Nguồn: http://diendan.nguoihanoi.net/viewtopic.php?t=524
Ở Việt Nam, luôn tồn tại một nền văn hóa trà thanh lịch và tỏa hương. Rất tiết độ, người Việt không uống trà nhiều, uống đặc và liên tục vì quan niệm trà là một triết học về sự tế nhị, thanh tao, sự suy ngẫm và. đầu óc tỉnh táo, là sự giao hoà với thiên nhiên, sự ứng xử với thời gian, sự tiếp cận đầy nhân tính với không gian, với môi trường và con nguời... Việt Nam luôn tồn tại một nền văn hoá trà thanh lịch và tỏa hương.
Trà phong của người Việt
Với nhiều dân tộc trên thế giới, từ lâu trà (gọi chệch đi là chè) đã trở thành một thứ đồ uống hết sức thông dụng. Người Nga, Anh, Pháp hay Hà Lan đều say mê trà theo cách riêng của mình. Ðặc biệt, với người dân châu á, uống trà được nâng thành thứ nghệ thuật thưởng thức sành điệu mang đậm chất thơ và màu sắc tôn giáo. Nổi bật có Nhật Bản, Trung Hoa và Việt Nam. Nhật Bản có trà đạo, Trung Hoa và Việt Nam không có trà .đạo vì muốn giữ trà ở vị trí nghệ thuật và quan niệm rằng nghệ thuật phải phi công thức.
Trung Hoa có ' ' Trà Kinh' ' , hàng nghìn trang sách và hàng vạn tư liệu nói về nghệ thuật uống trà đã được trưng bày thành bảo tàng trà. Việt Nam có cách uống trà riêng, có thể gọi là trà phong (phong cách uống trà). Phong cách uống trà của nguời Việt không hề bị ảnh hưởng theo Trung Hoa hay Nhật Bản như quan niệm của nhiều người. Nghệ thuật uống trà biểu hiện phong phú những khía cạnh văn hóa ứng xử của người Việt Nam.
Trong gia đình truyền thống, người dưới pha trà cho người trên, phụ nữ pha trà cho đàn ông. Người ta có thể uống trà một cách im lặng khi sự im lặng chứa chất nhiều điều, người ta có thể xét đoán tâm lý của người đối diện lúc dùng trà và khi đã trở thành một cái thú thì không thể quên nó. Trà đồng nghĩa với sự sảng khoái, tỉnh táo, tĩnh tâm để mưu điều thiện, tránh điều ác.
Trà trong lịch sử văn hoá Việt Nam
Toàn thế giới có 40 nước trồng trà và kho dữ liệu trà của Trung Quốc đã khiến người ta cho rằng đó là quê hương của cây trà. Nhưng các tư liệu cổ và những kết quả nghiên cứu gần đây của các nhà khoa học nước ngoài cùng Hiệp hội Chè Việt Nam đã chỉ ra rằng trà không xuất xứ từ Trung Hoa (không thấy cây trà thiên nhiên hay cây trà hoang ở châu thổ sông Hoàng Hà).
