmer

2011-10-08T07:14:00.011+07:00

“Điều bí ẩn diệu kỳ” là lời dịch của tôi cho cái tựa tiếng Anh của tập thơ nổi tiếng của nhà thơ 80 tuổi người Thụy Điển còn nổi tiếng hơn, vì vừa đoạt giải Nobel văn học 2011, Tomas Tranströmer. Cái tựa ấy là: The Great Enigma.

Nhưng điều bí ẩn trong cái tựa tập thơ ấy là gì nhỉ? Tôi không rõ, vì quả thật là trước khi có tin Tranströmer đoạt giải Nobel 2011, tôi chưa bao giờ nghe thấy tên nhà thơ ấy bao giờ. Nhưng vì bây giờ nghe tin đây là nhà thơ đoạt giải Nobel, với những lời khen rất kích thích trí tò mò, nên mặc dù tôi đang bận quá, nhưng cũng phải mò vào mạng tìm tòi một lúc, cho … biết với người ta.

Tranströmer được khen ra sao? Có một phát biểu về ông mà hầu như mọi tờ báo – cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt – đều nhắc đến, đó là “thông qua các hình ảnh cô đọng, trong vắt, ông đã cho chúng ta cách tiếp cận mới mẻ với hiện thực”. Đây là lời phát biểu của Peter Englund, thư ký thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển, nhận xét về nhà thơ được đoạt giải năm nay.

Nhận xét ấy đã được đăng trên tờ Huffinton Post, có thể tìm thấy ở đây.

Cũng trong bài viết trên tờ Huffington Post, theo Englund, những chủ đề mà ông thường đề cập đến là “cái chết, lịch sử, ký ức, và thiên nhiên. Nhất là về thiên nhiên”.

Thiên nhiên ư, thế thì hợp với tôi rồi. Không hiểu người khác thì thế nào, chứ với tôi, một mình với thiên nhiên – dù là sông, là biển, là núi, là thác, hay chỉ là cây cỏ, lá hoa – bất cứ cái hình ảnh nào của thiên nhiên cũng đem lại cho tôi nhiều cảm xúc. Cảm giác cô đơn và kính sợ khi đứng trước một vách núi cao. Cảm giác buồn buồn khi đứng trước một dòng sông lặng vào lúc chiều buông. Cảm giác tự do, khoảng khoát khi đứng trước bãi biển lúc bình minh, cùng mặt trời đang lên. Và luôn luôn là cảm giác bình yên, thân thuộc, an ủi khi nhìn vào những tán lá xanh um tươi tốt của những cánh rừng nhiệt đới.

Vậy thì phải đi tìm thơ của Tranströmer để đọc chứ, xem ông viết như thế nào. May mắn quá, tôi tìm được ba bài, hai bài đã dịch (vì cao hứng) và gửi đi, không đăng lên đây được (phải chờ cho báo đăng xong đã), nhưng vẫn còn một bài thứ ba, xin chia sẻ ở đây. Bản dịch tiếng Việt là của tôi.

Đọc đi các bạn ạ, để thấy lời nhận xét của Englund về thơ của ông hoàn toàn chính xác: Lời thơ cô đọng và trong vắt, hình ảnh thì mới mẻ và lạ lùng, giúp ta có những cảm nhận mới mẻ về thực tại.

Thơ, đó là sự cứu rỗi linh hồn của chúng ta, có ai đó đã nói như vậy thì phải. Rất đúng, phải không các bạn?

À, vậy thì "điều bí ẩn diệu kỳ" của chúng ta chính là thơ đấy. Nó cũng là “nơi trú ẩn của tôi” (“nơi trú ẩn của tôi/là thơ đấy” – mấy câu thơ con cóc của tôi ấy mà).

http://johnbakersblog.co.uk/two-poems-from-tomas-transtromer/
The Tree and the Sky

There’s a tree walking around in the rain,
it rushes past us in the pouring grey.
It has an errand. It gathers life
out of the rain like a blackbird in an orchard.
When the rain stops so does the tree.
There it is, quiet on clear nights
waiting as we do for the moment
when the snowflakes blossom in space.

Tomas Tranströmer, translated by Robin Fulton

Cái cây và bầu trời

Một cái cây đi trong cơn mưa
Vội vã băng qua ta dưới bầu trời xám
Nó đang bận. Nó đi nhặt sự sống
Ra khỏi cơn mưa, như chú quạ đen trong vườn cây trái.

Cơn mưa tạnh, cái cây cùng đứng lại
Kia nó kìa, im ắng dưới trời đêm
Lặng lẽ chờ, như ta vẫn hằng mong
Bông tuyết trắng nở bung vào đêm tối.

Đảng hay là nước?

2011-10-02T21:00:00.011+07:00

Entry này xuất phát từ một tranh cãi nho nhỏ của bạn bè (người biết mặt, người không, người thân, người sơ) trên facebook. Đại khái, có một người nói rằng Hồ Chủ tịch đã dạy quân đội ta rằng phải “trung với Đảng, hiếu với dân”. Thế rồi có những người khác cãi, nói rằng cụ Hồ không có dạy như vậy, mà dạy là “trung với nước, hiếu với dân”.

Chỉ có thế thôi, thế là thành một cuộc tranh cãi. Mọi người ra sức chứng minh rằng mình đúng, và đi tìm nguồn dẫn chứng để cho “phe kia” thấy rằng mình đúng.

Tôi cũng tò mò muốn biết, vì tôi có nghe cả 2 phiên bản trung với Đảng và trung với nước. Mà này, các bạn chú ý, Đảng thì phải viết hoa nhé, vì người ta bảo, đấy là viết tắt của một tên riêng, tên "Đảng Cộng Sản VN”. Còn nước thì không thấy ai viết hoa bao giờ cả, mặc dù suy cho cùng thì nó cũng là một tên riêng, vì khi nói tôi yêu nước tức là thực ra đang nói một nước xác định, nước Việt Nam ấy. Và cả dân cũng thế chứ nhỉ, dân Việt Nam, chứ không phải, ví dụ, nước Tàu, dân Tàu đâu nhé.

Và kết cục là như thế này:

1. Bên ủng hộ “trung với Đảng” thì đưa ra dẫn chứng bằng bài viết trên trang web của Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, link ở đây: http://www.cpv.org.vn/cpv/Modules/Preview/PrintPreview.aspx?co_id=30234&cn_id=172539.

Trong phần đầu của bài đó, viết năm 2004, có viết rõ mồn một như sau (xin lỗi trích hơi dài tí, nhưng cần thiết, với lại lâu quá rồi tôi không học chính trị, nay cũng cần ôn lại tí):

Nâng cao phẩm chất, truyền thống “Trung với Đảng, hiếu với dân”

15:04 | 17/12/2004

Được Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp tổ chức, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện theo nguyên lý xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân, Quân đội nhân dân Việt Nam từ ngày đầu thành lập đến nay luôn mang trong mình bản chất tốt đẹp của giai cấp công nhân, thể hiện sâu sắc tính nhân dân và tính dân tộc. Sáu mươi năm qua, quân đội luôn vững vàng trong thực tiễn đấu tranh cách mạng, hy sinh phấn đấu cho mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, xứng đáng với vai trò công cụ bạo lực sắc bén, lực lượng chính trị đặc biệt tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Trên mỗi chặng đường cách mạng, quân đội đã viết nên những trang sử vàng chói lọi, xây đắp nên những phẩm chất, truyền thống cách mạng vẻ vang, xứng đáng với lời ngợi khen của Bác Hồ: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”.

Rõ rồi nhé, vì đây là bài viết đăng trên báo Đảng đàng hoàng, mà theo tiêu chuẩn VN thì cái gì Đảng nói ra là cũng phải đúng hết, thì “dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng” mà lại. Chẳng gì thời đi học tôi cũng được 9 điểm môn Kinh tế chính trị, là người duy nhất đạt điểm này trong khi cả lớp thi lại đến 50% (ai không tin, cứ hỏi ở ĐH Tổng hợp năm học 80-81 ắt sẽ rõ, lúc ấy tôi học môn KTCT năm thứ ba đấy).

Thế nhưng phe kia cũng chẳng vừa. Họ cũng trưng ra bằng chứng, có hình chụp cụ Hồ nữa nhé, mặc dù link của họ thì không nặng ký bằng, vì không phải của Đảng hay Nhà nước gì ráo, mà hình như là của dân,
ở đây: http://bee.net.vn/channel/1984/201105/Nhung-chuyen-it-biet-ve-Truong-Vo-bi-Tran-Quoc-Tuan-1800013/

Và phần mở đầu của bài viết (năm 2011) cũng rất oách, viết như vầy:

Những chuyện ít biết về Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn

23/05/2011 14:37:11

Trường Võ Bị Trần Quốc Tuấn - tiền thân của trường Sĩ quan Lục quân 1 (Đại học Trần Quốc Tuấn) – là đơn vị đầu tiên vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh trao tặng lá cờ thêu 6 chữ vàng “Trung với nước hiếu với dân”. Nhân kỷ niệm 65 năm lễ khai giảng khóa 1 của ngôi trường đào tạo cán bộ chính quy đầu tiên của nước Việt Nam mới (26-5-1946 – 26-5-2011), xin giới thiệu với bạn đọc bài viết về những chuyện ít biết của đơn vị này.

Không chỉ có thế, phe “bênh nước” (khác với phe “bênh Đảng”) còn đưa một link khác, trong đó có hình chụp lá cờ truyền thống với 6 (không phải 16) chữ vàng rõ mồn một chẳng lẫn vào đâu được, ấy là “trung với nước, hiếu với dân”, trên trang của nhà văn Trần Nhương ở đây này: http://trannhuong.com/news_detail/9347/TRUNG-V%C6%A0%CC%81I-N%C6%AF%C6%A0%CC%81C-HI%C3%8A%CC%81U-V%C6%A0%CC%81I-D%C3%82N.

Đến đây thì tôi thua. Đầu tôi giống hệt như cái máy tính bị nhận nhiều lệnh quá cùng một lúc, treo luôn.

Vì tôi không sao trả lời được những thắc mắc này: Nếu phe bênh Đảng mà đúng, thì hóa ra có người dám bịa ra chuyện Hồ Chủ tịch với lá cờ kia á? Có mà tù mọt gông đấy, dám bịa đặt thông tin liên quan vị lãnh tụ cao nhất, đáng tôn kính nhất, cha già của dân tộc cơ mà? Chắc là không có ai dám làm thế đâu.

Nhưng nếu phe ấy đúng, thì không lẽ phe kia sai? Cũng thế, ai dám sửa lời dạy của HCT, vị cha già kính yêu của dân tộc, người đã khai sinh ra quân đội nhân dân Việt Nam? Không lẽ lại còn có ai to vị lãnh tụ vĩ đại mà cả nước đang cố gắng học tập theo gương à? Hay là … báo Đảng … sai - ấy quên, đánh máy nhầm? Lỗi tại anh đánh máy?

Không sao trả lời được, thực vậy. Nên đầu của tôi lúc này mới như máy tính bị treo, là như thế.

Có ai trả lời giúp tôi với, được không?

Chụp ở Ấn Độ, tháng 3/2011

2011-10-01T20:24:00.001+07:00

Ngồi dọn máy, tự nhiên tìm thấy một tấm hình chụp tôi đang phát biểu trong một hội nghị về chất lượng giáo dục tại Ấn Độ vào tháng 3/2011. Một chuyến đi … bão táp với rất nhiều kỷ niệm đáng nhớ, với một người đồng nghiệp nhỏ ở nơi mà giờ đây tôi đã rời xa. Đưa lên đây để lưu cho mình, hình ảnh của một thời.

Một thời để yêu và một thời để nhớ? (Cải lương quá nhỉ?)

Lồng đèn đỏ treo cao và ngày 1/10

2011-09-30T08:11:00.013+07:00

Lồng đèn đỏ treo cao thì có lẽ ai cũng biết rồi, nó là một cuốn tiểu thuyết TQ mà tôi không nhớ tên tác giả, chỉ biết là nội dung rất u ám, nói về bi kịch cuộc đời của một cô gái xinh đẹp lấy vào làm thiếp một gia đình giàu có, gã chồng già có nhiều thê thiếp. Cuộc sống tuy giàu có về vật chất nhưng rất bệnh hoạn về tinh thần, toàn là ghen ghét, đố kỵ, nói xấu, ám hại nhau giữa các bà vợ và giữa bày tôi tớ của các phe phái khác nhau. Cuối cùng, cô gái này hóa điên khi thấy người ta ám hại một bà vợ thứ bằng cách khiêng bà vứt xuống một cái giếng hoang ở trong vườn. Một câu truyện rất u ám, và sặc mùi TQ.

Tôi chỉ nhớ được thế thôi, còn ai muốn đọc thì cứ google, ra tuốt cả cuốn sách luôn, khỏi mua làm gì mất công.

Còn ngày 1/10, tức là ngày quốc khánh TQ. Cái này thì bảo đảm ai cũng biết, kể cả tôi nữa.

Thực ra thì chỉ đến năm ngoái tôi mới biết lơ mơ về cái ngày này, khi Hà Nội kỷ niệm 1000 năm Thăng Long vào tháng 10 với rất nhiều hoạt động tốn kém, lãng phí. Mà vào lúc ấy thì dân chúng ở miền Trung đang bão lụt, chết chóc, cũng tương tự như năm nay này, vì vào lúc ấy là mùa bão lụt mà. Sự trái ngược, một đàng thì xa hoa, phí phạm, một đàng thì dân chúng đói khổ, thiên tai, ngoài khơi lại còn bị bọn nước lạ cướp (tức là cái nước có quốc khánh vào cái ngày mà tôi nói ở trên đấy), khiến dân chúng bức xúc, dư luận mạng nóng ran.

Người ta … chửi – thì bất bình mà – giống như Nguyễn Vỹ ngày xưa, “chửi Đông, chửi Tây, chửi tất cả”, và chửi cả việc tại sao mà chọn ngày mừng ngàn năm Thăng Long lại đúng quốc khánh nước lạ, bộ muốn … nhân đó ăn mừng quốc khánh của nước lạ luôn hay sao? Tôi nghe, cũng tò mò tìm hiểu, ủa có chuyện đó nữa sao, nên mới biết, 1/10 là cuốc khánh của TC (TC là viết tắt của Trung Cuốc ấy ạ, cuốc hay quốc gì thì đọc theo giọng miền Bắc của tôi cũng như nhau thôi, tôi thử cải cách chữ viết một chút xem sao ấy mà. Mà chữ cuốc này thấy thuần Việt lắm nhá, chứ không giống cái chữ quốc kia, nghe nó rất … lạ, lạ tức là một cách dùng mới để chỉ cái nước TC ấy).

Ừ, 1/10 là cuốc khánh TC. Thế thì có gì mà nói?

À, có đấy. Số là tôi đọc trên mạng hôm nay người ta lại xôn xao vụ tỉnh Lào Cai tái lập cũng vào tháng 10. Trùng hợp lạ lùng lắm, vì trước đó, chính cái tỉnh này lại chỉ đạo cho dân chúng phải cho Lồng đèn đỏ treo cao để chào mừng cái ngày Lào Cai tái lập đó.

Cũng bị dân chúng phản đối, vì lồng đèn đỏ treo cao, như tôi đã nói ở trên, là sặc mùi TC, chưa bao giờ là truyền thống của VN cả. Mà cứ hễ dân chúng phản đối (có liên quan đến sự lệ thuộc văn hóa – và cái gì nữa đó thì tôi không biết) thì nhà nước ta liền có phản ứng nhanh, cấm liền – thì một nhà nước vì dân, do dân mà, các bạn biết rồi đấy. Nên việc treo đèn lồng kỷ niệm ngày tái lập Lào Cao là đã bị cấm, hoan hô sự sáng suốt của Đảng và Nhà nước Việt Nam.

Phải nói rõ thế, chứ bây giờ khi nói Đảng và NN nhiều khi không rõ là nói về nước nào ấy, các bạn ạ, thì hai nước có mô hình chính trị giống hệt nhau mà lại. Cũng Đảng Cộng sản lãnh đạo tuyệt đối và toàn diện, sau này hai nước cùng nhau tiến lên chủ nghĩa xã hội, bỏ lại thế giới tư bản quằn quại giãy chết ở phía sau.

Tóm lại, hoan hô Đảng và NN Việt Nam đã lắng nghe ý kiến dân, không cho Lào Cai treo lồng đèn sặc mùi TC và chặn đứng âm mưu Hán hóa Việt Nam về mặt văn hóa. Tốt quá rồi, còn gì để nói nữa không?

Hừ hừ, vẫn còn một chi tiết nho nhỏ. Nhỏ, nhưng mà lớn, các bạn ạ.

Vì lại cũng thông tin từ báo mạng (rác rưởi), người ta phát hiện ra rằng trên trang web của Tỉnh Lào Cai, trước đây ngày tái lập Lào Cai ghi là ngày 10/10 (cái này Yên Bái cũng ghi như thế, thì Lào Cai và Yên Bái cùng tái lập một ngày, cùng tách ra từ Hoàng Liên Sơn mà), nay bỗng thấy ghi ngày 1/10 trên trang thông tin điện tử của tỉnh. Lạ quá.

Tôi kiểm tra lại rồi, đúng thế thật các bạn ạ, link đây này, cả hình chụp màn hình nữa; họ còn ra cả đặc san chào mừng nữa mà (chắc là phát hành, tặng khắp nơi rồi đấy, thành chứng cứ lịch sử rồi nhé, mai mốt mọi người quên đi, có tranh cãi thì mấy cuốn đặc san này trở thành chứng cứ “không thể tranh cãi").

Tất cả những đặc san, những tin tức trên trang của Lào Cai, thảy đều ghi ngày tái lập Lào Cai trùng ngày cuốc khánh TC cả:
http://laocai.gov.vn/gioithieuchung/20namtailaptinh/Trang/20110919105315.aspx

Thế nhưng người ta – cũng báo lề trái, rác rưởi, họ bảo, cái này là mới sửa đấy. Chứ trước đây, trên trang này vẫn ghi tái lập tỉnh vào ngày 10/10. Thậm chí là có những trang cùng trên cổng thông tin này vẫn để ngày 10/10, ví dụ như ở đây (tôi có chụp màn hình dưới đây để lưu cho chắc ăn):
http://www.laocai.gov.vn/sites/sogtvt/Tintucsukien/tinnoibo/Trang/20110706080337.aspx

Trong đó có đoạn sau:

Ngày 12/8/1991 kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa VIII ra Nghị quyết chia tỉnh Hoàng Liên Sơn thành hai tỉnh Yên Bái và Lào Cai. Và đến ngày 10/10/1991 tỉnh Lào Cai được tái lập, trên cơ sở vùng đất Lào Cai (cũ) và bổ sung thêm ba huyện: Bảo Yên, Văn Bàn và Than Uyên.

Còn đây là trang web tỉnh Yên Bái, link và màn hình:
http://www.yenbai.gov.vn/vi/Pages/chitietlaocai.aspx

Chép lại cho rõ:

- Ngày 12/8/1991 kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa VIII ra Nghị quyết chia tỉnh Hoàng Liên Sơn thành hai tỉnh Yên Bái và Lào Cai. Ngày 10/10/1991 tỉnh Lào Cai được tái lập, trên cơ sở vùng đất Lào Cai (cũ) và bổ sung thêm ba huyện: Bảo Yên, Văn Bàn (thuộc Yên Bái cũ), Than Uyên (thuộc Nghĩa Lộ cũ) bao gồm 8 huyện, hai thị xã.

Cũng là kỳ họp Quốc hội, chia tỉnh Hoàng Liên Sơn ra thành Yên Bái và Lào Cai, nhưng một nơi thì quyết định là ngày 1/10, còn một nơi thì ghi là ngày 10/10. Thế lày nà thế lào, các bạn ơi????

Tôi bỗng giật thót cả mình: Hay là … có hai quốc hội khác nhau họp và quyết định vào hai ngày khác nhau? Một quốc hội họp trước, ngày 1/10, quốc hội kia họp sau, ngày 10/10?

Ôi ôi ôi ôi, sợ quá, toát hết cả mồ hôi rồi đây này.

Cái gì đang xảy ra trên đất nước VN của chúng ta thế này?????? Hu hu...

Bỗng nhớ câu hát: Mẹ Việt Nam ơi, mẹ Việt Nam ơi …

Mẹ ơi!
------

Nói chuyện chữ nghĩa (1): Ai “tiếp kiến” ai?

2011-09-21T08:29:00.005+07:00

Entry này của tôi lấy “cảm hứng” từ một entry trên blog của nhà văn Phạm Viết Đào, viết về một mẩu tin đã đăng trên trang web của Đảng Cộng Sản Việt Nam liên quan đến việc đoàn đại biểu quân sự Việt Nam sang thăm Trung Quốc và được ông Tập Cận Bình, Phó Chủ tịch nước của TQ tiếp đón. Chỉ là một mẩu tin nho nhỏ, nhưng điều đáng nói ở đây là cách dùng từ trong cái tựa đề của mẩu tin ấy. Nguyên văn cái tựa ấy như sau:
“Đoàn đại biểu chính trị quân sự nước ta tiếp kiến Phó Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.” Entry ấy ở đây.

Điều đáng nói (tranh luận, phê phán?) ở đây là cách dùng của hai từ “tiếp kiến”. Theo nhà văn Phạm Viết Đào thì dùng từ “tiếp kiến” như vậy là sai, vì đoàn đại biểu nước ta là khách, còn phía TQ là chủ, vậy phải viết là TQ tiếp kiến ta, chứ không phải là ngược lại.

Tôi đọc, thấy cũng có lý. Nhưng trước hết, cứ phải đi tra từ điển cái đã. Theo Đại từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên, NXB Văn hóa-Thông tin (1999) – là cuốn từ điển tôi hay dùng vì có sẵn ở nhà – thì từ này có nghĩa là “gặp và nói chuyện”. Định nghĩa như thế này thì còn sơ sài quá phải không, vì mới giải thích nghĩa Hán Việt sang nghĩa “nôm”, nhưng chưa cho ta biết cách dùng.

Tôi bèn lên mạng tìm tiếp. May quá, còn nhiều cách giải thích khác nữa, giúp tôi hiểu rõ cách dùng từ “tiếp kiến” hơn.

Ví dụ ở đây: http://www.baochivietnam.com.vn/trao-doi/chu-nghia/229. Một lời giải thích rất hay, dành cho những người làm nghề viết lách chuyên nghiệp (vd như nhà báo ở trang web của ĐCSVN). Xin chép nguyên văn dưới đây:

Nói tóm lại: “yết kiến” là ông nhỏ với ông to, “tiếp kiến” thì ngược lại, ông to với ông nhỏ, còn “hội kiến” thì là hai ông vỗ vai nhau. Chấm hết.

Nhắc lại nhé: Ông (bà) to “tiếp kiến” ông (bà) nhỏ; ông (bà) nhỏ “yết kiến” ông (bà) to; còn hai ông (bà) ngang cấp với nhau thì dùng từ “hội kiến”. Nhớ cho rõ để mà dùng đúng nhé.

Lời giải thích nói trên cũng đúng với định nghĩa của wiktionary. Theo wiktionary thì tiếp kiến có nghĩa là từ dùng để nói về một nhân vật quan trọng đón rước người đến thăm chính thức. Có thể đọc ở đây:
http://vi.wiktionary.org/wiki/ti%E1%BA%BFp_ki%E1%BA%BFn

Như vậy, entry của nhà văn PVĐ khi phê phán cách dùng từ “tiếp kiến” trên trang web của ĐCSVN là theo nghĩa ở trên. Tức phân biệt chủ, khách, và thứ bậc to nhỏ. Ông to đứng ra tiếp người khác thì ông ấy là chủ ngữ của động từ tiếp kiến.

Cách dùng này có thể thấy rõ qua những tựa báo sau đây:

Chủ tịch nước tiếp kiến những nhà khoa học được trao giải thưởng, ở đây: http://tintuc.xalo.vn/001082883708/Chu_tich_nuoc_tiep_kien_cac_nha_khoa_hoc_duoc_trao_Giai_thuong_Nhan_tai_dat_Viet_2009.html

Tổng thống Indonesia tiếp kiến Thủ tướng VN, ở đây: http://www.voanews.com/vietnamese/news/vietnam/indonesia-vietnam-09-14-2011-129795473.html.

Nhưng hình như cũng còn một cách dùng khác, không phân biệt là ai chủ ai khách, mà chỉ phân biệt to, nhỏ mà thôi. Theo cách dùng này, người nào nhỏ thì phải “tiếp kiến” người to, tức là ngược lại với cách dùng ở trên (và không phân biệt ai chủ, ai khách, nhớ nhé).

Cách dùng này không hề kém phổ biến, mà thậm chí còn phổ biến hơn thì phải. Này nhé, thử đọc các tựa báo dưới đây:

Tổng giám đốc công ty dầu khí của ta tiếp kiến lãnh đạo cấp cao của chính phủ Lào, ở đây (nhớ là ông TGĐ ấy đến Lào, tức là khách, chứ không phải là chủ): http://www.pvep.com.vn/Default.aspx?pageid=32&mid=79&breadcrumb=138&intSetItemId=138&action=docdetailview&intDocId=737

Trên trang Đại sứ quán VN tại Thổ Nhĩ Kỳ thì có Đại sứ Nguyễn Sỹ Xung tiếp kiến Phó TTg Thổ Nhĩ Kỳ, ở đây: http://www.vietnamembassy-turkey.org/vi/nr070521165843/nr070801003815/ns080314161230.

Công thần số một Microsoft tiếp kiến thủ tướng VN: http://www.quantrimang.com.vn/tintuc/tin-trong-nuoc/38012_Cong-than-so-1-Microsoft-tiep-kien-Thu-tuong-VN.aspx

Gặp sinh viên được tiếp kiến Tổng thống Nga: http://www.zing.vn/news/teen-viet/gap-sinh-vien-viet-duoc-tiep-kien-tong-thong-nga/a73586.html

Bộ trưởng tư pháp Campuchia tiếp kiến Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: http://moj.gov.vn/ct/tintuc/lists/thongtinkhac/view_detail.aspx?ItemID=4255

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng tiếp kiến Quốc vương và hội kiến Thủ tướng Campuchia: http://daibieunhandan.vn/default.aspx?tabid=73&NewsId=223701

A ha, ở đây ta thấy rõ sự khác biệt về “đẳng cấp” giữa tiếp kiến và hội kiến. Ông NSH gặp quốc vương người ta thì phải tiếp kiến, gặp thủ tướng (ngang hàng) thì hội kiến.

Trên trang web Hoa Trạng nguyên thì có tin 125 Hoa Trạng nguyên tiếp kiến Chủ tịch nước, ở đây: http://hoatrangnguyen.vn/home/THONG-TIN-GIAI-THUONG/125-Hoa-Trang-nguyen-tiep-kien-Chu-tich-nuoc/2010/11/channel352/article10627/topic-1/View.htm.

Cô nữ sinh viên người Chu Ru tiếp kiến Chủ tịch tỉnh Lâm Đồng, tin ở đây: http://www.dhts.edu.vn/nu-sinh-vien-nguoi-dan-toc-chu-ru-dau-tien/06/08/

Ông Lý Kim Nguyên thì tiếp kiến Phó chủ tịch nước, còn PCT nước thì tiếp ông Nguyên, ở đây: http://unicore.net.vn/Chu-tich-tap-doan/Ong-Ly-Kim-Nguyen-tiep-kien-Pho-chu-tich-nuoc

Quay trở lại trang web của Đảng Cộng sản VN. Tựa của mẩu tin thì viết Đoàn đại biểu quân sự tiếp kiến Phó chủ tịch nước Tập Cận Bình, ở dưới có tấm hình ghi là Phó chủ tịch nước Tập Cận Bình tiếp ông gì đó, nhớ nhé, chỉ có “tiếp” thôi, không có “kiến”, ở đây: http://www.cpv.org.vn/CPV/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30106&cn_id=479322

Như thế cũng không sai, phải không, vì ông PCT nước TQ thì to hơn đoàn đại biểu quân sự của ta mà?

Cũng là một bài học về dùng tiếng Việt, và nhất là tiếng Hán – Việt. Mà này, bây giờ mối đe dọa TQ đang ngày đêm rình rập, thì liệu mình có nên dùng tiếng Hán – Việt như vậy nữa không, hay là … quay trở lại phong trào dùng chữ nôm (thuần Việt), như HCT đã từng có một thời thực hiện không nhỉ? Ví dụ: không nói là xạ thủ, mà nói là người bắn, chẳng hạn?

“Bài thơ về cải cách ruộng đất của Văn Cao”

2011-09-16T23:08:00.000+07:00

Tôi tìm được bài này trên blog của nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo, ở đây. Đọc, và không cầm lòng được, phải đưa về đây. Một bài thơ làm tôi sởn gai ốc, một bài thơ về một bi kịch thê thảm vào bậc nhất trong lịch sử nước nhà, tôi tin thế.

Chúng ta hãy cùng đọc nhé, dù nó sẽ làm cho chúng ta đau lòng. Cho dù những sai lầm quá khứ có to lớn và khủng khiếp đến chừng nào, chỉ khi dũng cảm đối mặt với nó, chúng ta mới có cơ hội vượt qua nó.

Như có ai đó đã nói, sự thật sẽ thanh lọc tâm hồn chúng ta!
------

Đọc lại “Có 500 năm như thế”

2011-09-15T01:42:00.006+07:00

“Có 500 năm như thế” là cuốn sách của Hồ Trung Tú mà tôi có lần đã viết một blog entry để giới thiệu, cách đây ít lâu (và có hứa sẽ trở lại viết thêm về nó sau khi đọc kỹ hơn). Như tiểu tựa của cuốn sách đã nêu rõ, cuốn sách này nhằm xem xét “bản sắc Quảng Nam từ góc nhìn phân kỳ lịch sử”.

Đối với một người có quê gốc ở miền Bắc – cha Nam Định, mẹ quê gốc ở Bắc Ninh nhưng sống ở Hà Nội – và nơi chôn nhau cắt rốn ở tận … Sóc Trăng như tôi, Quảng Nam nói riêng, và “khúc ruột miền Trung” nói chung, là một nơi xa lạ. Có nhớ có thương gì, thì nếu không phải là làng quê miền Bắc “có cây đa cao vút từng xanh, có sông sâu lơ lững vờn quanh” cũng phải là vùng đồng bằng sông Cửu Long mênh mông sông nước, cây xanh trái ngọt, ruộng đồng trù phú, và những điệu lý ngọt ngào, rất đỗi thân thương.

Dù gốc Bắc – và nói tiếng Bắc, còn giữ nhiều nét văn hóa Bắc (do truyền thống gia đình quá mạnh, có lẽ thế), nhưng vì sinh ra ở tận Sóc Trăng, lại học trường Gia Long hồi bé, nên trong thâm tâm tôi tự nhận – và tự hào – rằng mình là người “đàng trong”, và vẫn cảm phục các vua chúa triều Nguyễn (trong đó tất nhiên là có vua Gia Long) đã mở cõi vào phía Nam để những người dân Bắc như gia đình tôi có cơ hội vào làm ăn sinh sống.

Thực ra thì tôi cũng có một thoáng kỷ niệm đẹp ấu thơ với miền Trung, vì gia đình tôi cũng có thời gian sống ở Phan Thiết trước khi vào Sài Gòn lúc tôi 5 tuổi. Ký ức của tôi về Phan Thiết rất mơ hồ vì lúc ấy tôi còn quá nhỏ, chỉ nhớ loáng thoáng những đồi cát mà bọn tôi thường chạy lên rồi tuột xuống để chơi. Một không gian rất rộng, rất khoảng khoát, với những cơn gió lồng lộng.

Tôi cũng nhớ màu hồng tim tím lẫn trắng của loài “hoa đồng hồ” mọc khắp nơi trên vùng đất cát này. Sau này tôi mới biết tên thực của nó là “bông dừa”, nhưng hồi ấy bọn tôi đều gọi là hoa đồng hồ. Tôi nghĩ cái tên này xuất phát từ trò chơi của trẻ con thời ấy: Loài hoa này có một cái nhụy dài rất mảnh, trên đầu có điểm một hạt nằng nặng dinh dính; khi rút cọng nhụy này ra để giữa lòng bàn tay rồi thổi thì đầu cọng nhụy sẽ dính lại một chỗ còn cái cọng dài mảnh mai sẽ xoay như kim giây đồng hồ vậy.

Nhưng miền Trung đối với tôi chỉ là một vùng đất lạ, với rất nhiều nắng, rất nhiều gió, rất nhiều biển, với những dân chài đen nhẻm, với cách sống khá xa lạ với dân gốc đồng bằng với lũy tre làng là gia đình tôi. Và khác biệt lớn nhất, xa lạ nhất, là giọng nói và cả từ ngữ nữa. Những mô (đâu), tê (kia), răng (sao), rứa (thế), ni (này), chi (gì) vv là những từ tôi đã phải học và dùng đúng từ bé để có thể giao tiếp với bọn trẻ con ở Phan Thiết, vì nếu nói khác thì chúng nó không cho chơi với. Tôi vẫn nhớ khi nào lỡ buột miệng nói “Làm sao?” thì ngay lập tức sẽ bị trả lời: “Sao, hỏi sao trên trời!”

Vâng, miền Trung trong ký ức của tôi chỉ có như thế thôi – xa lạ. Trong khi đó, miền Nam đối với tôi sao mà thân thuộc thế, dù tôi cũng có biết nhiều về nó đâu, trừ đất Sài Gòn nơi tôi sống. Nhưng có một câu hỏi mà tôi vẫn tự hỏi mình từ rất lâu rồi, đó là sự khác biệt rất lớn giữa hai miền Bắc Nam – khác cả về giọng nói, lẫn cách sinh hoạt, và nhất là tính cách, là do đâu mà ra?

Tất nhiên là do khác hoàn cảnh, và do sự chia cắt về chính trị (đàng trong, đàng ngoài) trong một thời gian dài. Nhưng chắc chắn cũng là do sự pha trộn của các dân tộc sinh sống trên vùng đất “đàng trong” này bên cạnh những người Việt vốn gốc gác từ cái nôi miền Bắc đã thực hiện cuộc Nam tiến. Những dân tộc mà tôi tin là có ảnh hưởng đến văn hóa đàng trong chính là người Hoa (người Minh Hương) và người Khmer.

Và tất nhiên, những nguồn ảnh hưởng đó không bao gồm người Chàm! Người Chàm, hay người Chăm, người Chiêm, theo như tôi hiểu, chỉ là một nhóm thiểu số còn sót lại từ vương quốc Chiêm Thành trước đây, giờ đã bị xóa tên trên bản đồ thế giới. Bi hận lắm, nhưng nó đã là quá khứ rồi, mà tất nhiên là không ai có thể làm lại quá khứ được. Điều duy nhất mà những người Việt như tôi có thể làm được bây giờ, là tôn kính những di tích lịch sử còn sót lại, và tôn trọng bản sắc văn hóa của người Chăm như một trong nhiều dân tộc thiểu số ở VN, vậy thôi.

Vâng, tôi vẫn luôn nghĩ như thế. Cho đến khi tôi đọc “500 năm như thế” của Hồ Trung Tú.

Một cuốn sách nho nhỏ, xinh xinh, chỉ hơn 250 trang khổ nhỏ, trông như một cuốn tiểu thuyết tình yêu của tuổi dậy thì. Nhưng chưa có cuốn sách nào khiến tôi phải đọc lâu như thế.

Đọc lâu, không phải vì nó khó hiểu. Tác giả của cuốn sách thực ra chỉ có một thông điệp rất rõ ràng, dễ hiểu, đã được nêu rõ ngay từ cái tựa và lời dẫn nhập của cuốn sách: trong suốt 500 năm dài, người Chàm – chủ nhân cũ của vùng đất này – đã cùng sinh sống, lập gia đình, sinh con đẻ cái, và pha trộn huyết thống trong dòng máu Việt hiện nay của chúng ta. Một thông điệp bất ngờ, đáng kinh ngạc, nhưng không phải là không có lý.

Không phải là không có lý, nhưng cũng không dễ dàng được chấp nhận ngay, vì nó quá mới mẻ. Và toàn bộ cuốn sách – không dài – của Hồ Trung Tú được viết ra chỉ là để chứng minh luận điểm này của ông. Với rất rất rất nhiều chi tiết về lịch sử, về địa lý, về văn hóa, về gia phả – tất cả dưới “góc nhìn phân kỳ lịch sử”. Những chi tiết mà đối với tôi là hoàn toàn xa lạ, vì, như đã nói ở trên, cho đến trước khi đọc cuốn sách này, tôi chẳng quan tâm gì đến khúc ruột miền Trung của đất nước gì cả.

Đọc lâu là vì như thế. Tôi phải đọc đi đọc lại để có thể xâu nối lại các chi tiết mà tác giả đã nêu ra để hiểu xem ý nghĩa của chúng là gì, và liệu chúng có thực sự cho phép tác giả đưa ra lời khẳng định táo bạo nêu trên hay không. Hoàn toàn không có nghề lịch sử, văn hóa, hay khảo cổ gì cả, tôi không thể phán đoán những thông tin và lập luận của tác giả có gì sai sót không, nhưng với tư cách một người Việt xem xét nguồn gốc của mình, tôi tin là tác giả đã viết có lý – và tất nhiên, không phải là chỉ suy đoán, mà cũng có những cứ liệu. Còn việc cứ liệu như thế là nhiều hay ít, và chất lượng của chúng, xin để cho các nhà chuyên môn bàn cãi.