Quê hương của cây trà ở tận phương Nam. Mặc dù người Trung Hoa đã biết đến trà từ đời Chu nhưng mãi đến thời kỳ nhà Tùy, cây trà mới từ phương Nam (Nam Chiểu xưa) và Việt Nam (Nam Việt xưa) nhập vào Trung Quốc. Ðến đất Trung Hoa, trà được chăm sóc tinh vi và sau nhiều năm tháng, trà được đưa lên hàng nghệ thuật. Thứ nữa, theo tài liệu khảo cứu của Uỷ ban Khoa học Xã hội thì người ta đã tìm thấy dấu tích của lá và cây chè hóa thạch ở đất tổ Hùng Vương (Phú Thọ). Xa hơn nữa, họ còn nghi ngờ cây chè có từ thời kỳ đồ đá Sơn Vi (văn hóa Hòa Bình). Cho đến nay, ở vùng Suối Giàng (Văn Chấn-Nghĩa Lộ-Yên Bái), trên độ cao 1,000 met so với mặt biển, có một vùng chè hoang khoảng 40,000 cây chè dại, trong đó có một cây chè cổ thụ lớn nhất, ba người ôm không xuể. Như vậy, có thể nói Việt Nam chính là một trong những chiếc nôi cổ nhất của cây chè thế giới. Ngay từ thế kỷ XVIII, Phạm Ðình Hồ đã viết về uống trà từ trước đó hàng nghìn năm. Nguyễn Tuân có tùy bút về trà, Thạch Lam viết về trà xanh, Cao Bá Quát chê người uống trà ướp hương. Ca dao thì nói: " Làm trai biết đánh tổ tôm, uống trà mạn hảo xem nôm Thuý Kiều... " Chàng trai xưa còn tự hào: " Anh đây hay tửu hay tăm, hay nước trà đặc hay nằm ngủ trưa..." Trà là cái thú của người lịch lãm, trong đó trà mạn (thứ tốt là trà mạn hảo) mà trước thường quen gọi là trà Tàu là thứ trà quý nhất.
Trà có nhiều loại. Người nông thôn trồng mấy gốc trà bởi có thú ra vườn tuốt mấy nắm lá, hãm một nồi to, ăn khoai luộc, hút thuốc lào... Sang hơn có trà ' ' mật vịt' ' (trà xanh pha đặc như mật con vịt). Trà hạt là nụ trà phơi khô, ủ vào tích có hoa cúc chi hoặc mấy lát gừng cho ấm giọng. Xoàng là trà bồm, lá già, tận dụng khi đốn đau cây trà .để chờ lứa trà búp mới mùa xuân.
Trà bánh còn ' ' xoàng' ' hơn nữa, giống như một thời có loại chè ba hào hoặc nói vui " chín hào ba" (chín hào ba gói), nước vàng vàng mà không hương không vị. Người Nghệ An, Hà Tĩnh có tục mời nhau uống chè tươi, chè xanh vì họ coi trọng tình làng nghĩa xóm. Mùa hè nóng, đi làm đồng về, thứ quý nhất là bát chè xanh đặc pha chút đường. Trà mạn xưa cũng là trà lá già, sau ướp sen thành trà mạn sen là thứ quý. Thời bao cấp, trà loại hai đã là quý. Tết mới được phân phối mỗi gia đình một gói, trà loại một đã là mừng lắm, đó là Thanh Hương, Thanh Tâm, gói 50 gram. Hai loại trà ngon nhất Việt Nam là trà Thái Nguyên và Trà tuyết Suối Giàng bởi do đặc điểm vùng tiểu khí hậu, trà trồng ở nơi ấy có tỷ lệ đường, caffein nhiều hơn và tỷ lệ tananh (chất chát) ít hơn so với trà trồng ở các tỉnh khác. Không chỉ là thứ đồ uống thơm ngon, trà còn là một loại dược thảo rất tốt. Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra trong lá chè có chứa 20% tananh có tác dụng sát khuẩn mạnh, một lượng lớn caffêin, hợp chất thơm, tinh dầu cùng một số loại vitamin... Hai công dụng lớn nhất của lá chè là làm tăng tuần hoàn máu, tăng cường chức năng hoạt động của thận và giúp tế bào AND tái tạo, giảm bớt các đột biến gen có thể dẫn đến ung thư, chữa bệnh sâu răng, kích thích hệ thần kinh trung ương giúp cho tinh thần sảng khoái. Caffein trong trà giúp cho lợi niệu, dễ tiêu hóa, chữa chứng xơ vữa động mạch, loại trừ chất độc trong cơ thể, lưu thông khí huyết. Dân gian Việt Nam và Trung Quốc còn lưu truyền vô vàn cách chữa bệnh bằng chè. Người xưa có thơ rằng: Bán dạ tam bôi tửu Bình minh sổ trản trà Mỗi nhật cứ như thử Lương y bất đáo gia (Mai sớm một tuần trà Canh khuya dăm chén rượu Mỗi ngày được như thế Thầy thuốc xa nhà ta) Nhưng có lẽ trà quan trọng và nổi tiếng hơn chính vì ở nhiều nước, việc uống trà đã trở thành nét đẹp truyền thống văn hóa, tiêu biểu là Văn hóa Thiền. Nét đẹp nhất của văn hóa Thiền tông là thế giới thuần khiết, thanh tịnh, tao nhã và êm dịu. Nói đến nghệ thuật thưởng trà Việt Nam là người ta lại nhắc đến thú uống trà của người Hà Nội bởi vẻ thanh lịch, trang nhã, sự cầu kỳ trong ẩm thực của người Hà Nội đã nâng tính thẩm mỹ của chén trà lên một trình độ rất cao.