Cuối cùng, thì điều lớn nhất, và quan trọng nhất mà Hồ Trung Tú đã làm được với cuốn sách của mình, đó là làm cho các độc giả người Việt (hoặc đúng hơn, nghĩ mình chỉ là người Việt) băn khoăn, đứng ngồi không yên, về cái kết luận như bom nổ của mình, mà theo lời của Inra Sara, một học giả người Chăm đúng nghĩa, là “chúng ta là Chăm, đang nói tiếng Việt bằng giọng Chàm”. Ít nhất, điều đó đã làm cho chúng ta – trong đó có tôi, một người miền Nam gốc Bắc – quan tâm hơn đến cái “đoạn” lịch sử bị đứt khúc của chúng ta, thời kỳ đàng trong, đàng ngoài, và những điều đã xảy ra âm thầm trong nửa thiên niên kỷ kỳ bí đó.

Một cuốn sách nho nhỏ, nhưng rất nặng, và không thể đọc nhanh, đối với tôi. Tôi vẫn còn đang đọc nó, 500 năm bị lãng quên của nguồn cội VN.

Nhân đọc thơ Haiku của Basho

2011-09-14T08:54:00.015+07:00

Một người bạn không biết mặt của tôi từ An Giang mới gửi tặng tôi cuốn Thơ Haiku Basho – Tác phẩm và nghiên cứu do anh ấy biên soạn.

Tôi đã biết loáng thoáng về thơ Haiku từ khá lâu rồi, từ cái thời mà tôi còn ở Trường ĐHKHXH-NV, nơi thấm đẫm tinh thần thi ca, văn học, nghệ thuật. Nhưng tôi là dân ngoại đạo – gốc dạy ngoại ngữ, là ngành bị mọi người cho là … kém nhất, ít trí tuệ nhất, vì chẳng biết nghiên cứu gì, chỉ biết nói ngoại ngữ, nhưng lại không có gì trong đầu để nói (nghe cứ giống như người ta hay nói về các cô gái tóc vàng ấy nhỉ), chỉ biết đọc và thích, và lâu lâu hứng hứng thì xổ ra vài câu thơ con cóc mà thôi. Chủ yếu là chơi với chữ nghĩa ấy mà, chứ … trong đầu rỗng tuếch của dân ngoại ngữ bọn tôi thì có cái gì đâu cơ chứ!!!!!!

Hôm nay đọc cuốn sách được tặng – tôi cũng chỉ đang đọc chơi chơi, với tinh thần giải trí thôi, chứ không phải đọc với tinh thần nghiên cứu để giảng dạy ở bậc đại học, anh PHN nhé – thì tự nhiên thấy cao hứng và muốn “tái chế” lại mấy bài thơ Haiku đã được dịch trong cuốn sách để nghe “êm tai” hơn – well, tai của tôi. Xem như tạo thêm các dị bản cho bản dịch thơ Basho vậy mà.

Entry này nhằm ghi vội lại mấy bài mà tôi đã thích thú và có hứng sửa lại đôi chút, xem như một chút tình cảm tặng lại người đã biên soạn cuốn sách và cất công gửi tặng cho tôi, từ An Giang xa xôi. Biết đâu vì tò mò, vì thấy tôi dịch dở quá (hoặc hay quá, hì hì), mọi người lại thích thú, đổ xô đi mua sách của anh thì sao, anh PHN nhỉ?

Và cám ơn anh rất nhiều vì tập thơ, anh PHN nhé!

--------
Trăng đầu núi
Những đỉnh mây
Vỡ dần thành mảnh vụn
Đầu núi trăng treo.
(Bài 28)

Yudono
Không thể nói gì về em, Yudono,
Chỉ thấy cánh tay áo của anh
Đẫm đìa nước mắt.
(Bài 29)
(Ghi chú: Yudono là một địa danh, không phải là tên cô gái).

Yudono, nơi khách hành hương
Rải tiền buôn thần bán thánh
Tôi bước đi, nước mắt tuôn rơi.
(Sora)

Mimosa
Ở Kisakata
Tây Thi ngủ trong mưa
Mimosa ướt đẫm.
(Bài 32)
(Ghi chú: Theo soạn giả PHN, ở đây có sự chơi chữ. Trong tiếng Nhật, nebu là từ đồng âm, vừa có nghĩa là “ngủ” vừa có nghĩa là “hoa mimosa”.)

Đêm mưa
Đêm rằm
Mưa trên đất Bắc
Trời chẳng chiều người.
(Bài 50)

Chia tay
Như con sò tách ra khỏi vỏ
Tôi rời sang Futami
Mùa thu qua vàng úa.
(Bài 53)
(Con sò bị tách ra khỏi vỏ hẳn là đớn đau, day dứt lắm.)

Ao xưa
Ao xưa
Ếch nhảy vào
Vang tiếng nước.
(Bài 33)

Cá thấy gì
Cá thấy gì
Chim nghĩ sao, tôi chẳng rõ
Năm tàn.
(Bài 36)

Đông cô liêu
Đông cô liêu
Xam xám trời chiều
Hắt hiu tiếng gió.
(Bài 39)

------
Thông tin thêm: Cuốn Thơ Haiku Basho – Tác phẩm và nghiên cứu do NXB Hội Văn hóa – Văn nghệ TP HCM và Liên hiệp Văn học Nghệ thuật An Giang năm 2011, mới đây thôi. Do Phùng Hoài Ngọc dịch và biên soạn. Các bạn tìm đọc nhé!

Nhan tien, tang cac ban link nay, thu vi lam day: http://www.disol.com/poetry_generators.html

Số SIM của bạn có nghĩa gì không?

2011-09-13T12:25:00.006+07:00

Một người bạn gửi cho tôi đoạn thông tin này, chẳng biết lấy ở đâu ra. Thấy nó cũng … ngồ ngộ, và giải thích tại sao người ta lại thích mua SIM số đẹp, nên đưa lên đây cho các bạn cùng đọc và giải lao đỡ buồn (không phải để các bạn đổ xô đi mua SIM số đẹp đâu nhé, mà nó mắc lắm mua không được đâu! Đâu đến 4, 5 trăm triệu lận đó, nếu số thật đẹp. Mà mấy người mua SIM số đẹp đó, tiền ở đâu ra mà họ xài thoải mái, cứ như lá tre vậy ta?)

À, mà tôi tình cờ phát hiện, số điện thoại của tôi cũng có lộc phát, lộc phát tài trong đó đó nghe! Sao chờ mãi không thấy lộc phát hay là phát tài gì vậy ta? Hay … bài viết dưới đây không đúng?

Thôi kệ nó, đúng hay không cũng mặc, đọc chơi cho biết tâm lý (mê tín) của người Việt ta. Mà, hình như mấy cái trò mê tín này không phải do ta nắm giữ bản quyền đâu, bản quyền của nó là từ phương bắc đó, của người anh em đồng chí 16 chữ ấy mà. Nè, coi chừng đồ giả, đồ dỏm hết đó nghe, giả/dỏm từ thịt heo nạc, đến Ipod, Iphone, Ipad gì gì đó, đến đồ chơi trẻ em, dược phẩm, rồi đến cả triết lý (đầy mê tín) của họ coi chừng cũng dỏm đó, ai tin theo, sử dụng, chết ráng chịu. Ngộ páo chước dồi lớ!

Enjoy!

----

Giới mê tín, chủ yếu quan chức có tiền và giới mánh mung, cá độ, tài phiệt ở Việt Nam tạm quy ước với nhau về nghĩa của các con số, tất nhiên có dựa vào triết lý Đông phương, rằng:

0 = Tay trắng/ Bất (phủ định)
1 = Nhất/ Độc/ Sinh
2 = Mãi
3 = Tài
4 = Tử
5 = Phúc/ Sinh
6 = Lộc
7 = Thất
8 = Phát
9 = Trường/ Vĩnh cửu.

Cho nên, cần phải hiểu các con số theo kiểu suy luận như sau:

- 1102 = Nhất nhất không nhì/ Độc nhất vô nhị
- 4078 = 4 mùa không thất bát
- 2204 = Mãi mãi không chết
- 1486 = 1 năm 4 mùa phát lộc/ 1 năm 4 mùa lộc phát
- 01234 = Tay trắng đi lên: 1 vợ, 2 con, 3 tầng, 4 bánh
- 456 = 4 mùa sinh lộc
- 78 = Thất bát
- 4953 = 49 chưa qua 53 đã tới (số tử/tử vi)
- 68 = Lộc Phát
- 39 = Thần tài nhỏ
- 79 = Thần tài lớn
- 38 = Ông địa nhỏ
- 78 = Thất bát/ Ông địa lớn
- 83 = Phát tài
- 86 = Phát lộc
- 04 = Bất tử
- 94 = Thái tử
- 569 = Phúc - Lộc - Thọ
- 227 = Vạn vạn tuế
- 15.16.18 = Mỗi năm - mỗi lộc - mỗi phát
- 6886/ 8668 = Lộc phát phát lộc/ Phát lộc lộc phát
- 8386/ 8683 = Phát tài phát lộc/ Phát lộc phát tài
- 1368 = Nhất tài lộc phát/ Kim lâu (tử vi)
- 18.18.18 = Mỗi năm 1 phát
- 19.19.19 = 1 bước lên trời
….

---
Nè, cái số cuối cùng này hay quá nhen. Ai muốn một bước lên trời giơ tay coi, để tui đi lùng SIM số đẹp về bán kiếm lời chút chớ?

Bất ngờ báo Tây bàn chữ ta

2011-09-09T02:25:00.012+07:00

Thật bất ngờ, hôm nay tôi bắt gặp bài viết này trên trang blog chuyên viết về ngôn ngữ của tờ tạp chí The Economist, vốn được xem là một tờ báo chuyên nghiệp thuộc loại mẫu mực trong làng báo tiếng Anh.

Đối với một tờ báo như The Economist, những vấn đề như bảng chữ cái tiếng Việt quả là quá nhỏ, hoàn toàn không đáng để cho họ bận tâm. Nếu có nhắc đến VN, thì mấy tờ báo của bọn tư bản giãy chết như vậy chỉ nhắc đến chiến tranh (hoặc ký ức chiến tranh, chẳng hạn như với Mỹ trước đây, hoặc nguy cơ chiến tranh, như với TQ bây giờ), chứ có bao giờ nhắc đến chuyện chữ nghĩa. Ấy vậy mà lần này thì có đấy: chúng đang bàn tán về việc VN định đưa bốn mẫu tự f, j, w, và z vào trong bảng chữ cái của mình, rồi sau đó lại rụt lại không dám đưa vào nữa.

Mà chúng đưa cái tựa buồn cười lắm nhé: “Ô-rơ-voa, f, j, w, z” (xin lỗi các bạn, tôi phát âm tiếng Tây theo kiểu bồi ấy mà). Dịch ra tiếng Việt thì nó là “Tạm biệt nhé, f, j, w, z”, nhưng ở đây thì không được dịch mà phải để nguyên tiếng Tây, vì trong tiếng Anh nó đâu có dùng tiếng bản ngữ (tiếng Anh) mà cố tình để tiếng Tây trong cái tựa đấy chứ.

Nhưng tại sao nó lại dùng tiếng Tây trong cái tựa bài viết tiếng Anh nhỉ? Hừm, báo chí của bọn tư bản giãy chết, chúng thâm độc lắm. Chắc chắn là trong bài này nó lại nói xấu nhà nước và đất nước XHCN tươi đẹp của chúng ta (và là thiên đường của các con tôi, tất nhiên), chứ chẳng chơi đâu. Phải đọc kỹ mới được các bạn ạ.

Vâng, phát huy tinh thần “ai có súng dùng súng”, chúng ta cùng lao vào đọc bài này cho thật kỹ, ai đọc được thì đọc, ai không đọc được thì đem chép bài cho vào google dịch rồi vừa đọc vừa đoán, vừa đọc vừa xăm xoi xem chúng có kích động, xúi giục nhân dân ta, hoặc bêu xấu, bôi nhọ đảng và nhà nước ta không nhé. Có thì báo ngay cho Bộ 4 T, để tìm cách … cho hacker hack cái trang đó, hoặc ít nhất cũng firewall đi chứ, chẳng lẽ ta chịu thua sao, dân tộc hào hùng thế mà? Tôi cũng sẽ đọc với tinh thần đó, các bạn ạ.

Đây rồi, biết ngay mà! Mục đích của chúng rõ ràng là chỉ nhằm bôi nhọ VN, đất nước xã hội chủ nghĩa tươi đẹp, cùng Cuba canh gác cho hòa bình thế giới thôi.

Thế chúng nói cái gì? Ừ, thì đại khái ban đầu chúng (giả vờ) nêu về lịch sử chữ viết VN, từ chữ Hán thời Bắc thuộc sang chữ Nôm rồi sau đó là chữ quốc ngữ. Nghe có vẻ khoa học, khách quan lắm. Nhưng ngay sau đó thì tâm địa xấu xa của chúng lộ ra, khi chúng bảo là chữ quốc ngữ thực ra là sản phẩm của bọn thực dân đế quốc làm ra mà VN chỉ vay mượn của chúng mà dùng thôi. Hừm hừm, láo thật láo thật – nhưng tức lắm mà không cãi được, vì nó nói … cũng đúng mà.

Tóm lại, chữ quốc ngữ ta đang dùng là sản phẩm bọn thực dân đế quốc, và chính bọn Tây (thực dân xâm lược) đã đưa ra chính sách sử dụng chữ quốc ngữ thay cho chữ Nôm, chữ Hán để dễ dàng cai trị dân ta. Mà bảng chữ cái của bọn Tây thì có các mẫu tự f, j, w, z. Không những thế, trong tiếng Việt hiện nay người ta cũng đang dùng các mẫu tự đó, ví dụ như từ “café” thì ai cũng viết là “café” với mẫu tự F ngoại lai đó, chứ có ai viết là “cà phê” đâu.

Ấy thế mà khi có người đề nghị đưa thêm 4 mẫu tự f, j, w, z vào bảng chữ cái tiếng Việt thì người ta cãi ầm lên, cho rằng làm như thế là làm mất cái “di sản văn hóa” của đất nước. Mà những người đưa ra ý kiến như vậy có phải là tầm thường, ít học đâu. Cái ý kiến về “di sản văn hóa” mà bài báo của bọn Tây (tư bản giãy chết) này nhắc đến thực ra là trích lời phát biểu của một nhà ngôn ngữ học thuộc Viện Nghiên cứu Từ vựng và Tự điển học (hay một cái gì đại loại như thế) tên là Phạm Văn Tỉnh (hay Tĩnh, Tịnh gì đó) đấy chứ [Ghi chú: chỗ này tôi đọc không kỹ nên trích sai rồi, các bạn đọc phần cập nhật bên dưới nhé]. Nhưng bọn nhà báo cũng đểu, trích xong như thế thì bèn thòng thêm một câu: “khi nói vậy, có lẽ ông ấy quên rằng chữ quốc ngữ cũng chỉ là mượn từ bên ngoài vào thôi”!

Nhưng tức nhất là cái đoạn kết luận. Tôi xin trích nguyên văn dưới đây cho mọi người cùng đọc này:

In the end, inertia won out. Changing the alphabet would have taken a lot of work and cost. Add to that the fact that Vietnam has a habit of ignoring its own legislation, whether on public smoking or motorcycle helmets. Getting another generation to sing a new alphabet song and under-resourced schools to print up new alphabet posters would have taken scarce time and money. Those who want to use f and the rest are just going to have to do it without official sanction.

Xin dịch tóm tắt, và dịch thoát: Cuối cùng thì không ai thay đổi gì, vì làm như thế sẽ mất công và tốn kém. Trong khi đó, VN vốn đã quá quen việc “trên bảo dưới không nghe”, và “sống và làm việc (không) theo pháp luật” rồi, nên ai muốn dùng “F” hoặc các mẫu tự khác không có trong bảng chữ cái thì cứ thoải mái dùng chui đi, không sao đâu!

Chúng nói ta thế đấy, có tức (ói máu) không cơ chứ!
----
Cập nhật 11g32 sáng 9/9 (cũng là ngày sinh nhật trang Anh Ba Sàm, lá cờ đầu của báo lề trái, chuyên … “nói bậy nói bạ”nhưng … trúng tá lả):

Có một bạn đọc blog đã góp ý cho tôi như sau (gửi qua mail), xin đưa nguyên văn dưới đây:

Chào cô
Dạo này cô viết blog đều trở lại, em cũng mừng (vì có cái để đọc hehe).
Entry về chữ quốc ngữ rất thú vị, chỉ có một chỗ có lẽ nên sửa lại: người đưa ra ý kiến về di sản văn hóa thật ra không phải là ông Pham Van Tinh nào đó, mà là một giáo sư khác.

Pham Van Tinh, of the Institute of Lexicography and Encyclopaedia, argued that “these letters are very popular in many languages in the world” and that people already come across them in science and other areas. But another professor said that scripts are part of a country’s “cultural heritage”, perhaps forgetting for a moment how recently quoc ngu had been adopted.

Cám ơn bạn đọc đã bắt được lỗi to này, và xin lỗi Ông PVT nào đó mà tôi đã đưa sai trong entry.

Nhận xét bên lề: Rõ ràng là chỉ có tự do ngôn luận thì mới có hy vọng tiếp cận sự thật, các bạn nhỉ.

Tản mạn nhân đọc “Có 500 năm như thế” của Hồ Trung Tú

2011-09-07T19:15:00.009+07:00

Tôi biết đến tác giả Hồ Trung Tú và cuốn sách này của anh một cách hết sức tình cờ, dù trước đó cái tên HTT đối với tôi nghe cũng quen quen, chẳng biết do thấy ở đâu. Nói là biết tác giả, là vì tôi cũng đã có “thư từ qua lại” với tác giả rồi đấy, dù chỉ một lần, vài giòng qua email.

Chẳng là gần đây, tôi có tình cờ đọc được bài viết của anh có tựa là “Anh đã sống thay đồng đội” trên blog của anh Huỳnh Ngọc Chênh (sau mới biết bài này đã đăng trên báo Thanh Niên ngày 28/8, có thể đọc ở đây). Một bài viết hết sức cảm động, vì nó kể về một câu chuyện có thật với những con người có thật, đang sống, và là người đương thời của tôi (= cùng độ tuổi), có vẻ thế.

Vì muốn làm một cái gì đó để biểu lộ lòng yêu nước trong cái thời mà yêu nước cũng phải đúng cách (và tốt nhất là nên yêu một mình, lặng lẽ, không ồn ào, cũng không nên biểu lộ quá rõ ràng ra ngoài, hình như thế), tôi đã hỏi thăm anh HNC xem có cách nào liên lạc được với anh Dũng hay không. Nên mới nhận được mail của HTT. (Nhân tiện, anh HTT ạ, tôi cũng đã liên lạc được với anh Dương Văn Dũng rồi đấy, cám ơn anh nhé.)

Rồi lại tình cờ nữa, hôm nghỉ lễ 2/9 tôi đi Đà Lạt, lúc về khi chờ lên máy bay ở sân bay tôi bắt gặp cuốn sách đó ở trong tiệm sách nhỏ ở sân bay. Vì nhìn thấy tên tác giả là “người quen” (thì tôi đã nói ở trên rồi, có “thư từ qua lại” rồi còn gì, tội gì mà không bắt quàng làm họ), nên tôi tò mò cầm cuốn sách lên. Một cuốn sách viết về lịch sử Quảng Nam, một vùng đất từ trước đến nay vẫn rất xa lạ đối với một người gốc Bắc, sinh ở Sóc Trăng, và sống ở Sài Gòn từ 5 tuổi như tôi.

Nhưng sau sự kiện Biển Đông gần đây thì có lẽ vùng đất miền Trung khô cằn, sỏi đá sát kề vùng biển đảo của VN không còn xa lạ với người dân Việt trên mọi miền đất nước nữa. Vậy thì thử đọc xem, để hiểu thêm một chút về “khúc ruột miền Trung” chứ.

Lật mấy trang đầu đọc lời dẫn nhập, tôi thấy thích thú ngay lập tức, vì có những thông tin rất thú vị, ví dụ như lý giải về việc tại sao ở SG có chợ Bình Tây nằm ở phía Đông và chợ Bình Đông nằm ở phía Tây, hoặc về hình ảnh ông Ba Bị (mà hồi nhỏ tôi vẫn nghe: “Ba Bị chín quai/ mười hai con mắt/ đi bắt trẻ con/ bỏ vào cái bị”), theo tác giả thì đó chính là những người miền Bắc (Nghệ An, Thanh Hóa, Hải Dương …) bỏ quê hương làng xóm để vào Nam lập nghiệp. Và còn nữa, những lý giải về giọng nói khác biệt kỳ lạ của dân Quảng Nam, với những nguyên âm bị biến dạng nặng nề. Tôi nhớ hồi còn đi học ở Úc bọn tôi cứ so sánh giọng Úc của tiếng Anh – vốn bị mọi người chê là dở thậm tệ – với giọng Quảng Nam của tiếng Việt.

Và thế là tôi mua, và đọc hết một lượt, chỉ trong thời gian chờ máy bay và trên chuyến bay mà thôi. Tôi có thói quen đọc rất nhanh một lần, rồi sau đó mới đọc lại nếu quả thật là thích. Còn nếu không đọc lại nữa thì … xem như là đã đọc xong.

Cuốn “Có 500 năm như thế” là một trong (không nhiều) những cuốn sách tôi có bỏ thì giờ ra để đọc lại (hiện vẫn còn chưa đọc xong). Nói như thế để thấy nó là một cuốn sách đáng đọc, ít ra là đối với tôi.

Vâng, hãy tìm và đọc cuốn sách này các bạn ạ, để hiểu hơn một chút về “khúc ruột miền Trung” ấy. Và để suy nghĩ thêm một chút về lịch sử nước nhà, về việc tại sao Chiêm Thành mất nước, về mảnh đất phương Nam hào phóng đã chứa chấp những người như tôi, như cha mẹ tôi, và nhiều người Việt khác trên con đường Nam tiến. Và về giòng máu Chăm, tính cách Chăm, tâm hồn Chăm, văn hóa Chăm có thể đang ẩn giấu trong mỗi người Việt của chúng ta hôm nay. Để có thể, giống như HTT, dám nhận những di sản văn hóa Chăm còn lại trên đất Việt của ta hôm nay, là những di sản của cha ông (mẹ bà?), chứ không phải là của những người xa lạ.

Tôi sẽ còn viết tiếp một chút về cuốn sách này, các bạn ạ, khi có thêm một chút thời gian, và khi đọc xong (đọc lại) cuốn sách này, các bạn nhé.
----
Viết thêm tối ngày 7/9

Nhân đang đọc cuốn sách của HTT, tôi tò mò tìm hiểu xem dư luận lâu nay về cuốn sách này như thế nào. Mới biết rằng cuốn sách ấy tạo nên rất nhiều dư luận, như có thể thấy qua những bài viết giới thiệu sách mà tôi đưa links dưới đây, mặc dù trước khi mua cuốn sách này thì tôi hoàn toàn không hề mảy may hay biết về chúng.

1. Trên báo Lao động, ở đây và ở đây.

2. Trên trang của nhà thơ Chăm Inrasara, ở đây. Đặc biệt, có cả những comments, đa số của người Việt gốc Chăm, rất hay.

3. Bài cảm nhận của một người Chăm, đọc rất cảm động, cũng ở trên trang của nhà thơ Inrasara, ở đây. Cũng vậy, đọc cả các comments bên dưới các bạn nhé.

4. Bài viết của chính Inrasara, ở đây và ở đây. Rất đáng đọc và suy nghĩ.

5. Trên báo Quảng Nam, ở đây.

6. Khen thì tôi cũng đã khen rồi, và các bài tôi giới thiệu ở trên cũng là khen. Nhưng cuốn sách ấy cũng có những người chê nữa. Các bạn đọc thử bài này, ở đây nhé. Tôi không đồng tình với người viết bài này, nhưng cũng là một góc nhìn khác.

Cứ tạm thế đã, rồi tôi sẽ viết cảm nhận của tôi, sau khi đọc kỹ.

A, câu trả lời đây rồi! (Hình như vậy?)

2011-09-05T22:30:00.010+07:00

Nhưng mà trả lời cái gì mới được chứ?

À, thì trả lời cho câu hỏi của tôi ấy mà. Chẳng là cách đây ít lâu, chính xác là vào ngày 29 tháng 8, tôi có viết loạt bài có tựa đề “Yêu nước như thế nào mới là đúng cách?”, trong đó tôi có câu kết đại khái rằng câu hỏi của tôi cho đến lúc ấy vẫn chưa có câu trả lời. Ít ra là đối với tôi.

Viết như vậy, là bởi vì quả thật hôm ấy tôi thực sự chưa tìm được câu trả lời cho phù hợp với hoàn cảnh và cá tính của mình – một bà già (hic!) đã “ngoại ngũ tuần” (tức là quá năm mươi tuổi ấy mà, phải dùng từ Hán-Việt thế để cho nó … phù hợp với thời đại 16 chữ vàng hiện nay), không có khả năng nhảy nhót trên sân khấu để thể hiện lòng yêu nước có tổ chức theo đúng kiểu ngày 21/8 người ta đã tổ chức tại Hà Nội cho các nam thanh nữ tú (lại tiếng Hán-Việt nữa này, để mà chào mừng sự kiện “đồng chí” Đới Bỉnh Quốc sang thăm VN chứ, mặc dù tôi không phải là đảng viên Đảng CSVN hay Đảng CSTQ gì ráo. Thì tôi thấy báo nhà nước dùng từ như thế mà lại).

Nhưng hôm nay thì tôi đọc được một bài viết đã đăng trên báo An Ninh Thủ Đô từ trước khi tôi viết loạt bài “yêu nước như thế nào …” của tôi. Mặc dù bài ấy viết trước bài của tôi, nhưng vì bây giờ tôi mới đọc (hic!) nên tôi cứ cảm thấy hình như tác giả của bài viết đã viết chỉ để trả lời cho câu hỏi của tôi thôi, thực thế.

Thì cái tựa như thế này đây, đúng là một sự “đáp trả” cho câu hỏi của tôi còn gì nữa? “Cần thể hiện lòng yêu nước đúng cách!” Các bạn xem ở đây này.

Tôi cũng vừa mới đọc, thậm chí đọc kỹ là khác. Và, mặc dù khả năng tiếp thu có thể còn hạn chế, nhưng tôi cũng cứ mạnh dạn chia sẻ ở đây những gì tôi hiểu được qua bài viết đó. Chắc chắn là sẽ có chỗ tôi hiểu sai, và cũng có chỗ chưa hiểu nổi thâm ý (tức là ý tứ sâu xa – lại tiếng Hán-Việt nữa đấy) của tác giả, và rất mong nhận được góp ý của các bạn để tôi có thể hiểu đúng hơn.

1. Lòng yêu nước không phải chỉ có thể thể hiện ra bên ngoài bằng cách biểu tình. Điều này được khẳng định ở cuối đoạn thứ hai (2) của bài viết, và tôi hoàn toàn đồng ý, không thắc mắc gì cả. Chẳng phải các cụ ta đã nói: “mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh” đó sao? Tất nhiên câu ấy có lẽ không nhằm vào việc biểu lộ lòng yêu nước, nhưng mà, tôi cũng có thể “suy rộng ra ...” chứ nhỉ?

2. Yêu nước là một việc của cả Đảng, Nhà nước, lẫn toàn dân chứ không phải của riêng ai. Ý này nằm ở phần đầu đoạn thứ bốn (4) của bài viết. Cũng vậy, tôi đồng ý hoàn toàn. (Ơ mà hình như đây cũng là ý được nêu trong một biểu ngữ của những người tụ tập tự phát để biểu tình chống TQ hay sao ấy nhỉ? Hóa ra là không hẹn mà hai bên gặp nhau ư? Nếu thế thì tốt lắm, vì “ý Đảng, lòng dân” đã nên một rồi, hay quá!)

3. Biểu hiện lòng yêu nước một cách tự phát có thể có tác dụng lúc này và phản tác dụng lúc khác. Tôi cũng đồng ý luôn, và hơn thế, còn hoàn toàn tin tưởng rằng nhà nước chắc chắn luôn biết rõ lúc nào có tác dụng lúc nào không.

Vậy, liệu tôi có thể suy đoán như thế này không nhỉ: Ban đầu nhà nước lờ đi cho người dân phản đối TQ để ... gây sức ép lên TQ chẳng hạn. Nên lúc đầu mới không cấm biểu tình. Nhưng sau đó, khi hai bên đã đạt được một số thỏa thuận nào đó mà nhà nước thấy rằng có lợi, với điều kiện là dân VN không được biểu tình nữa, thì nhà nước bèn cấm việc biểu tình. Cũng được thôi, chính trị mà.

Nhưng tôi có một câu hỏi nhỏ ở đây: những thỏa thuận có lợi ấy là gì, và có lợi cho ai? Tôi tin là phải có lợi cho đất nước VN, cho dân VN. Chỉ có điều, tại sao nhà nước không cho công bố những thỏa thuận này để dân an lòng một chút, khỏi phải biểu tình nữa, để đến nỗi nhà nước phải cho công an đàn áp, tạo thành scandal cho báo chí nước ngoài và các thế lực thù địch nó lợi dụng nhỉ?

Gì chứ trong những lúc như thế này, nhà nước cần phải tranh thủ sự ủng hộ của toàn dân chứ, nếu không thì chắc chắn kẻ thù sẽ lợi dụng cho mà xem (ngu gì mà không lợi dụng, phải không, ấy là bọn phản động nó nghĩ thế, chứ không phải tôi!)

4. Tụ tập đông người mà không xin phép là trái luật. Điều này được khẳng định trong các đoạn còn lại của bài viết, trừ đoạn cuối là phần kết luận.

Luật thì đúng là đã có, và tôi chẳng bao giờ có ý định làm trái luật cả. Nhưng riêng đoạn này thì tôi chưa đồng ý, dù rằng vẫn giữ nguyên vẹn niềm tin đối với nhà nước. Vì tụ tập đông người là thế nào nhỉ? Ví dụ như hôm tôi đi Đà Lạt chơi nhân dịp lễ vừa qua, buổi tối thấy ở khu phố đi bộ có biểu diễn văn nghệ (sân khấu ngoài trời), số người qua đường tự phát dừng lại xem cũng vài chục người, đâu cũng bằng số người tôi thấy hôm 17/7. Gia đình tôi đi ngang đấy cũng đứng lại một lúc, mà gia đình tôi đã 4 người rồi, lại thêm một người bạn là 5. Như vậy, 5 người chúng tôi đứng lại “tự phát” xem văn nghệ, liệu có phải là tụ tập trái phép không, vì chưa xin phép?

5. Đoạn kết luận, theo tôi là đoạn hay nhất, và cũng rõ ràng, dễ hiểu nhất trong bài: Dân Việt ai cũng yêu nước, và những lúc như thế này (nhưng như thế này là như thế nào?) thì cần phải đoàn kết, chứ đừng để bất cứ ai lợi dụng gây chia rẽ, mất đoàn kết, vì như thế sẽ làm cho ta suy yếu đi.

Và tất nhiên đoạn này thì tôi hoàn toàn đồng ý. Nhưng vẫn có một thắc mắc: tôi thấy hình như đài truyền hình Hà Nội và một số báo, kể cả tờ ANTĐ, dường như cũng vô tình gây ra sự mất đoàn kết trong dân chúng đấy. Chứ gì nữa, bây giờ đâm ra những người yêu nước theo kiểu “biểu tình” (mà có lúc cũng đã phát huy tác dụng, xem ý thứ ba ở trên) thì giờ đây đã bị báo lề phải làm cho mọi người nhìn bằng con mắt ngờ vực như những người phản động.

Nhưng phản động mà lại dám xúi giục người khác và cả mình nữa, chường mặt ra một cách công khai để cho nhà nước dễ dàng cho công an hốt đi, chỉ với mục đích phản đối việc TQ xâm lược VN sao? Còn tôi, thì tôi đã từng nghe có những người nói như thế này cơ, xin thề có chúa: “Cầu cho TQ đánh VN đi, cho chết! Hai nước XHCN anh em cơ đấy!”

Những người như vậy, họ không hề đi biểu tình, cũng không hề căm phẫn về việc TQ có xung đột với VN. Chính những người này tôi mới thấy là phản động. Nhưng hình như không thấy ai đụng chạm gì đến họ cả?

Và cuối cùng, sau khi đọc xong bài viết thì tôi vẫn chưa có câu trả lời về việc có thể biểu hiện lòng yêu nước như thế nào, ngoài việc không được biểu tình.

Ô, thế ra biểu hiện lòng yêu nước bây giờ khó đến vậy hay sao?

Những nẻo đường Việt Nam ...

2011-09-03T21:35:00.018+07:00

Mẹ già như chuối ba hương ...
Có một bài hát trước năm 1975 mà tôi rất thích, hình như của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, với những câu đầu tiên mà tôi còn nhớ: "Những nẻo đường Việt Nam/ suốt từ Cà Mau thẳng tới Nam Quan/ ơi những nẻo đường Việt Nam ...".

Chẳng hiểu do trời xui đất khiến như thế nào, có thể là do bản chất công việc, mà cũng có thể là do tính cách thích một chút phiêu lưu, quan sát và trải nghiệm, nên tôi hay có cơ hội đi xa nhà. Chỉ có điều lúc nào tôi đi cũng vội, nên chẳng ghi chép, lưu giữ lại cho cẩn thận gì cả.

Nói cho đúng, tôi luôn luôn sống trọn phút giây mà mình trải qua, và khi còn trẻ, cứ mỗi lần trải qua điều gì làm tôi có cảm xúc là lại còn làm thơ được nữa cơ. Thơ (con cóc) của tôi rơi rụng khắp nơi, có bài hay (ít thôi), và cũng có rất nhiều bài thật dở, vì tôi làm thơ thấy cũng dễ dàng như giải mấy bài toán đố thời tiểu học (hồi ấy tôi rất giỏi toán đố, vì con nhà buôn bán mà, nên việc cộng trừ nhân chia, làm tính nhẩm, và tính toán lời lỗ thì tôi thấy rất bình thường, như ăn cơm vậy). Vì vậy, tôi cứ ỷ y, cho rằng mình sẽ nhớ tất cả những bài thơ mình đã làm, mà nếu không nhớ thơ đã làm thì cũng không sao, vì sẽ vẫn còn nhớ những gì mình đã trải nghiệm. Nhưng không phải thế, vì bây giờ mới thấy có nhiều điều mình đã quên mất.

May là sau này đã có đủ loại công nghệ giúp người ta làm cái việc lưu giữ đó, chẳng hạn như máy chụp ảnh kỹ thuật số mà bây giờ điện thoại di động nào dù rẻ tiền nhất cũng có. Hoặc blog, như trang blog này của tôi. Nên tôi mới có thể lưu lại một số hình ảnh, để hỗ trợ cho cái trí nhớ ngày càng kém đi của mình.

Và hôm nay, nhân ngày nghỉ lễ 2/9 (long weekend), tôi có một ít thời gian để xem lại các hình ảnh mà tôi đã chụp trong thời gian gần đây, trong mấy chuyến đi gần đây ở một số nơi dọc trên chiều dài đất nước. Những nẻo đường Việt Nam, từ Hà Nội, vào đến Đà Nẵng, rồi Cần Thơ, rồi ra tận Phú Quốc. Và cả những tấm hình chụp ở SG, quanh khu nhà tôi, và trên con đường đi đến nơi làm việc của tôi nữa. Những tấm hình chụp vội trên điện thoại di động, với những cảm xúc thoáng qua. Hình không đẹp, nhưng nó ghi lại những khoảnh khắc có thật lúc ấy.

Thôi thì cứ đưa lên đây với vài ghi chú vội, cho khỏi quên cái đã. Sẽ viết nhiều hơn, khi tôi có nhiều thì giờ hơn. Riêng tấm hình mà tôi để trên đầu của entry này là tấm hình tôi nhớ rất rõ, vì nó chụp hình một bà cụ gần nhà tôi. Năm nay cụ đã ngoài 80 rồi, nhưng hàng ngày vẫn còn bán hàng ở vỉa hè gần một ngôi chùa trên đường Nguyễn Thượng Hiền gần nhà tôi. Bà bán chuối, khoai lang, mít, ổi vv, toàn là những thứ rẻ tiền và không ngon lắm, nhưng tôi hay mua của bà để giúp bà. Hình này là tôi chụp cách đây cũng gần một năm rồi, nhân dịp gần Tết ta năm nay.

Còn những tấm hình dưới đây là tôi lượm lặt trên những chuyến đi, trên những nẻo đường Việt Nam ...

Đây là hình tôi chụp ở đảo Phú Quốc, trong chuyến viếng thăm trại nuôi ngọc trai. Hình một tảng đá (đá cuội?) có hình thù kỳ lạ giống như một con thú, được trưng bày trong cửa hàng bán ngọc trai trên đảo mà tôi chẳng nhớ rõ tên cửa hàng ấy là gì. Một tảng đá vô tri vô giác, nhưng dưới mắt con người lại trở thành một con thú lạ lùng, ngô nghê, và thân thương lạ.

Cũng ở Phú Quốc, dấu vết chiến tranh vẫn còn in đậm. Chiến tranh tàn ác, và tôi muốn quên, nhưng để có thể quên thì người ta cũng cần phải nhớ, dù chỉ để tránh.