Hiển thị các bài đăng có nhãn teatime. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn teatime. Hiển thị tất cả bài đăng
Chủ Nhật, 25 tháng 1, 2009
Cách thức pha trà
Nguồn: http://www.uminhcoc.com/forums/showthread.php?t=15050
Khi nói đến Trà là nguyên cả 1 đạo lý hay Đạo Trà.
Tuỳ theo loại trà. Riêng trà xanh (green tea) loại 103 cho đến 509 quan trọng khi pha phải cho nhiều oxygen vô nước thì lá trà mới thành mầu xanh và thơm, kô chát. Nước sôi, tắt lửa để cho nguội tí rồi đổ nước vô bình trà, phải đổ từ cao xuống. Sau vài phút thì rót ra. Nếu để lâu thì sẽ hết ngon. Tốt nhất là uống bao nhiêu thì đổ nước bấy nhiêu sau đợt đầu thì phải rót hết trà ra , sau đó muốn uống keo 2 thì đổ nước vô tiếp. Chớ nên ngâm lâu , trà ngâm lâu sau vài tiếng sẽ độc hại.
Trường hợp trên bỏ nước đầu (rót vừa đủ ngập trà) là áp dụng cho 1 số trà thiếu vệ sinh trong quá trình làm để tẩy đi bụi bậm, chẳng hạn như trà mốc.
Ngày xưa còn ở VN, nấu nước bằng lửa củi các cụ khi rót nước vô bình trà phải rót 1 ra ngoai đất trước vì nươc gần vòi ấm rất là hôi khói. Ngày nay thì khác
Tách uống trà cũng quan trọng. Đại khái là phải loại nào ko làm môi nóng khi mình bưng lên uống và thương thức hương vị. Có 1 loại tách họ dùng phân chim tráng phần miệng tách nên cách nhiệt rất tốt , thich hop uống trà nhưng loại này giờ khó tìm.
Khi nói đến Trà là nguyên cả 1 đạo lý hay Đạo Trà.
Tuỳ theo loại trà. Riêng trà xanh (green tea) loại 103 cho đến 509 quan trọng khi pha phải cho nhiều oxygen vô nước thì lá trà mới thành mầu xanh và thơm, kô chát. Nước sôi, tắt lửa để cho nguội tí rồi đổ nước vô bình trà, phải đổ từ cao xuống. Sau vài phút thì rót ra. Nếu để lâu thì sẽ hết ngon. Tốt nhất là uống bao nhiêu thì đổ nước bấy nhiêu sau đợt đầu thì phải rót hết trà ra , sau đó muốn uống keo 2 thì đổ nước vô tiếp. Chớ nên ngâm lâu , trà ngâm lâu sau vài tiếng sẽ độc hại.
Trường hợp trên bỏ nước đầu (rót vừa đủ ngập trà) là áp dụng cho 1 số trà thiếu vệ sinh trong quá trình làm để tẩy đi bụi bậm, chẳng hạn như trà mốc.
Ngày xưa còn ở VN, nấu nước bằng lửa củi các cụ khi rót nước vô bình trà phải rót 1 ra ngoai đất trước vì nươc gần vòi ấm rất là hôi khói. Ngày nay thì khác
Tách uống trà cũng quan trọng. Đại khái là phải loại nào ko làm môi nóng khi mình bưng lên uống và thương thức hương vị. Có 1 loại tách họ dùng phân chim tráng phần miệng tách nên cách nhiệt rất tốt , thich hop uống trà nhưng loại này giờ khó tìm.
Khách quý, trà ngon, Xuân tròn Phúc Lộc
Nguồn: www.dantri.com.vn
Vào ngày Tết, bên cạnh những ly rượu làm ấm lòng người, trên bàn tiếp khách của mỗi gia đình, ngoài bánh, mứt, kẹo, hạt bí, hạt dưa, còn là những tách trà, ấm trà thơm nồng và dân dã.
Tuy nhiên, để có được một ấm trà ngon vào dịp Tết, chưa hẳn gia đình nào cũng biết cách chọn lựa. Bởi, thị trường trà Tết khá đa dạng và phong phú.
Người sành uống trà đều hiểu rằng, pha trà và thưởng thức trà là cả một nét văn hóa, một môn nghệ thuật ẩm thực tinh tế. Người pha trà khéo sẽ phát hiện ra ngày, trà có chất lượng kém thường cánh to, mức độ xoắn vừa phải, các cánh tai nhỏ, dài ngắn không đều và có nhiều vụn trà. Còn trà chất lượng tốt thì các cánh phải nhỏ, xoắn chặt và tương đối đồng đều. Nếu trà có trộn lẫn búp ổi, búp sim… (trà giả) thì cánh to mập hơn và lá dày hơn. Còn với bã trà cũ đem phơi khô, sao lại thì cánh trà không xoắn chặt. Người thưởng trà tinh tế thì sẽ nhận ra ngay: Nếu trà chỉ cần nhấm vài cánh mà có vị chát nhưng dịu và dư vị về sau hơi ngòn ngọt là trà ngon. Còn nếu trà có vị chát hoặc chát nhiều và không có dư vị ngọt là trà chất lượng kém.
Cuộc sống ngày Tết thư thả đôi khi không chỉ nằm gọn trong cách người pha trà và dùng trà lắng đọng thời gian bên tách trà và những câu chuyện, dự định của năm mới. Thế nên, ngày nay, trà túi lọc mới được nhiều gia đình sử dụng thay thế. Chỉ cần nhìn vào lịch sử phát triển của các hãng trà có tên tuổi đó, người tiêu dùng cũng có thể hiểu được sự cầu kỳ trong chính tính tiện dụng, hiện đại của một túi trà lọc.
Chẳng hạn, Trà Lipton Yellow Label (Lipton Nhãn Vàng) được pha chế từ hơn 30 loại trà khác nhau. Để duy trì chất lượng ổn định và hương vị thơm ngon, các chuyên gia về trà của Lipton luôn tiến hành thử nghiệm sản phẩm hàng trăm lần tại các phòng thử trà danh tiếng tại Anh, Mỹ, Nhật Bản, Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất…trước khi đưa vào sản xuất. Vì thế, những túi trà Lipton Yellow Label ngày nay có thể được xem là tinh hoa của 150 năm kinh nghiệm về trà của Lipton.
Còn đối với người tiêu dùng, chỉ cần một ấm trà nóng với hai túi trà lọc ở dạng đơn giản nhất cho họ cảm nhận hương vị tinh khiết của trà, hoặc những khúc biến tấu đầy ngẫu hứng với đường, chanh hay gừng… Tất cả đều sẽ mang đến những khám phá thú vị cho cả gia chủ và khách quý. Nhưng không đơn giản thế, người dùng trà bây giờ còn kỹ tính hơn khi chọn loại trà phù hợp với thể trạng và sức khỏe. Chả thế mà hãng Lipton tên tuổi là vậy mà cũng phải không ngừng nghiên cứu, cải tiến để sản xuất ra các loại trà đen có hương vị và công dụng ngày càng gần gũi với từng đối tượng sử dụng khác nhau để người dùng có thể cảm nhận được “mỗi tách trà, một phong cách”.