Hình này chụp ở Cần Thơ trong chuyến đi công tác vội của tôi cách đây vài tuần. Buổi trưa, trời nắng chang chang, tôi đi tìm một quán ăn, và tình cờ gặp quán này trong hẻm nhỏ. Một quán bún mắm và một xe nước mía, cùng một chủ, và thực khách chỉ có một mình tôi. Quán vỉa hè trong hẻm, bình dân và giá rẻ, nhưng sạch sẽ đến bất ngờ. Và hương vị rất đặc trưng của vùng sông nước Cửu Long...

Máy ép nước mía tự chế của các nhà khoa học chân đất, những người dám chế cả máy bay, dù ở một vùng vẫn bị mang tiếng (không oan uổng gì) là học dốt nhất nước. Học dốt nhất, nhưng cũng nhiều sáng kiến có ích nhất, và nhiều hoài bão về công nghệ nhất. Một trong rất nhiều nghịch lý ở VN, khi số nhà khoa học ở Hà Nội thì nhiều nhất, cơ quan trung ương cũng nhiều nhất, cả số lượng các viện khoa học vv, và được ngân sách nhà nước đầu tư với mức độ cao nhất, nhưng hiệu quả thì ...????

Nhắc đến Hà Nội, hình dưới đây tôi chụp bên ngoài BV Phụ sản ở HN vào tháng 7/2011. Đến thăm một chị bạn đang nuôi con gái và cháu ngoại ở BV. Cảm giác: BV quá tải, bên ngoài BV buôn bán hỗn loạn, hơi mất trật tự và ... thiếu vệ sinh. Mà ngay ở trung tâm thủ đô. Biết làm sao được, nước ta còn nghèo (nhưng bao giờ thì hết nghèo nhỉ?)

Nhưng không phải cái gì cũng xấu. Hình trên là con đường gốm sứ, có lẽ là duy nhất trên thế giới? Tôi không rõ, nhưng tôi rất thích đoạn đường này. Rất đẹp, rất độc đáo. Ai chưa biết đoạn đường này thì nên đến Hà Nội để xem, ít nhất một lần. Ví dụ như đoạn trong hình dưới đây.

Và những tấm hình gần đây nhất tôi mới chụp ở Đà Lạt, thành phố hoa mà tôi cho là có thiên nhiên đẹp nhất nước. Hoa ở khắp nơi, không chỉ có hoa trên giàn, hoa trong công viên, trên đỉnh đồi, bên bờ hồ, mà cả trên vệ đường, góc phố, sân nhà, cả những chậu kiểng đã bể bỏ ở góc vườn không người chăm sóc. Đà Lạt mơ, với hoa Mi-mô-sa nở vàng khắp nơi tỏa mùi hương ngai ngái ... Mimosa từ đâu em tới đất này?

Nhưng tôi sẽ không đưa hình hoa của Đà Lạt lên đây, mà sẽ để dành một entry riêng về hoa (mà có lẽ phải là vài entry mới hết nhỉ?). Còn dưới đây là những hình ảnh khác của Đà Lạt.

Chiều rơi trên Hồ Xuân Hương. Cả mây và nước cùng một màu xanh pha xám, rất lạ lùng. Nước lặng, trời êm, gió nhẹ, tôi và một chị bạn gốc Đà Lạt ngồi trong quán cafe Thanh Thủy ngay bên bờ hồ. Tự hỏi, trên thế giới có nơi nào đẹp hơn thế này để hai người yêu nhau ngồi tình tự không nhỉ?

Còn dưới đây là hình chụp trong quán cafe sách của PNC (một công ty phát hành sách ở Sài Gòn, Phương Nam Company) tại gần khu chợ Đà Lạt. Những chiếc dù treo ngược trên trần, in những dòng chữ trên các tờ báo bán rất chạy ở Sài Gòn. Một ý tưởng rất lạ lùng, kỳ thú. Buổi tối, trời bên ngoài lành lạnh, mưa lất phất, bên trong quán cafe ngay trong tiệm sách rất đông, cả người mua sách lẫn người uống cafe ...

Chợt nhớ một câu tập đọc thời tiểu học mà tôi đã đọc trong Quốc văn giáo khoa thư: "Chốn quê hương là đẹp hơn cả..." Chẳng thế mà khi bố tôi sắp rời VN để sang Mỹ chữa bệnh (ông sang và mất ở đó), ông đã khóc rất nhiều khi hát bài hát mà tôi không nhớ tên, chỉ nhớ lời: "Làng tôi có cây đa cao ngất từng xanh/ có sông sâu lơ lững vờn quanh/ êm xuôi về Nam. Làng tôi bao mái tranh san sát kề nhau/ bóng tre lu bên mấy hàng cau/ đồng quê mơ màng ..."

Lại nhớ mấy câu thơ của chính tôi trong bài thơ (con cóc) mà tôi đã làm khi lần đầu đi qua phà trên sông Hậu Giang năm 1979, khi tôi 19 tuổi:

Nỗi niềm yêu quê hương bất diệt
Gợn êm như sóng nước Hậu Giang

Nhè nhẹ trôi, thời gian ơi thời gian
Trên giòng sông mênh mang...

Hãy nắm vững chủ trương, hỡi những người yêu nước chưa đúng cách!

2011-08-30T18:39:00.007+07:00

Rất tình cờ, tôi đọc được một bài viết trên báo QĐND, vào cùng cái ngày mà theo thông tin trên blog NXD thì các nhân sĩ trí thức Hà Nội đã đến gặp Đài truyền hình VN để trao đổi về yêu cầu đính chính, cải chính việc chụp mũ người biểu tình yêu nước.

Và cũng đúng vào cái ngày mà báo ANTĐ đăng một bài viết hợp lòng dân (ừ, thì tôi là dân mà) một cách bất ngờ, bài viết với cái tựa “Đối thoại, một phẩm chất phải có trong thời đại thông tin”, ở đây.

Hai sự kiện mà tôi vừa nêu – cuộc đối thoại giữa Đài truyền hình VN và trí thức HN, và bài viết về sự cần thiết của đối thoại – khiến cho lòng tôi khấp khởi mừng thầm, rằng dấu hiệu của sự đổi thay từ phía nhà nước VN dường như đang đến.

Suýt chút nữa thì tôi đã viết một bài ca ngợi chính quyền, cũng giống như lần trước. Nhưng, lại cũng giống như lần trước, chưa kịp viết thì tôi đọc được một bài viết khác, bài viết trên báo QĐND mà tôi đã đề cập đến ở đầu entry này. Các bạn đọc nguyên văn ở đây.

Tôi cũng đã đọc.

Đọc xong, và … choáng luôn! Bàng hoàng, không thể nghĩ được nữa, chứ đừng nói là viết. Phải dừng lại để định thần một lúc đã, cho hoàn hồn, rồi mới viết tiếp được.

….
….
….
….

Rồi, bây giờ thì tôi sẽ giải thích tại sao tôi lại choáng. Đây, các bạn đọc nguyên văn lời trích ở đây này:

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam cũng thông báo chủ trương kiên quyết xử lý vấn đề tụ tập đông người ở Việt Nam với tinh thần không để sự việc tái diễn. “Các thế lực thù địch hiện có hai luận điệu chống phá. Thứ nhất, là Việt Nam dựa vào Mỹ để chống Trung Quốc. Thứ hai, là Việt Nam nhượng bộ để Trung Quốc lấy đất, lấy biển Việt Nam. Đây là các luận điệu bất lợi cho Đảng và Nhà nước Việt Nam cũng như quan hệ Việt Nam-Trung Quốc. Chúng ta cần làm cho nhân dân hai nước hiểu rõ, giữa Việt Nam và Trung Quốc còn tồn tại vấn đề nhưng hai Đảng, hai Nhà nước đã cam kết xử lý bằng biện pháp hòa bình, theo luật pháp quốc tế, với giải pháp hai bên cùng có thể chấp nhận được”. Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh phát biểu và nhấn mạnh thêm:“Có một thực tế là Trung Quốc cam kết không lấy đất, lấy biển của Việt Nam và Việt Nam cũng không bao giờ nhượng bộ vô nguyên tắc về chủ quyền. Và Việt Nam cũng không bao giờ dựa vào bất kỳ một nước nào để chống Trung Quốc!". Việt Nam sẵn sàng hợp tác cùng phát triển với Trung Quốc ở những khu vực thực sự có tranh chấp theo luật pháp quốc tế quy định và về lâu dài sẽ tìm giải pháp xử lý mà hai bên có thể chấp nhận được, nhưng “trong lúc chưa phân định được, hai bên tuyệt đối không được sử dụng vũ lực và thậm chí cũng không được nghĩ đến việc sử dụng vũ lực”, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh nhấn mạnh.

Đấy là phần phát biểu của đại diện nhà nước ta trong cuộc họp với bên Trung Quốc mới đây.

Phần trích của tôi khá dài, trong đó có nhiều điều tôi muốn phản hồi lại, nhưng tất nhiên phải tìm hiểu kỹ hơn đã, vì nếu hiểu chưa đúng mà đã có phản hồi thì đó là một hành động vô trách nhiệm, chưa kể sẽ bị … chụp mũ phản động hay xử lý nghiêm khắc gì đó. Nhưng câu đầu tiên của đoạn trích ấy (mà tôi đã in đậm lên cho rõ) thì chắc chắn là tôi hiểu đúng: tụ tập đông người (để làm bất cứ điều gì, hay chỉ để biểu tình yêu nước, chống TQ xâm lấn nhỉ, tôi chưa rõ???) sẽ bị xử lý một cách kiên quyết. Và chắc chắn là việc này không còn cơ hội tái diễn nữa đâu nhé.

Nghe rõ chửa, những người yêu nước chưa đúng cách? Hãy nắm cho vững chủ trương nhé!

Tôi đang nghĩ, có lẽ tôi cần nghiên cứu, tìm hiểu xem như thế nào là yêu nước đúng cách, vì nắm được rồi thì dám tôi có thể mở lớp dạy thu tiền, đắt hàng lắm chứ chẳng chơi đâu. Vì có cầu thì có cung mà. Chứ dân VN đang sục sôi tinh thần yêu nước thế, mà chẳng biết biểu hiện như thế nào cho đúng cách, nay có người mở lớp dạy cách thể hiện lòng yêu nước “đúng cách” (nhớ nhé) thì tại sao lại không học cơ chứ?

Yêu nước như thế nào mới là đúng cách? (3)

2011-08-29T00:50:00.009+07:00

Kể lể dài dòng trong 2 kỳ trước, tôi không chỉ muốn ghi lại và chia sẻ những cảm xúc của mình (tất nhiên ghi lại cho người khác hiểu cũng tốt), mà thực ra muốn khẳng định một điều: tôi đã từng tham gia biểu tình ở HN (dù là tự phát), nên tôi tin rằng tôi có thể nói tiếng nói của người trong cuộc.

Và thông điệp mà tôi muốn đưa ra là như thế này: tôi tin rằng tuyệt đại đa số những người đi biểu tình – nếu không muốn nói là tất cả – đều là những người giống như tôi: muốn biểu lộ ra bên ngoài, tất nhiên không phải là cho những người hàng xóm, hay cho cơ quan, mà chủ yếu là cho nhà nước, cho thế giới, và chắc chắn là cho đối tượng bị phản đối trong cuộc biểu tình, tức là nhà cầm quyền TQ ấy, hiểu rõ nguyện vọng về độc lập dân tộc, chủ quyền đất nước, và ý chí bảo vệ tổ quốc khi bị xâm chiếm của người dân Việt Nam.

Tất nhiên, theo cách nghĩ của nhiều người VN, trong đó có cả tôi nữa, là việc này dường như không mấy an toàn, vì hình như không được nhà nước ủng hộ, bật đèn xanh. Đó là lý do tại sao khi tham gia tôi lại lo lắng đến như vậy. Đến nỗi khi đoàn biểu tình bị chia cắt, giải tán, thì lá cờ tổ quốc mà trước đó tôi cầm chung với người khác cuối cùng nằm một mình trong tay tôi. Và tôi vội gấp nhỏ lá cờ ấy lại, cất vào trong túi mà lòng thì vô cùng sợ hãi, thực sự thế. Kèm một ý nghĩ chua chát thoáng qua trong đầu: tôi mang cờ tổ quốc, mà sao sợ hãi như đang mang hàng quốc cấm?

Nhưng tôi đã làm gì sai? Tôi chỉ biểu lộ lòng yêu nước, có thể tự phát, nhưng hoàn toàn không hề phạm pháp (lúc ấy nào đã có ai ra quy định cấm?), có thể không theo chỉ đạo của nhà nước, nhưng nếu tôi muốn biểu lộ một cách có tổ chức, thì tôi sẽ nói với ai đây? Khi xung quanh tôi, cơ quan tôi, tổ dân phố, báo chí truyền thông, và các đoàn hội, mọi người đều im thin thít, dường như né tránh đụng chạm đến những vấn đề nhạy cảm trong quan hệ Việt – Trung này. Trong khi trên báo chí, truyền thông của thế giới và của cả Trung Quốc, thì người ta đưa ra đủ loại thông tin về Hoàng Sa (mà TQ bảo là của họ, không thể tranh cãi, trong khi tôi vẫn còn nhớ rõ mồn một trận hải chiến năm 1974 của quân đội VNCH với Trung Quốc – mà lúc ấy chính quyền miền Nam gọi là Trung Cộng), về tranh chấp biển Đông, toàn là những thông tin bất lợi cho VN. Trong khi ngư dân VN thì cứ ra biển là bị đánh, bị bắt, bị giam, bị hành hạ, bị nộp tiền phạt, và nhà nước VN thì vẫn chẳng có thái độ rõ ràng, hoặc giải thích cho dân hiểu gì cả.

Mà đây có phải là lần đầu tiên ở VN có biểu tình biểu lộ lòng yêu nước một cách tự phát đâu nhỉ? Tôi nhớ năm tôi 18-19 tuổi, đang học năm thứ nhất ở ĐH Tổng hợp, chỉ mới hơn 3 năm sau ngày đất nước thống nhất, thì Pol Pot gây hấn, giết hại dân người Việt Nam ở biên giới Tây Nam (tôi có những người bạn ở Tây Ninh chạy lên Sài Gòn, với những ký ức kinh hoàng về giặc Pol Pot), còn TQ thì tấn công ở biên giới phía Bắc. Tôi nhớ lúc ấy bọn thanh niên chúng tôi – và có lẽ cả người lớn nữa? – quên hết những oán giận của người miền Nam (những người thua cuộc), để say sưa hát những bài hát yêu nước của chế độ mới, thời đại mới của chúng tôi: “Chưa yên vui cho trọn ngày/ Áo lính lại khoác vào ngay…”, hay “Từng đôi mắt mang hình viên đạn/ Từng đôi mắt sáng lên, cháy lên như ngàn ánh lửa …”.

Tôi vẫn nhớ, hôm nghe tin Trung Quốc tấn công vào biên giới phía Bắc, đám thanh niên trong lớp tôi đã tự phát tổ chức một cuộc biểu tình mini, tự tập hợp nhau lại trong ký túc xá, hát những bài ca yêu nước, và hô to “Đả đảo bọn bành trướng Bắc Kinh” hay một cái gì tương tự như vậy. Không bị ai giải tán hay phê bình, bắt bớ gì cả. Rồi hôm Campuchea được giải phóng, tôi nhớ hôm ấy là gần Tết (hình như là giao thừa?), đêm ấy sinh viên trong ký túc xá cũng đã biểu tình, đốt lửa trại ăn mừng, ca hát …. Cũng không có ai giải tán, phê bình, bắt bớ gì cả, mà hình như còn được … khen?

Nhưng lần này thì khác. Biểu tình ở SG chỉ được 1, 2 lần là bị trấn áp hoàn toàn. Hà Nội thì kéo dài được một số lần, ngày càng hoành tráng hơn, có vẻ có tổ chức hơn, mà không bị đàn áp. Nên hôm 17/7 tôi mới hăng hái tham gia biểu tình để thực sự cảm nhận mọi điều như một người trong cuộc. Và tôi cũng đã thực sự muốn viết bài ca ngợi chính quyền Hà Nội. Vì ngay cả với vụ đạp mặt người yêu nước, thì công an Hà Nội dường như cũng tử tế hơn, và đặc biệt là giám đốc CA Hà Nội cũng đã phát biểu cho rằng biểu tình là yêu nước – khác hẳn với sự trấn áp lạnh lùng, không giải thích của CA Sài Gòn.

Thế mà mấy hôm nay tôi xem được những mẩu tin trên VTV phê phán biểu tình yêu nước, cùng với loạt bài phê phán trên các báo HNM, ANTĐ, QĐND về “những trò lố” của “nhúm người” biểu tình với những lời lẽ nặng nề, xúc phạm nhất mà tôi có thể tưởng tượng ra, vào thời điểm đầu thế kỷ 21 như thế này. Mà nhúm người ấy có những ai nhỉ? Có thể Nguyễn Xuân Diện, Nguyễn Huệ Chi, Nguyễn Quang A thì tôi không thực sự quen biết, nên không thể nói gì hơn. Nhưng còn nhà văn Nguyên Ngọc, tác giả của Đất nước đứng lên, chẳng lẽ là phản động ư? Còn GS Lâm Quang Thiệp, nguyên vụ trưởng Vụ Đại học của Bộ Giáo dục, người mà tôi rất kính trọng, chẳng lẽ cũng là phản động ư?

Tôi hoang mang lắm, vì chẳng biết biểu lộ lòng yêu nước ra như thế nào nữa. Hình như viết blog như thế này cũng là … phản động thì phải, vì đó là điều tôi thấy được ám chỉ trong những bài viết mà tôi nhắc ở trên. Biểu tình thì đã bị cấm (ở Hà Nội) rồi, dường như thế, qua cái thông báo … kỳ kỳ không có người ký mà chỉ có dấu treo ấy.

Biểu lộ lòng yêu nước có tổ chức thì dường như hôm 21/8 người ta cũng tổ chức ở Hà Nội đấy, nhưng qua hình ảnh trên mạng thì tôi cũng thấy … kỳ kỳ, không hợp gu của tôi, khi thấy mấy cô gái trẻ ăn mặc khá hở hang, hao hao giống như sườn xám, nhảy nhót trên sân khấu. Chẳng lẽ chỉ cần do Đoàn, Hội của nhà nước tổ chức thì nó trở thành đúng, còn do dân tự nghĩ ra thì nó là sai hay sao? Mà già như tôi, muốn biểu lộ lòng yêu nước theo kiểu của mấy cô gái ấy, cũng làm sao mà làm được?

Nên câu hỏi của tôi, mà đến giờ vẫn chưa thể nào trả lời được, đó là: Yêu nước như thế nào mới là đúng cách đây?
-------------
Viết thêm ngày 29/8/2011
Sau khi đăng loạt bài này lên, tôi nhận được khá nhiều phản hồi của bạn đọc, trong đó có một vài người chất vấn tôi - một cách hoàn toàn chính đáng - về việc tôi cho rằng các nhân sĩ, trí thức như Nguyễn Xuân Diện, Nguyễn Quang A, hay Nguyễn Huệ Chi là yêu nước "không đúng cách". Ví dụ như anh Phùng Hoài Ngọc ở An Giang.