Có lúc là Lipton chanh nóng chua ngọt thanh thanh “cứu” người thưởng thức khỏi những thức ăn dầu mỡ đầy đạm trong bữa tiệc ngày tất niên, đêm Giao thừa. Có lúc lại là Lipton mật ong gừng nóng giúp bao tử bớt sục sôi khỏi những bữa ăn dư thừa dưỡng chất trong bữa cơm sáng mùng 1 Tết. Còn nếu chỉ thích vị mát lạnh sảng khoái, nhiều bạn trẻ lại thích nhấm nháp Lipton London với thành phần chính là trà và chanh nhưng uống với đá viên… Tất cả các hương vị ấy đã và đang được người Việt thay thế dần dần ấm trà mạn thường ngày hay trong dịp Tết.
Tuy nhiên, để mỗi gia đình có thêm giây phút tận hưởng phút thư thả của ngày Tết, không thể không nhắc đến vai trò chọn lựa khéo léo của những bà nội trợ. Bởi, chỉ có họ mới hiểu được, từng thành viên trong gia đình hay các vị khách đến xông đất đầu năm thích thưởng thức hương vị trà theo lối truyền thống hay hiện đại. Và cũng chỉ có họ mới hiểu được, tách trà mời khách nên ở mức giá trị như thế nào cũng như tiết kiệm gì cho gia đình trong chi tiêu ngày Tết khi đặt vào giỏ hàng ngày Tết của gia đình một hộp trà hay một cân trà nào đó. Chả thế mà những hãng trà tên tuổi không ngần ngại tặng các bà nội trợ mua một Lipton Nhãn vàng 100 gói được tặng 2 ly thủy tinh cao cấp, mua một Lipton Trà sữa được tặng 1 ly sứ cao cấp, mua một Lipton Trái cây được tặng 1 ly thủy tinh cao cấp…
Các chương trình khuyến mãi ấy, vô hình chung, giúp người nội trợ chọn cho mình được những hộp trà ngon đan xen với những vật dụng thiết yếu trong gia đình. Và cũng chính vì thế mà văn hóa uống trà hiện nay không chỉ đơn thuần là pha trà tinh tế, thưởng trà tinh vị mà còn nằm trong bí quyết chọn trà tinh tường sao cho phù hợp với nhịp sống hiện đại ngày nay.
Vào ngày Tết, bên cạnh những ly rượu làm ấm lòng người, trên bàn tiếp khách của mỗi gia đình, ngoài bánh, mứt, kẹo, hạt bí, hạt dưa, còn là những tách trà, ấm trà thơm nồng và dân dã.
Tuy nhiên, để có được một ấm trà ngon vào dịp Tết, chưa hẳn gia đình nào cũng biết cách chọn lựa. Bởi, thị trường trà Tết khá đa dạng và phong phú.
Người sành uống trà đều hiểu rằng, pha trà và thưởng thức trà là cả một nét văn hóa, một môn nghệ thuật ẩm thực tinh tế. Người pha trà khéo sẽ phát hiện ra ngày, trà có chất lượng kém thường cánh to, mức độ xoắn vừa phải, các cánh tai nhỏ, dài ngắn không đều và có nhiều vụn trà. Còn trà chất lượng tốt thì các cánh phải nhỏ, xoắn chặt và tương đối đồng đều. Nếu trà có trộn lẫn búp ổi, búp sim… (trà giả) thì cánh to mập hơn và lá dày hơn. Còn với bã trà cũ đem phơi khô, sao lại thì cánh trà không xoắn chặt. Người thưởng trà tinh tế thì sẽ nhận ra ngay: Nếu trà chỉ cần nhấm vài cánh mà có vị chát nhưng dịu và dư vị về sau hơi ngòn ngọt là trà ngon. Còn nếu trà có vị chát hoặc chát nhiều và không có dư vị ngọt là trà chất lượng kém.
Cuộc sống ngày Tết thư thả đôi khi không chỉ nằm gọn trong cách người pha trà và dùng trà lắng đọng thời gian bên tách trà và những câu chuyện, dự định của năm mới. Thế nên, ngày nay, trà túi lọc mới được nhiều gia đình sử dụng thay thế. Chỉ cần nhìn vào lịch sử phát triển của các hãng trà có tên tuổi đó, người tiêu dùng cũng có thể hiểu được sự cầu kỳ trong chính tính tiện dụng, hiện đại của một túi trà lọc.
Chẳng hạn, Trà Lipton Yellow Label (Lipton Nhãn Vàng) được pha chế từ hơn 30 loại trà khác nhau. Để duy trì chất lượng ổn định và hương vị thơm ngon, các chuyên gia về trà của Lipton luôn tiến hành thử nghiệm sản phẩm hàng trăm lần tại các phòng thử trà danh tiếng tại Anh, Mỹ, Nhật Bản, Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất…trước khi đưa vào sản xuất. Vì thế, những túi trà Lipton Yellow Label ngày nay có thể được xem là tinh hoa của 150 năm kinh nghiệm về trà của Lipton.
Còn đối với người tiêu dùng, chỉ cần một ấm trà nóng với hai túi trà lọc ở dạng đơn giản nhất cho họ cảm nhận hương vị tinh khiết của trà, hoặc những khúc biến tấu đầy ngẫu hứng với đường, chanh hay gừng… Tất cả đều sẽ mang đến những khám phá thú vị cho cả gia chủ và khách quý. Nhưng không đơn giản thế, người dùng trà bây giờ còn kỹ tính hơn khi chọn loại trà phù hợp với thể trạng và sức khỏe. Chả thế mà hãng Lipton tên tuổi là vậy mà cũng phải không ngừng nghiên cứu, cải tiến để sản xuất ra các loại trà đen có hương vị và công dụng ngày càng gần gũi với từng đối tượng sử dụng khác nhau để người dùng có thể cảm nhận được “mỗi tách trà, một phong cách”.
Có lúc là Lipton chanh nóng chua ngọt thanh thanh “cứu” người thưởng thức khỏi những thức ăn dầu mỡ đầy đạm trong bữa tiệc ngày tất niên, đêm Giao thừa. Có lúc lại là Lipton mật ong gừng nóng giúp bao tử bớt sục sôi khỏi những bữa ăn dư thừa dưỡng chất trong bữa cơm sáng mùng 1 Tết. Còn nếu chỉ thích vị mát lạnh sảng khoái, nhiều bạn trẻ lại thích nhấm nháp Lipton London với thành phần chính là trà và chanh nhưng uống với đá viên… Tất cả các hương vị ấy đã và đang được người Việt thay thế dần dần ấm trà mạn thường ngày hay trong dịp Tết.
Tuy nhiên, để mỗi gia đình có thêm giây phút tận hưởng phút thư thả của ngày Tết, không thể không nhắc đến vai trò chọn lựa khéo léo của những bà nội trợ. Bởi, chỉ có họ mới hiểu được, từng thành viên trong gia đình hay các vị khách đến xông đất đầu năm thích thưởng thức hương vị trà theo lối truyền thống hay hiện đại. Và cũng chỉ có họ mới hiểu được, tách trà mời khách nên ở mức giá trị như thế nào cũng như tiết kiệm gì cho gia đình trong chi tiêu ngày Tết khi đặt vào giỏ hàng ngày Tết của gia đình một hộp trà hay một cân trà nào đó. Chả thế mà những hãng trà tên tuổi không ngần ngại tặng các bà nội trợ mua một Lipton Nhãn vàng 100 gói được tặng 2 ly thủy tinh cao cấp, mua một Lipton Trà sữa được tặng 1 ly sứ cao cấp, mua một Lipton Trái cây được tặng 1 ly thủy tinh cao cấp…
Các chương trình khuyến mãi ấy, vô hình chung, giúp người nội trợ chọn cho mình được những hộp trà ngon đan xen với những vật dụng thiết yếu trong gia đình. Và cũng chính vì thế mà văn hóa uống trà hiện nay không chỉ đơn thuần là pha trà tinh tế, thưởng trà tinh vị mà còn nằm trong bí quyết chọn trà tinh tường sao cho phù hợp với nhịp sống hiện đại ngày nay.