Thực ra, khi viết bài này, tôi có ý định sẽ phân tích một số bài viết của các tác giả trên báo lề phải như QĐND, ANTĐ, hoặc HNM, về thế nào là yêu nước "đúng cách" theo quan điểm của họ (cũng là quan điểm của nhà nước, hẳn là thế). Vì vậy nên mới có câu: "nhưng ấy là việc sau này". Nhưng sau đó, khi thấy bài viết quá dài, nên tôi đã không phân tích những chi tiết này nữa, khiến cho đoạn tôi viết về sự "không đúng cách" của các nhân sĩ nói trên có một điều gì đó không rõ ràng, như thể tôi có ám chỉ gì đó đến nhân cách của các vị ấy.

Nay xin được làm rõ ý của tôi như sau: Trong toàn bộ bài viết này, tôi muốn nói rằng hiện nay của nhà nước đang hành xử theo cách chỉ cái gì nhà nước làm hoặc cho phép làm thì mới được xem là "đúng cách", còn tất cả những cái gì khác - do người dân tự nghĩ ra, chẳng hạn như việc biểu tình tự phát - đều là "không đúng cách". Như vậy, tất cả mọi người biểu tình vừa qua đều không đúng cách, nên bây giờ phải nghiêm cấm (!), vì mọi người (kể cả tôi) khi đi biểu tình là đã làm trò lố lăng, với động cơ tự đánh bóng bản thân, hoặc nếu không thì cũng ngây ngô, để cho bọn xấu xúi giục. Tất nhiên, đối với tôi, cũng như đối với nhiều người khác, ví dụ như các nhân sĩ nói trên, thì đó là một sự phỉ báng, xỉ nhục, và chụp mũ. Đó là lý do tại sao một số vị đã có công văn phản đối, và đã được mời lên đối thoại với chính quyền Hà Nội. Một thái độ rất đáng khen từ phía chính quyền.

Phần tôi, vì tôi chẳng tham gia gì nhiều, bởi chính tôi cũng rất ... hèn nhát, không dám biểu lộ lòng yêu nước chính đáng của mình dù biết chẳng có gì là phạm pháp (nay thì đã bị cấm rồi, mặc dù theo một số lý luận thì hình như việc cấm biểu tình vẫn còn những điều chưa hợp lý), thì tôi không có ý định khiếu nại, phản đối gì cả. Mà chỉ nêu lên những suy nghĩ, những cảm xúc của tôi, về những điều tôi quan tâm và xem là quan trọng, mà thôi.

Vài hàng xin giải thích, và mong tôi đã không vô tình làm xúc phạm đến những vị nhân sĩ, trí thức mà tôi đã nêu tên, là những người mà tôi đã và vẫn tiếp tục kính trọng về lòng yêu nước và sự kiên trì, dũng cảm bày tỏ tình cảm của mình đối với đất nước, cho dù không theo "đúng cách" mà chính quyền Hà Nội muốn.

Giải thích như vậy, đã được chưa hả anh PHN ơi?

Yêu nước như thế nào mới là đúng cách? (2)

2011-08-28T20:40:00.006+07:00

(tiếp theo – xin xem từ Phần 1, entry trước)

Lần đầu tiên tham gia nên tôi cũng chỉ biết ngơ ngác đứng nhìn, đứng nghe, mà không thực sự hiểu chuyện gì có thể xảy ra cho mình. Chỉ biết mình không có ý đồ gì ngoài việc biểu thị lòng yêu nước và phản đối TQ, không làm gì sai, không bị ai xúi giục, không có ý định gây rối, chống đối, hay làm bất cứ điều gì trái pháp luật, và nếu có bị công an cấm, bị ngăn cản, thì sẽ ngưng ngay lập tức. Vì tôi luôn tuân thủ pháp luật, vả lại, tôi còn có việc bay vào Đà Nẵng vào buổi chiều hôm đó, nếu có gì thì rầy rà lắm.

Nhắc lại: sau một hồi tranh luận, công an cũng cho những người biểu tình đi qua. Tôi đi tay không theo đoàn biểu tình, không biểu ngữ, không cờ quạt gì, vì đâu có chuẩn bị gì đâu, và có lẽ mặt tôi lúc ấy căng thẳng, lo lắng lắm. Một vài người trong đoàn nhìn tôi, ngờ ngợ, vì thấy người lạ, chắc thế (có khi lại còn nghĩ tôi là … công an chìm cũng nên, vì tôi đeo kiếng, lẳng lặng đi không nói gì, lại mặc áo … đen, trông thật là … hình sự).

Đi thêm một lúc thì có nhiều người nhập thêm vào đoàn. Có một người cầm cờ bằng 2 tay, thấy tôi không có gì trong tay bèn đưa cho tôi một bên. Thế là tôi đi, tay cầm cờ, đi trong hàng người, với những tiếng hô: Trường Sa – Việt Nam. Hoàng Sa – Việt Nam, tự nhiên tôi vô cùng xúc động.

Có một em gái trẻ, khoảng 18, 20, ở đâu không rõ cũng nhập vào hàng, cùng đi với tôi, và nói: “Cháu bức xúc chuyện TQ xâm lấn biển đảo quá mà không biết làm gì, chỉ biết cùng đi với mọi người thôi.” Cảnh mọi người Hà Nội cùng đi trong trật tự, mà chỉ do lòng yêu nước của mỗi cá nhân, tự nguyện tập hợp nhau lại để biểu hiện ra bên ngoài, đã làm cho tôi, một người Sài Gòn, thấy thật tự hào về Hà Nội, thủ đô của đất nước. Một hình ảnh xóa hết những ấn tượng xấu về cảnh các nam thanh nữ tú đạp lên cỏ, chen lấn nhau để bẻ hoa trong các lễ hội hoa đào trước đây.

Tôi không rành đường phố Hà Nội, nên chẳng nhớ mình theo đoàn biểu tình đi đến đâu, nhưng tôi nhớ có một đoạn đi trên một con phố nhỏ, số người theo đoàn đã rất đông, và số người hiếu kỳ ở hai bên đường cũng rất đông. Rồi sau đó, đoàn biểu tình đi ra một con đường lớn, đường gì tôi cũng chẳng nhớ tên nữa, thì công an ở đâu ra rất nhiều, chia cắt đoàn biểu tình thành từng nhóm nhỏ, chặn đầu, chặn đuôi, không đi được nữa, với thái độ khá hung dữ, luôn miệng quát: “giải tán đi, giải tán đi”; và “thôi đi, không thể như thế này mãi được đâu nhé” – thì tôi cảm thấy hình như nhà nước (mà đại diện là công an Hà Nội) không ủng hộ việc biểu tình yêu nước thì phải. Thôi, thế thì rút, cho … yên thân. Thế là tôi lẳng lặng … chuồn.

(còn tiếp)

PS: Tôi tưởng viết 2 kỳ là hết, nhưng không dè ký ức của tôi về cuộc biểu tình 17/7 còn rõ quá, và tôi lại có thói quen dài dòng nữa, nên viết đến đây vẫn … chưa đến đâu. Thôi thì các bạn cố chờ đến kỳ sau vậy, xin hứa sẽ gói ghém tất cả những gì muốn nói ở trong đó.

Yêu nước như thế nào mới là đúng cách? (1)

2011-08-28T15:56:00.006+07:00

Như vậy là hôm nay 28/8 ở HN không có biểu tình, sau 11 lần gần như liên tục từ tháng 6 đến nay.

Là một người dân bình thường nhưng yêu nước (thì … yêu nước theo kiểu suy nghĩ của dân thường), tôi cảm thấy cách biểu hiện lòng yêu nước của các vị nhân sĩ, trí thức HN trong thời gian qua quả là rất hay. Rất đáng ngưỡng mộ.

Vì sao đáng ngưỡng mộ ư? Tôi thấy mọi người đi biểu tình vừa hào hùng, hừng hực khí thế (nào là áo thun đỏ có in sao vàng, màu cờ của tổ quốc, nào là quốc kỳ cầm tay, rồi biểu ngữ với những khẩu hiệu rất có ý nghĩa, ví dụ như: “Tổ quốc lâm nguy, xin đừng vô cảm”, hoặc “Đất nước không phải là của riêng ai”, vv), lại vừa trật tự, trang nghiêm, không đạp lên cỏ, không gây rối trật tự, không có xô xát, chống đối công an, kể cả khi công an có hơi mạnh tay, mạnh chân một chút, có cả … lỡ chân đạp trúng … mặt người yêu nước (thì người yêu nước lúc ấy đang được khiêng lên xe buýt theo kiểu khiêng … heo mà lại, tức nắm 4 chi mà khiêng rồi vứt lên sàn xe ấy).

Tôi cũng có một lời … tự thú nho nhỏ: Đúng vào sáng ngày 17/7, cùng cái hôm công an đạp mặt Nguyễn Chí Đức (người được khiêng như heo mà tôi đã kể ở trên), tôi cũng có mặt ở Hà Nội (tôi ở HN một tuần để tham gia phỏng vấn các ứng viên xin học bổng của AusAID – tổ chức viện trợ phát triển của chính phủ Úc, và ngày 17/7 là ngày cuối, buổi chiều sẽ bay vào Đà Nẵng). Và, trời xui đất khiến thế nào, đúng sáng hôm đó tôi lại ngồi uống café với một người bạn ở đúng quán café Trung Nguyên ở trên đường Điện Biên Phủ, hình như là số 36.

Tôi đến sớm, ngồi một mình chờ bạn đến, thì thấy Nguyễn Xuân Diện đi vào, ngồi ở một bàn khác. Ai chứ NXD thì tôi biết mặt, vì cùng là dân chơi blog với nhau mà, lại cùng giới, dù không chơi với nhau. Chắc chắn là một người đàng hoàng, tử tế, và yêu nước – mặc dù sau này tôi mới biết ra là biểu hiện lòng yêu nước của Diện và nhiều người khác nữa là chưa đúng cách. Nhưng ấy là việc sau này.

Ngồi một lúc nữa thỉ bạn tôi đến. Rồi tôi lại thấy một người nổi tiếng khác là bác Phạm Duy Hiển cùng phu nhân, hình như thế. Hình như ở HN mọi người đều biết nhau thì phải, nên bác Hiển đến chào người bạn của tôi, nói dăm ba câu rồi bảo, đến giờ rồi, phải đi. Tôi hỏi bạn tôi là mọi người đi đâu, và được trả lời là mọi người đi biểu tình phản đối TQ.

Biểu tình chống TQ là một việc theo tôi là rất hay. Nó là một cách biểu hiện lòng yêu nước của người dân, phản đối sự xâm lấn của TQ, và là thước đo tinh thần quật khởi, ý thức chủ quyền dân tộc của người VN. Cách đó hơn một tháng, ở SG cũng đã từng có một cuộc biểu tình lớn vào đầu tháng 6, nhưng không hiểu sao sau đó phong trào bị dập tắt. Nên hôm ấy thấy sĩ phu HN mạnh dạn nói về việc đi biểu tình, mà toàn là những nhân sĩ, trí thức tử tế, nên không hẹn trước, tự nhiên tôi bảo, cho tôi đi với. Vì tôi cũng yêu nước mà, và cũng muốn bày tỏ sự bức xúc với sự xâm lấn của TQ, để cho nhà nước biết lòng của người dân chứ.

Và thế là tôi đi. Ra đến gần ĐSQ Trung Quốc, thấy có thêm các vị nhân sĩ khác mà tôi biết mặt như TS Nguyễn Quang A, như Nguyễn Huệ Chi – những người mà tôi chỉ biết qua mạng, nhưng rất cảm phục vì sự dũng cảm và lòng yêu nước của họ. Chúng tôi cùng đi, nhưng chỉ vừa đi được vài bước là đã gặp công an ra ngăn cản không cho đi rồi. Sau đó là tranh luận giữa những người trong đoàn – đại khái là sao lại không cho đi, nơi này không có lệnh cấm của Ủy ban, vv.

Tranh cãi một lúc, thì công an cũng cho chúng tôi đi qua, nhưng lùa cho đi nhanh nhanh và quẹo vào một con đường gần đấy. Mọi người đứng lại, có người lấy ra tấm quốc kỳ, rồi có thêm vài người khác đến, tất cả cùng chụp hình trước khi xuất phát. Ngay lúc ấy, có người trong đoàn cho biết có một số người vừa mới bị “hốt” lên xe buýt chở đi, chừng vài chục người gì đó.

(còn tiếp)

Y phục Trung Quốc và vua Quang Trung

2011-08-24T16:24:00.007+07:00

Trước hết, hãy nói về y phục TQ. Thực ra, tựa đầu của entry này tôi đã đặt là “Cảnh giác với y phục sản xuất từ Trung Quốc”.

Đấy là cái tựa do tôi dịch thoát tựa một bài báo đăng trên trang Thời báo Trung Quốc (China Times) ngày hôm nay, 23/8 theo giờ của phương Tây, còn nếu tính theo giờ VN thì đã ngày 24/8 rồi. Bài báo ấy có thể đọc ở đây.

Đấy là những ai có thời gian, và có thể đọc bằng tiếng Anh (bài viết cũng ngắn thôi, nhưng các nghiên cứu kèm theo thì dài). Còn những ai không có thời gian (tức là đa số), hoặc không đọc tiếng Anh (chắc cũng là đa số), thì xin dịch hầu một vài đoạn đáng quan tâm như dưới đây:

The NGO has revealed yesterday the presence of toxic substances in the products of 14 brands of clothing, manufactured in China and Southeast Asia. These substances can threaten the growth and fertility of the people in contact with these products.

Tổ chức phi chính phủ với tên gọi Hòa Bình Xanh hôm qua vừa đưa tin về sự tồn tại của các chất độc hại trong sản phẩm của 14 thương hiệu y phục được sản xuất tại TQ và Đông Nam Á. Những chất độc này có thể gây nguy hại cho sự tăng trưởng và khả năng sinh sản của những ai có tiếp xúc với các sản phẩm này.

Trời ơi, đọc đến đây là tôi đã cảm thấy … rất lo, không đọc được nữa. Chứ gì nữa, làm gì mà tôi chẳng đã sử dụng vài món hàng (y phục) TQ trong nhà rồi, thì hàng TQ đầy ra đấy, có một số mặt hàng ở VN có khi còn tìm khó hơn hàng TQ ấy chứ. Mà đấy là tôi cũng đã rất có ý thức “Người VN dùng hàng VN” rồi đấy nhé.

Chợt nhớ thời trước năm 1975 có khẩu hiệu “Người VN dùng hàng nội hóa” (khoảng đâu những năm 73, 74 gì đó); thời ấy tôi đi học ở Gia Long toàn mặc áo dài tơ (nhân tạo) của VN thôi, áo dài tơ trắng có hình lá trúc, hoa cúc hoặc hình chữ thọ chìm trên vải ấy, nhẹ nhàng và đẹp lắm, đến nỗi mà nhà thơ Nguyên Sa đã phải thốt lên hai câu thơ: Chẳng biết mưa hay là nắng đây/ Một đàn bướm trắng nhởn nhơ bay khi thấy các tà áo trắng từ trong lớp ùa ra sân trường trong giờ ra chơi ở trường Gia Long – cảnh tượng thơ mộng ấy tôi cũng đã từng nhiều lần ngắm nhìn, và quả thật là đẹp.

Nhưng tôi mơ mộng gì thế nhỉ, viết tiếp về y phục sản xuất tại TQ đi chứ. Ừ, thì mặc quần áo do TQ sản xuất, coi chừng bị độc hại, không phát triển được, hoặc không có con. Tôi thì không sao, dù gì cũng đã già, chẳng thể phát triển được nữa, con cái thì cũng đủ chỉ tiêu 2 đứa rồi. Nhưng con cái tôi, liệu chúng nó có bị gì không? Nguy quá, lo quá đi mất.

Nhưng chưa hết đâu. Còn nữa này:

The ecological impact is also alarming. On 13 July, Greenpeace (Dirty Laundry 1) on the Chinese river pollution caused by the use of NPEs in two Chinese factories partner of most major brands at issue. Puma and Nike had committed, after publication, to eliminate these toxic products of their production by 2020. But the problem is not limited only to China, Greenpeace said. When clothes are washed in the machine in our country, NPE contaminate the water and rivers, before reaching the fish and landed on our plates.

Tác hại đối với môi trường cũng rất đáng báo động. Ngày 13/7, tổ chức Hòa Bình Xanh đã đưa ra một báo cáo sơ bộ (Y phục bẩn số 1) về ô nhiễm sông ngòi tại TQ do chất NPE [một chất độc hại có trên y phục sản xuất tại TQ] trong hai xưởng sản xuất gia công cho các thương hiệu có liên quan nói trên. Hai hãng Puma và Nike đã cam kết (sau khi đọc được báo cáo nói trên) là sẽ loại trừ hoàn toàn các chất độc ra khỏi sản phẩm vào năm 2020. Nhưng khi những y phục đó được nhập vào đất nước chúng ta [tức các nước phương tây, nhưng nếu nói cho VN thì cũng đúng] thì chất độc đó sẽ theo nước giặt quần áo mà đổ ra sông biển làm ô nhiễm nguồn nước, rồi sẽ gây hại cho các loài cá sống trong nguồn nước ấy, và cuối cùng sẽ theo chúng lên đến tận bàn ăn của chúng ta.

Sợ chưa? Hôm trước trong một bài viết khác tôi đã nhắc đến việc người VN ta ăn phải đũa của TQ rồi. Nay lại mặc quần áo sản xuất từ TQ, thì sẽ tự đầu độc chính mình (kém tăng trưởng, vô sinh), rồi đầu độc môi trường của mình (ô nhiễm nguồn nước), và lại còn truyền lại cho đời sau nữa chứ (cá bị ô nhiễm, lên bàn ăn của chúng ta và con cháu chúng ta) …

Chừng hai mươi năm nữa (lúc ấy tôi ngoài 70 tuổi, chả biết có còn tồn tại không nhỉ), không hiểu lúc ấy ta có còn cần giữ gìn tình hữu nghị Việt – Trung nữa hay không, hay đã ... nên một với người đồng chí 16 chữ ấy rồi nhỉ? Chứ cứ ham của rẻ như thế này, mặc quần áo TQ, ăn bằng chén bát TQ, ăn phải đũa TQ, xỉa răng bằng tăm TQ, thôi thì nói quách tiếng Trung đi cho xong, cũng dễ học lắm mà (thì mình đã có sẵn vốn từ Hán – Việt rồi đó, đâu cũng đến 60, 70% từ vựng của mình rồi – thì, nào là công nhân, học đường, giáo dục, chính trị, văn hóa, … và cả thực phẩm và y phục nữa, chẳng phải đều là từ gốc Hán cả đó sao?)