Pha trà là một nghệ thuật
Pha trà là một nghệ thuật
Nguồn: www.tramanhtea.com
Chọn ấm trà, chọn trà đã đành mà còn phải kén cả nước. Thường thì nên dùng nước suối hoặc nước lọc, loại nước cất người ta chê là nhạt. Một nguyên tắc chung là trà xanh (lục trà), hay Oolong dùng ấm nhỏ, chỉ có hồng trà mới dùng ấm lớn. Cùng với ấm, người uống trà phải có chén tống, chén quân theo kiểu Việt Nam, hoặc một ấm chuyên theo kiểu Trung Quốc, có những loại chén kiểu làm bằng đất tử sa (purple sand) nhưng có những chén sứ mỏng gọi là sứ vỏ trứng. Tùy ý thích mỗi người có một cách chọn, nhưng theo Trâm Anh nên chọn ấm trà bằng đất sét nung không tráng
men (unglazed) và chén trà bằng đất sét nung có tráng men (glazed). Mỗi ấm trà chỉ nên dùng cho một loại trà, để hương vị thuần nhất. Dù pha loại trà nào, 3 yếu tố chính là:
- Lượng trà.
- Nhiệt độ nước.
- Thời gian hãm trà pha.
Sau đây là phương pháp pha trà của nhà Trâm Anh dự thi tuần văn hóa chè Việt Nam tại Hà Nội năm 2000.
1. Sửa soạn đầy đủ dụng cụ gồm : Ấm trà, thuyền trà (cái bát lớn hình cái thuyền hoặc tròn để âm). Bồn (thường là hình tròn hoặc chữ nhật dùng đựng nước đổ đi), nắp bồn là cái đĩa có lỗ hủng để nước chảy xuống dùng làm đĩa đựng chén trà. Hộp đựng trà và nước sôi. Nếu pha trà theo kiểu truyền thống Việt Nam thì dùng bộ trà gồm: Ấm trà( kèm một đĩa có thành cao đựng ấm trà). Một chén tống (kèm đĩa), bốn chén quân (kèm đĩa).
2. Tráng nước sôi để ấm chén nóng đều.
3. Để trà đầy khoảng nửa ấm.
4. Đổ nước sôi cho đến khi nước tràn ra thuyền trà, đóng nắp lại (gọi là nước thứ nhất).
5. Trong giây lát (khoảng 15 giây) đổ hết nước nhất ra thuyền trà sau đó để vào bồn, lý do là để trà tơi ra hầu nước trà được ngấm đều.
6. Lại đổ nước vào và đóng nắp lại. Đợi chừng 45 giây đến một phút cho trà ngấm.
7. Trong khi chờ đợi, đổ nước sôi vào thuyền trà cho đến khi ngập khoảng một nửa ấm.
8. Rửa chén trà bằng cách xoay tròn chén trong thuyền trà nơi tay cầm. Lấy chén ra xếp lên bồn.
9. Đủ 45 giây đến một phút nhấc ấm trà ra. Gạt nước bám vào trôn ấm lên thành thuyền trà.