Ừ, hèn gì mà có ai đó – vị nào ấy, cũng to lắm – đã bảo rằng, trước đây cha ông chúng ta cứ sau khi đánh nhau với TQ thì lại sang triều cống, xin thần phục, xin được phong vương, xin quốc hiệu, đủ cả; vậy thì chống làm gì, biểu tình làm chi, hỡi những kẻ lố lăng vừa mới bị các báo QĐND và ANTĐ vạch mặt sau khi biểu tình chỉ được có 30 phút vào ngày chủ nhật 21/8 vừa qua?

Thế còn vua Quang Trung trong cái tựa mới của bài viết này?

À, thì viết đến đoạn nói về biểu tình bên trên, với mục đích hô hào đồng bào ta (nhân dân ta, nói theo gu của báo chí lề phải) đừng bị bọn phản động nước ngoài xúi giục, bỗng tôi sực nhớ ra và tự hỏi mình, trong lịch sử VN đã từng có kẻ “phản động” nào thế nhỉ, đã hô hào “đánh cho để đen răng/ đánh cho để dài tóc/ đánh cho nó chích luân bất phản/ đánh cho nó phiến giáp bất hoàn/ đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”????

Tôi tìm trên mạng, và được trả lời, đấy là mấy câu thơ Nôm của vua Quang Trung, một vị anh hùng dân tộc.

Và tôi cứ băn khoăn mãi, rồi trộm nghĩ: cũng may cho vua QT, vì ông sinh sống ở thời trước. Chứ nếu ông sống ở thời nay thì …?

Nghĩ đến đây tôi bỗng bị tắc tị, không nghĩ được nữa, các bạn ạ. Chả hiểu tại sao?

Tôi đang định viết bài ca ngợi chính quyền Hà Nội!

2011-08-20T21:10:00.006+07:00

Ca ngợi chính quyền là một việc tôi ít khi làm, và thực ra cho đến nay tôi chưa làm bao giờ trong đời.

Tại sao lại ít ca ngợi? Well, tôi nghĩ rằng trách nhiệm của chính quyền là phải chăm lo cho dân, đó là lẽ đương nhiên, và chẳng có gì đáng phải ngạc nhiên và ca ngợi cả. Nếu ca ngợi chính quyền vì chính quyền chăm lo cho dân, thì chẳng khác nào tấm tắc khen ngợi một người đi làm là anh ta đến cơ quan mà cũng có làm việc cơ đấy, chứ không chỉ ngồi chơi games thôi đâu.

Thế tại sao bây giờ lại định ca ngợi chính quyền HN? À, thì mọi người biết rồi đấy, trong nhiều tuần qua do bức xúc với chuyện TQ gây hấn với VN về vụ Biển Đông, nên dân HN đã biểu tình để tỏ thái độ, dù chỉ là tự phát, nhưng rất hoành tráng. Sự biểu lộ lòng yêu nước của sĩ phu HN đã khiến dân chúng cả nước, trong đó có tôi, cảm thấy rất cảm phục. Trong khi đó, ở SG hẳn là mọi người cũng yêu nước và cũng muốn bày tỏ thái độ, nhưng chỉ mới được vài tuần thì … tịt hẳn, một phần là do công an trấn áp dữ quá nên mọi người cũng ngại, mà cũng có thể là do chính người dân chẳng mấy gì quan tâm đến tình hình đất nước gì cả, nên chẳng mảy may quan tâm gì sất.

Nhân sĩ trí thức HN đi biểu tình, thì rõ là đáng ca ngợi rồi, nhưng như tôi đã viết trong cái tựa của entry này, tôi định ca ngợi chính quyền HN cơ, chứ không phải là nhân dân. Lý do là vì trong khi ở TP HCM thì công an rất “rắn” trong việc cấm tụ tập tự phát, dù là tụ tập chỉ để biểu lộ tinh thần yêu nước chống TQ gây hấn và xâm lược, thì ở HN mọi việc khác hẳn. Ngoài vụ CA “lỡ … chân” đạp vào mặt người yêu nước, thì nhìn chung ngành CA ở HN thân thiện hơn, mềm mỏng hơn, và có thái độ ủng hộ rõ ràng với việc biểu tình yêu nước. Thì chẳng phải ông Nguyên Đức Nhanh của CA Hà Nội đã tuyển bố việc biểu tình là yêu nước đó sao? Mà dám tuyên bố thẳng thừng, công khai như vậy mới ghê chứ, trong khi ở SG thì chính quyền nhà ta cứ sợ biểu tình là sẽ có kẻ xấu trà trộn. Đấy, HN người ta tự tin thế, chứ có đâu như SG, cái gì cũng sợ, sợ, và sợ!

Vâng, tôi định ca ngợi chính quyền HN bằng một entry trên blog, để cám ơn và cổ vũ cho cách làm của HN, để cho TP HCM cùng các nơi khác học tập với chứ. Nhưng chưa kịp viết, vì còn đang bận nhiều việc khác.

Chưa viết, nhưng bây giờ thì không thể viết được nữa. Vì tôi đã đọc được thông báo của chính quyền thành phố HN về việc không ủng hộ biểu tình, e rằng bị lợi dụng. Cái thông báo hơi … kỳ kỳ vì không có ai ký tên, cũng không có số công văn, mặc dù vẫn có dấu treo, và thông báo này đã được các báo lề phải đăng lên, tức là nó chính thức.

Tôi cũng đọc được trên mạng (tức báo lề trái, hay còn được gọi là “rác rưởi” theo cách nhìn của một vài nhân vật nào đấy, tôi quên rồi) về những ý kiến của tướng Nguyễn Trọng Vĩnh và nhà nghiên cứu Hán – Nôm Nguyễn Xuân Diện quanh sự kiện được công an đến thăm nhà và kêu gọi không đi biểu tình (chắc lại sợ bị lợi dụng!)

Là một người dân thường, lại là phụ nữ, vừa nhát gan, vừa ngoan ngoãn, tính chấp hành cao (chứ gì nữa), tôi biết rằng nếu tôi có bao giờ đi biểu tình mà sau đó được công an đến tận nhà vận động như các vị nhân sĩ HN thì có lẽ tôi sẽ không còn dám đi nữa.

Nhưng tôi cũng biết chắc chắn tôi sẽ thấy bực bội lắm, vì cảm thấy một cái quyền rất cơ bản của mình đã bị tước mất. Và có lẽ sẽ có những nghi ngờ về đủ thứ, tại sao, tại sao, tại sao? Từ nghi ngờ, dẫn đến mất niềm tin vào chính quyền sẽ là một bước không dài lắm.

Quay lại chuyện biểu tình. Hóa ra là bây giờ SG và HN giống nhau rồi, ít ra là về cái vụ biểu tình kia. Không có chuyện HN được quyền tự do biểu tình đâu nhé, vì như thế là bất công với SG đấy.

Đấy, TCS ngày xưa có viết: “Huế, SG, Hà Nội, hai mươi năm sao vẫn còn xa”. Bây giờ thì hết xa rồi nhé, bay từ HN vào SG chỉ 2 tiếng thôi, và SG cấm biểu tình thì HN cũng thế, chẳng khác gì.

Thế mà tôi đã định viết bài ca ngợi chính quyền HN cơ đấy!

“Hãy ngồi xuống đây” (3): Người Việt nhìn sao xa lạ?

2011-08-19T10:56:00.013+07:00

Một loại hồi ký nhiều tập của tôi – xin xem bài số 1 và số 2 trong 2 entries trước.
*********
Rồi cũng qua đi, buổi đầu hỗn loạn của SG sau ngày 30/4. Cuộc sống trở lại nhịp điệu bình thường (well, kind of) của nó. Tôi trở lại trường để học, lúc ấy là bắt đầu cấp 3, lớp 10.

Vẫn ngôi trường cũ, cổ kính và thơ mộng. Vẫn bạn bè đó, trừ việc có thêm các bạn từ Bắc vào, và tất nhiên, mất đi những bạn đã cùng gia đình rời bỏ quê hương sau cuộc chiến.

Và cũng vẫn các thầy cô cũ, trừ một số thầy cô dạy các môn Văn, Sử, và Chính trị được bổ sung thêm. Một vài thầy cô trong nhóm bổ sung này là từ ngoài Bắc vào, trong đó tôi vẫn nhớ cô Tần, dạy môn Văn. Cô không dạy lớp tôi, nhưng có dạy thay một buổi. Tôi không thể quên giọng của cô rất Hà Nội, thanh, nhẹ, và điệu đà, với rất nhiều hơi gió khi phát lên những từ như “giản dị”, “dịu dàng”, “du dương”, hoặc “chuyên chính” (vô sản), “chiều chuộng”. Rất khác với giọng Sài Gòn, không có hơi, vì đã bị ngạc hoá (yu yương, yịu yàng).

Cũng có những thầy cô có lẽ từ bưng ra, hay người miền Nam tập kết có học tập ở miền Bắc, có lẽ thế, giọng miền Trung, Quảng Ngãi hoặc Đà Nẵng gì đó, nghe rất nặng và chát chúa, thậm chí có chút gì sắt máu, với âm sắc rất cao. Tôi vẫn nhớ một thầy dạy chính trị nói giọng Đà Nẵng nghe rất sắc, đặc biệt khi phát âm các từ vần trắc. Giờ đây, nhắm mắt lại tôi vẫn còn nghe văng vẳng bên tai những lời đầy sắt máu của thầy khi giảng bài như: Các đồng chí của chúng ta; với tấm lòng son sắt; không quản ngại khó khăn, tù đày đàn áp; quyết tâm theo Đảng; giành lại độc lập cho đất nước … - những chỗ tôi in đậm là những chỗ nghe chát chúa như đinh đóng vào tai, rất khó chịu, và … khó quên).

Vâng, nếu tính ra thì hầu hết mọi việc nhìn bên ngoài vẫn như cũ, nhưng sao tôi vẫn thấy có một sự thay đổi rất căn bản, và những ngày hoa mộng cũ bỗng đột nhiên hoàn toàn biến mất, như có phép thần hô biến. Có một điều tôi cảm nhận được rất rõ ràng là không khí âu lo tràn ngập, cùng với sự chia rẽ sâu sắc giữa các nhóm học sinh trong lớp với nhau, rất giống những lời trong bài hát của Trịnh Công Sơn, “Một ngày dài trên quê hương”:

Ngày thật dài trong âu lo/[…] Người Việt nhìn sao xa lạ/ Người Việt nhìn nhau căm hờn …

Chia rẽ, thì thực ra ở đâu và khi nào cũng sẽ có. Ví dụ trong lớp cũ của tôi có sự chia rẽ giữa “xóm nhà lầu” và “xóm nhà lá”, tức những học sinh ngồi mấy dãy đầu lớp và những học sinh ngồi mấy dãy cuối lớp. Nhóm trên thì ngoan ngoãn, học giỏi, được thầy cô cưng, còn nhóm dưới thì quậy phá, học dốt, và bị thầy cô chửi. Hai “xóm” này tất nhiên chẳng thích nhau một chút nào, và thường lờ nhau, coi nhau như không tồn tại.

Nhưng sự chia rẽ mà tôi cảm nhận được trong lớp tôi sau ngày giải phóng thì trầm trọng hơn nhiều. Trước hết, phải kể nhóm các học sinh ngoài Bắc vào. Họ là con của những người chiến thắng, tất nhiên, đa số học khá, rất vâng lời, được xem là gương mẫu, thường có các chức vụ trong lớp như lớp trưởng, lớp phó, bí thư, chi hội trưởng, hoặc bét ra cũng tổ trưởng vv. Những bạn này chỉ chơi với nhau, có cách ăn mặc khác, ngôn ngữ khác, các mối quan tâm khác, và tất nhiên suy nghĩ cũng khác. Họ là một thiểu số tuyệt đối, là tầng lớp thượng lưu, một loại “xóm nhà lầu” mới. Đa số các bạn khác không thích họ, nhưng cũng không (thể?) làm gì, mà chỉ mặc kệ, không thèm … chấp (nói cho oai tí!).

Rồi đến nhóm các bạn trong phong trào sinh viên học sinh trước năm 75, hay nói theo ngôn ngữ “ác cảm” là những người nằm vùng (trước năm 75, báo chí miền Nam gọi là “ăn cơm quốc gia thờ ma cộng sản”). Những bạn này, chẳng hiểu tôi và các bạn khác trong lớp tôi có thành kiến không, thường bị ghét nhất, trước hết là vì các bạn ấy tỏ vẻ “cách mạng” nhiều nhất, hay phát biểu ý kiến trong các buổi thảo luận chính trị, tỏ ra rất “xung” (tinh thần xung kích mà lại), lại hay sửa lưng và lên án những người khác không có hành vi và tư tưởng giống như mình. Trong nhóm bạn này có cả người bạn quý mà tôi đã đề cập đến trong entry trước.

(còn tiếp)

“Hãy ngồi xuống đây” (2): Bạn bè ngồi quanh tuốt sáng giáo gươm

2011-08-18T08:11:00.006+07:00

(Xin xem từ bài 1, trong entry trước)

******
Rồi thì hòa bình … ập đến – vâng, ập đến một cách hết sức bất ngờ, và theo cái cách mà dân SG có lẽ không bao giờ ngờ được: miền Nam được giải phóng!

Những trận đánh kinh hoàng trong cuộc “tổng tấn công mùa Xuân lịch sử 1975” (cụm từ này là tôi học được từ môn Sử, môn học mà chúng tôi phải tụng cả năm trời để qua được kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi đại học của thời ấy, vì lúc ấy tôi chọn ban B tức là ban Văn, Sử, Ngoại ngữ - việc chọn ban này là sự điều chỉnh dựa trên việc phân ban thời trước năm 1975).

Những chết chóc ghê rợn thôi không nhắc lại ở đây nữa vì các sách báo đã viết nhiều rồi, tôi chỉ ghi lại ở đây một kỷ niệm, ký ức rất riêng mà nếu không nói ra thì không ai biết được. Ký ức ấy có liên quan đến bài hát “Hãy ngồi xuống đây” mà tôi đưa làm tựa của entry này.

Lúc ấy, do đánh nhau quá nên học sinh đã được nghỉ học mặc dù năm học chưa hết. Tôi còn nhớ ngày đi học gần cuối là ngày Nguyễn Thành Trung ném bom Dinh Độc Lập, chúng tôi đang học giờ Hóa ở trường Gia Long, và cô giáo (hình như là cô Diệp) đang dạy bọn tôi không giảng được nữa, mà nói về cuộc chiến. Tôi nhớ cô có nói một câu: nếu họ định sai tọa độ thì vụ ném bom đó hoàn toàn có thể rơi vào trường Gia Long của chúng tôi, vốn cách Dinh Độc Lập không bao xa.

Chúng tôi không đến trường trong vòng khoảng hơn một tuần, rồi sau đó thì được gọi tập trung lại tại trường. Cũng chẳng rõ tại sao cái tin tập trung ấy lại đến với mình nữa. Hình như “giải phóng” SG xong được mấy ngày thì tôi tự đến trường để xem thông báo. Hôm ấy khi vào trường, tôi thấy rất ngỡ ngàng, xa lạ. Ngôi trường Gia Long đẹp đẽ thế, hôm tôi đến trông khá giống một trại tị nạn. Giày dép để một đống ngay trước cổng trường, chẳng rõ là của ai, không hiểu có phải là của những người dân tạm trú trong những ngày chiến sự kinh hoàng vừa qua không.

Bên trong sân trường, lố nhố các bạn “cán bộ đoàn”, những khuôn mặt rất xa lạ và … đáng sợ, do tôi bị ám ảnh về sự thù địch 2 miền. Những bạn ấy là con em các vị tướng lãnh người miền Nam ra Bắc tập kết, nay trở về. Một đặc điểm đập vào mắt tôi là các bạn ấy ăn mặc khá giống nhau: bím tóc dài ở sau lưng, quần đen ống nhỏ (lúc ấy SG đang có mốt quần ống loe), áo trắng dài tay cổ lá sen, bằng một loại vải hình như giống nhau, một loại vải hơi thô, trông giản dị một cách khắc khổ, hơi giống kiểu ăn mặc của các nữ tu.

Có nhiều bạn rất xinh, nhưng có vẻ lạnh lùng, khắc nghiệt, và có tác phong rất chỉ huy, nữ tướng, hoặc cán bộ tuyên truyền, hay là do tôi sợ mà tưởng tượng ra thế. Chẳng giống các cô SG yểu điệu, áo dài thướt tha, “nắng SG anh đi mà chợt mát/ bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông”, “chẳng biết mưa hay là nắng đây/ một đàn bướm trắng ngẩn ngơ bay” trong thơ Nguyên Sa (cũng là thầy giáo dạy Triết ở trường Gia Long trước năm 75) một chút nào hết.

Một trong những thông báo mà tôi đọc được trong sân trường là việc tổ chức mít-tinh (à, viết đúng như vậy các bạn ạ, mít-tinh, chứ không phải là meeting, họp mặt) và tuần hành ngay hôm sau để chào mừng chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5. Các học sinh sẽ được tập hợp trong trường từ buổi tối, rồi sáng sớm sẽ tuần hành đến lễ đài, tức ngay trước Dinh Độc Lập.

Ngoan ngoãn, tôi về báo với gia đình để đến tối ôm bọc vào trường – lần đầu tiên đi khỏi nhà vào ban đêm – để mít-tinh chuẩn bị sáng hôm sau tuần hành đi mừng chiến thắng Điện Biên – những cái tên tôi được nghe lần đầu tiên trong đời.

Tối hôm ấy, vào trường, tôi chỉ gặp được có 2, 3 người bạn cùng lớp cũ, và một số bạn cùng khóa, khác lớp. Gặp nhau, mừng mừng tủi tủi, dù chỉ mới xa nhau có ít ngày, nhưng mà biến cố lịch sử quá lớn, bọn tôi thực sự vẫn còn rất ngỡ ngàng, bàng hoàng lắm. Cập nhật tình hình cho nhau, mới biết bạn bè nhiều đứa đã theo gia đình đi di tản rồi. Cũng phải thôi, hồi ấy học sinh Gia Long có nhiều con em của tướng tá, quan chức cao cấp của chế độ cũ lắm.

Trong lớp tôi có cả bạn Bích Lan, con của Thiếu tướng Lê Minh Đảo, người bị kẹt lại và phải tập trung đi học tập cải tạo, nhà ở Cư xá Sĩ quan Bắc Hải nghe nói bị tịch thu, sau đó hình như anh trai thì có người đi TNXP (để cải tạo bớt lý lịch xấu của mình đi, tôi nhớ hồi đó người ta tin như vậy, và cũng thường được khuyên như vậy), có người đi vượt biên (chẳng rõ có thoát không), mẹ thì đi bán thuốc tây ở chợ trời. Ấy là chuyện sau này, sẽ nói sau.

Cũng trong đêm hôm ấy, tôi ngỡ ngàng nhận ra một khuôn mặt “cán bộ” nằm vùng trong số bạn bè của mình. Một người bạn mà tôi có thời gian cùng chơi, và đã có vài lần nhờ đưa thư cho một người ở gần nhà (sau này tôi nghĩ, có lẽ tôi đã làm giao liên không công cho bạn ấy, mà không được báo cho biết!).

Hồi trước bạn ấy rất điệu đà, diêm dúa, nay bỗng như thoát xác, thoắt một cái cũng áo bà ba trắng bằng một loại vải rẻ tiền, quần ny-lông ống túm, lôi thôi lếch thếch như nữ dân quân ở trong bưng ra. Bạn ấy lăng xăng, lít xít, thái độ (tôi có ác cảm không nhỉ) rất phát-xít, ra lệnh cho người này làm cái này, người kia làm cái khác ….

Ôi chao, đổi đời, mọi sự đảo ngược thật rồi, đó là điều tôi cảm nhận trực tiếp chứ không phải đọc trong sách báo nữa, ngay trong đêm 6/5 ấy.

Chúng tôi được chia thành những nhóm, hình như là phân theo tiểu đội như trong quân đội, được sinh hoạt một chút về ý nghĩa của chiến thắng Điện Biên, rồi sau đó thì được tự do. Cả một đêm dài trước mặt, mà bạn bè thì tụ họp với nhau như thế, chúng tôi tản ra sân trường, ngồi thành từng nhóm, nói chuyện, tâm sự, hát hò.

Và một bạn nào đó đã cất lên lời hát, trong nhóm nhỏ thôi, tất nhiên, của bài hát mà tôi rất thích đó: “Hãy ngồi xuống đây/ Hãy ngồi xuống đây, hãy ngồi xuống đây xa cơn buồn phiền/ Dẫu biết chia phôi, nhưng không/ Cuộc đời vẫn có đôi ta …”.

Bài hát đang rất hay, tôi còn đang rất hào hứng gật gù theo nhịp điệu của bài hát, thì có một bạn nào đó – một trong những bạn “cán bộ” từ miền Bắc vào mà tôi mô tả hồi nãy – cất lên bằng giọng xa lạ và lạnh tanh: “Đề nghị các đồng chí tuyệt đối không hát nhạc đồi trụy, phản động!”

Vâng, đó là sự tiếp cận đầu tiên của chúng tôi, của cá nhân tôi, với nền văn hóa mới xã hội chủ nghĩa. Sau này sẽ còn nhiều nữa, nhiều nữa, nhưng tôi không bao giờ quên “cái đêm hôm ấy” (mượn lời của Phùng Gia Lộc).

Tôi nhìn lên, và thấy ngoài bạn “cán bộ” từ miền Bắc mới vào, là người bạn cùng lớp của tôi, người ngoài việc nhờ tôi đưa thư, còn đã rủ tôi đi sinh hoạt, cắm trại chung, có một lần đến Giồng Ông Tố, nơi sau này tôi mới biết là khu căn cứ cách mạng, nằm vùng từ trước 1975, và tôi cũng đã được dạy cho hát bài hát “Tự nguyện” (Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng …) nữa, từ năm 1974!

Thậm chí, lúc ấy tôi còn đã từng viết một mẩu cho tờ báo (chui) của các bạn ấy nữa, đã được đăng lên, mà bây giờ tôi vẫn còn nhớ, mẩu ấy có tựa là “Trong một giờ Sử”. Trong bài viết ấy, tôi viết lên mong ước hòa bình, thống nhất Bắc Nam, và sự đau đớn về những chia cắt của lòng người, những sông Gianh và sông Bến Hải của lịch sử VN.

Tôi viết thật lòng, vì tôi hiểu tâm trạng của bố tôi, người con trai duy nhất còn lại của ông nội tôi (bố tôi còn một người anh ruột là liệt sĩ, bị mất tích trong thời chống Pháp), đã rời quê hương vào Nam, để lại ông nội tôi ngoài Bắc với hy vọng tìm được xác người con đã hy sinh (mà đến giờ vẫn chưa tìm được). Tóm lại, lúc ấy tôi và bạn ấy khá thân thiết với nhau, và bạn ấy còn đến nhà tôi chơi mấy lần, mẹ tôi biết rõ.

Vậy mà giờ đây người bạn ấy nhìn tôi, lúc ấy đang gật gù theo nhịp của bài hát “Hãy ngồi xuống đây”, không phải bằng cái nhìn thân thiện như thời trước đây còn … ve vãn tôi tham gia các sinh hoạt của nhóm bạn ấy nữa, mà là một đôi mắt lạnh lùng, dò xét, “đôi mắt mang hình viên đạn” như cách người ta vẫn nói bây giờ.

Và ngay lập tức, lần đầu tiên trong đời tôi hiểu một cách vô cùng trực tiếp, ý nghĩa của lời hát tưởng như vô nghĩa của Trịnh Công Sơn, bài “Vẫn nhớ cuộc đời”:

Một ngày còn sống góp tiếng mong manh
Bạn bè ngồi quanh tuốt sáng giáo gươm
Một ngày đảo điên giết chết linh hồn…

(còn tiếp)

"Hãy ngồi xuống đây", tất cả chúng ta! (1)

2011-08-17T07:04:00.005+07:00

“Hãy ngồi xuống đây” là tên một bài hát mà tôi rất thích của Lê Uyên Phương.

Lần đầu tiên tôi nghe bài hát này là khoảng năm 1974, có lẽ thế. Vào thời điểm ấy, cuộc chiến tranh VN đã gần kết thúc, vì Hiệp định Paris đã được ký vào năm 1973. Theo trí nhớ của tôi, thì phong trào âm nhạc tại SG lúc ấy đã rất phát triển, và có nhiều trường phái khác nhau.

Hai cây đại thụ phải kể tất nhiên là Trịnh Công Sơn và Phạm Duy. TCS thì đã rất nổi tiếng từ trước với giòng nhạc lên án chiến tranh và than thở về thân phận nhược tiểu của VN, trong tập Ca khúc da vàng mà ngày nay vẫn chưa được chính thức phổ biến. Những bài hát với ca từ ghê rợn, ma quái: “Chiều đi lên đồi cao hát trên những xác người”, xót xa, đau đớn như ”Còn bao lâu cho thân thôi lưu đày chốn đây”.

Một đôi khi, ca khúc của TCS chở những lời ca ngợi hòa bình, thống nhất, và nghe hao hao có âm hưởng của nhạc cách mạng (lúc ấy người dân SG không gọi là CM, tất nhiên, mà gọi là thân cộng): “ta đã thấy gì trong đêm nay, cờ bay muôn vạn cờ bay”, hoặc ”khi đất nước tôi thanh bình, tôi sẽ đi thăm”).

Những bài hát đó tôi không thực sự hiểu, nhưng cũng cảm nhận rất rõ một điều gì đấy đang lơ lửng trên không, một dự cảm mơ hồ về những thay đổi rất lớn (chưa rõ là tốt hay xấu) đang sắp diễn ra.

Còn Phạm Duy, thì lúc này lại bắt đầu đổi “mốt” để viết những bản nhạc cho tuổi thơ, nhí nhảnh (“em ước mơ mơ gì, tuổi 12, tuổi 13…”), hoặc những bản nhạc nhuốm mùi đạo, rất đạo hạnh, khói hương nghi ngút (“đầu mùa xuân cùng em đi lễ/ lễ chùa này, vườn nắng tung bay”). Hình như những bài nhạc có mùi đạo này được Phạm Duy gọi là “tâm ca” thì phải.

Bên cạnh hai tên tuổi lẫy lừng là Phạm Duy vàTrịnh Công Sơn cũng còn một lô các nhạc sĩ và các giòng nhạc khác nữa, hiện đại hơn, mà tôi có thể biết tên hoặc không biết tên, trong đó có những bài rất hay. Một trong những bài hát thuộc giòng nhạc mới mẻ này là bài “Hãy ngồi xuống đây” của Lê Uyên Phương mà tôi đã nhắc đến ở trên.

Bài hát này hay ở chỗ nào nhỉ? Trước hết, nó hay vì tiết tấu nhanh, dứt khoát, và nhạc điệu tươi trẻ, tự tin, yêu đời. Và đặc biệt là vì ca từ của nó rất phóng khoáng – có lẽ phải nói là phóng túng – và hơi nổi loạn, rất … hợp với suy nghĩ của thế hệ trẻ chúng tôi thời đó (và cả bây giờ nữa, hẳn là thế chứ?)

Hãy ngồi xuống đây
Hãy ngồi xuống đây, hãy ngồi xuống đây xa cơn buồn phiền
Dẫu biết chia phôi, nhưng không
Cuộc đời vẫn có đôi ta …

[…]

Hãy ngồi xuống đây
Hãy ngồi xuống đây, như loài thú hoang yêu nhau ngoài đồng
Dưới nắng ban mai phô thân trần truồng kiếp sống hoang sơ

[…]

Hãy ngồi xuống đây trên con vực này
Ngó xuống thương đau…

Nhân tiện, bạn nào (thuộc thế hệ trẻ hiện nay, hoặc cũng đã … già như tôi, nhưng ở phía bên kia chiến tuyến thời trước 1975) chưa nghe bài này bao giờ thì tôi nghĩ nên nghe qua ít nhất là một lần, ở đây này. Xem thử tôi khen bài ấy có đúng không nhé.

Riêng đối với tôi, bài hát ấy luôn nhắc cho tôi không khí của SG những năm 1973, 1974. Lúc ấy, hiệp định Paris đã được ký kết, ngưng bắn. Cuộc sống của dân SG theo trí nhớ của tôi lúc ấy sung túc lắm. Gia đình tôi đã sắm được mọi tiện nghi như bếp gas, tủ lạnh, tivi, xe gắn máy (lúc ấy ba tôi đi xe Vespa Sprint, còn chị tôi thì đi xe Honda PC), đã ở nhà lầu, có phòng riêng. Chiến sự dường như đã lùi xa trong ký ức của người SG – không còn những trận đánh kinh hoàng của Tết Mậu Thân 1968 hay mùa hè đỏ lửa 1972 nữa. Hình như hòa bình đang đến? Tôi vẫn nhớ mang máng đâu đó có bài hát như thế này:

Rồi hòa bình sẽ đến đến cho dân tộc Việt
Đôi chim bồ câu trắng rủ nhau bay về đảo xa …
(tiếc là tôi chỉ nhớ được có hai câu đó thôi!)

(ký ức dài và tản mạn, nên viết mất nhiều thì giờ quá; tôi phải đi làm đã, tối về viết tiếp nếu có thời gian).

TQ 2013 và nạn mất trí nhớ tập thể

2011-08-07T10:35:00.005+07:00

Mặc dù cái tựa thì to tát, nhưng entry này của tôi sẽ là một blog entry đúng nghĩa, tức là một mẩu nhật ký cá nhân trên mạng mà thôi. Cũng có nghĩa là nó sẽ tản mạn, chủ yếu ghi lại những suy nghĩ thoáng qua trong đầu tôi thôi.

Trước hết, xin giải thích cái tựa. Số là hôm qua tôi có đọc được bài báo trên Tuần VN giới thiệu cuốn sách mới của nhà văn Hong Kong viết về tương lai (rất gần) của TQ, năm 2013. Một cuốn sách thú vị, đáng đọc, nhưng có lẽ sẽ không sớm có ở VN, khi cuốn sách còn đang bị cấm tại TQ. Ai quan tâm, xin đọc tại đây. Bản gốc tiếng Anh của bài giới thiệu nói trên có thể tìm được ở đây.

Riêng với những ai không có thì giờ để đọc bất kỳ chỗ nào khác, xin được dịch hầu một đoạn tóm tắt rất ngắn sau đây:

TRUTH IS NOT AN OPTION Beijing, sometime in the near future: a month has gone missing from official records. No one has any memory of it, and no one can care less. Except for a small circle of friends, who will stop at nothing to get to the bottom of the sinister cheerfulness and amnesia that has possessed the Chinese nation. When they kidnap a high-ranking official and force him to reveal all, what they learn - not only about their leaders, but also about their own people - stuns them to the core.

KHÔNG CÓ QUYỀN LỰA CHỌN SỰ THẬT. Bắc Kinh, một lúc nào đó trong tương lai gần: một tháng trời bỗng biến mất hoàn toàn trong mọi hồ sơ, sổ sách. Chẳng còn ai nhớ đến nó, và cũng chẳng ai quan tâm làm gì. Chỉ có một nhúm bạn bè, những người bằng mọi giá muốn tìm ra căn nguyên của cái nạn mất trí nhớ tập thể và tâm trạng mừng vui hớn hở mà toàn dân TQ vừa bị nhiễm phải lúc này. Những người này đã bắt cóc một viên chức cao cấp và buộc ông ta phải kể ra tất cả sự thật - không chỉ sự thật về những nhà lãnh đạo, mà còn là sự thật về dân chúng của họ - và sự thật này đã làm cho họ thực sự bàng hoàng sửng sốt.
Nguồn: http://pjmooney.typepad.com/my-blog/2011/06/the-fat-years.html#tp

Sự thật gì mà ghê rợn vậy? À, cũng không có gì là ghê rợn lắm đâu. Lúc ấy, năm 2013 ấy, sắp đến rồi còn gì, TQ đã là một quốc gia "thái bình thịnh trị", dân chúng thì vô cùng hài lòng với cuộc sống và với nhà nước, kinh tế thì phát triển, tiện nghi vật chất thì đầy đủ, quốc gia này nổi lên thành một cường quốc lớn trên thế giới. Tốt quá, chứ có gì mà ghê rợn nhỉ?

Chỉ có một điểm duy nhất có vẻ không được hay lắm theo một cái nhìn (phản động?) nào đấy, đó là trước khi TQ đến được giai đoạn đó, thì đất nước đang trong tình trạng loạn lạc, thiếu đói, cướp bóc, và tranh giành quyền lãnh đạo đất nước giữa các phe nhóm. Chính quyền mới khi giành được quyền vào tay mình bèn pha thuốc gì đấy vào cho mọi người uống để họ quên sạch thời gian đó đi, để khi tỉnh dậy thì thấy đất nước TQ thái bình thịnh trị như trên.

Ai cũng vui vẻ, phấn khởi, hài lòng, mặc dù tất cả mọi người đều đang ở trong một tình trạng lạ kỳ: mất trí nhớ tập thể! Chỉ nhớ những gì có lợi cho nhà nước, cho chế độ, và quên sạch mọi thứ khác.

Vâng, chỉ có vậy. Có thể sẽ có những người thấy là không hay, nhạt. Nhưng sao đối với tôi, cuốn sách lại làm tôi xúc động đến lặng người đi như vậy? Phải chăng do thời điểm tôi đọc về cuốn sách đó thì ở VN đang xảy ra một số việc khiến tôi không thể không nghĩ đến cụm từ "mất trí nhớ tập thể" ở trên?

Này nhé, nào là kỳ thi Sử với hàng ngàn điểm không. Môn Sử, phải chăng nó là nơi chứa ký ức của một dân tộc, về tất cả những gì đã xảy ra, dù chiến thắng hào hùng, hay đau thương mất mát? Nhưng bây giờ không mấy ai thích học hoặc dạy nó nữa. Tại sao vậy? Sau này thì thế hệ hiện nay, vốn là sản phẩm của một nền giáo dục nơi mà môn Sử được học sinh xem là thuốc gây mê như vậy, liệu có bị chứng mất trí nhớ tập thể hay không?

Và những gì đang được dạy trong môn Sử hiện nay nữa, có phải cũng đã là một loại "ký ức được tuyển chọn" (selective memory) theo quan điểm và lợi ích của một nhóm người - những người được quyền viết sử và viết sách giáo khoa lịch sử - hay không?

Rồi lại việc anh thanh niên Nguyễn Chí Đức, xem trên báo lề trái thì rõ ràng bị đạp vào mặt thế, mà nay trên các phương tiện truyền thông chính thức lại hoàn toàn không hề bị hành hung gì, thậm chí còn được quan tâm giúp đỡ, đưa lên xe buýt .... Vậy ký ức của tôi, một người có mặt tại HN vào ngày 17/7 và có chứng kiến một vài cảnh tượng của cuộc biểu tình, nên hoàn toàn tin vào clip đã đưa lên mạng, và ký ức của công an HN, ký ức nào sẽ được tuyển chọn đây? Và trí nhớ nào thì sẽ cần được làm mất đi, theo kiểu mất trí nhớ tập thể ấy?

Cũng vậy, chuyện phiên tòa phúc thẩm của CHHV ngày 2/8. Tin tức trên báo chí lề trái liên tục, dồn dập trong mầy ngày qua cũng rất khác với tin tức rên các báo nhà nước, vậy phải đưa vào ký ức tập thể của người VN những thông tin như thế nào về việc xử án đây?

Và còn rất nhiều ví dụ về những ký ức khác mà tôi chưa nói đến, có lẽ là không muốn, hoặc là chưa dám, hoặc là cả hai, về cuộc chiến tranh "thần thánh" của VN trước năm 1975, từ cái nhìn của một người dân miền Nam. Người ấy là tôi đây, lúc ấy tôi chỉ mới là một công dân nhí, đến năm 75 cũng chỉ mới 15 tuổi. Nhưng không nói ra, thì liệu đến thế hệ sau có còn ai nhớ đến nữa hay không?

Hình như chưa đến 2013, mà VN cũng không là đối tượng mà cuốn sách nói đến, nhưng nạn mất trí nhớ tập thể đã đang xảy ra ở VN rồi hay sao ấy?

Quay trở lại cuốn sách trước khi kết thúc entry này. Cuốn TQ 2013 ấy cho ta thấy trước viễn cảnh về sự phát triển theo kiểu TQ như hiện nay sẽ dẫn đến một xã hội "hạnh phúc mà không cần tự do", là điều mà phương Tây không thể nào hình dung được. Vì đối với họ, hạnh phúc vốn đã bao hàm ý nghĩa tự do rồi.

Thì Hồ Chủ tịch trước đây cũng đã từng nói như thế: "đau khổ chi bằng mất tự do" mà lại.

Đó là lý do tại sao hầu hết các nước đều cho phép tự do biểu tình, tự do ngôn luận, như một quyền cơ bản của con người, để có hạnh phúc. Nhưng ở các nước XHCN như VN hay TQ, thì những quyền ấy đang được hy sinh để có được sự "bình ổn và phát triển", nhằm đem lại hạnh phúc (nếu thành công, that is). Một thứ hạnh phúc không tự do.

Chúng ta có muốn điều này không, đó là câu hỏi cho mọi người cùng suy nghĩ. Tôi thì có câu trả lời rồi các bạn ạ, nhưng sẽ không nói ở đây. Không muốn nói, không dám nói, hoặc cả hai, tùy các bạn hiểu!!!!