10. Rót trà theo kiểu xoay tròn, bắt đầu từ khách trước đến chủ sau, hay rót qua lại nếu là bạn bè.
11. Uống trà. Uống chầm chậm để thưởng thức hương trà, hương hoa và hàn huyên tâm sự.
Làm sao để có một ấm trà ngon
Đầu tiên phải làm ấm bình trà và chén trà bằng cách tưới nhanh nước sôi lên bình trà và chén trà, như thế sẽ giúp trà pha ra sẽ được nóng lâu hơn. Lượng trà, nhiệt độ nước và thời gian hãm trà là những yếu tố quan trọng trong cách pha trà. Trà phải được pha hợp khẩu vị của bạn. Một cách tốt là dùng 3gr trà pha với 150 cc nước sôi chờ 5 – 6 phút. Nếu trà pha theo cách này chỉ châm nước 1 lần. Ngược lại, dùng ấm trà nhỏ hơn, cho trà khoảng nửa ấm trà châm nước sôi vào lần 1 rót ra ngay (không uống vì nước một là nước rửa trà). Châm nước sôi lần 2 đầy tràn ấm trà đậy nắp lại chờ khoảng 1 phút trà nở ra, miệng vòi có bọt phập phồng, rót trà ra dùng rất ngon, rót hết trà ra các chén trà. Những lần pha kế tiếp tăng thời gian hãm trà lên 15 giây, mỗi chén trà pha của mỗi lần sau phải giống như chén lần đầu.
Trước khi rót trà qua những chén nhỏ phải lọc qua để tránh đóng cặn.
Người ta vẫn cho rằng trà đạo của Nhật chú trọng về nghi thức coi việc uống trà là một hình thức tế lễ, còn cách uống trà của Trung Quốc nặng về phẩm chất trà, là một hình thức thưởng ngoạn đi tìm hương vị của trà. Còn người Việt Nam dùng trà để tìm sự hoà hợp giữa con người với con người, hương trà, hương hoa hương của đất trời và tình người không thể thiếu trong chén trà Việt Nam.
Một hộp trà ngon, một bộ ấm trà đắt tiền còn dễ kiếm nhưng một khung cảnh yên tĩnh một tâm hồn thư thái thì vẫn là cái gì khó kiếm. Nhưng nó sẽ giúp người uống trà “minh minh đức” để nhận ra chính mình, tìm ra lẽ sống. Chén trà ngon là như thế.
Cách pha cà phê:
- Cho 3 muỗng cafe bột vào filter.
- Lắc đều và ép nhẹ tay.
- Đổ một ít nước nóng (100º) vào filter. Để khoảng 1 phút cho café thấm đều và nở.
- Tiếp theo đổ thêm nước sôi vừa đủ dùng.
- Thêm đường hoặc sữa vào tách.
Quý vị đã có một tách café thơm ngon đầy đủ hương vị.
Cách pha Atisô:
- Đặt một túi trà Atisô vào ly thủy tinh, châm nước sôi, chờ từ 3 – 5 phút.
- Lấy túi trà ra.
- Thêm đường vừa phải, có thể dùng nóng hay lạnh.
Danh Trà - Cà phê Trâm Anh chúc quý khách có một tách trà - cà phê như ý !
Nguồn: www.tramanhtea.com
Chọn ấm trà, chọn trà đã đành mà còn phải kén cả nước. Thường thì nên dùng nước suối hoặc nước lọc, loại nước cất người ta chê là nhạt. Một nguyên tắc chung là trà xanh (lục trà), hay Oolong dùng ấm nhỏ, chỉ có hồng trà mới dùng ấm lớn. Cùng với ấm, người uống trà phải có chén tống, chén quân theo kiểu Việt Nam, hoặc một ấm chuyên theo kiểu Trung Quốc, có những loại chén kiểu làm bằng đất tử sa (purple sand) nhưng có những chén sứ mỏng gọi là sứ vỏ trứng. Tùy ý thích mỗi người có một cách chọn, nhưng theo Trâm Anh nên chọn ấm trà bằng đất sét nung không tráng
men (unglazed) và chén trà bằng đất sét nung có tráng men (glazed). Mỗi ấm trà chỉ nên dùng cho một loại trà, để hương vị thuần nhất. Dù pha loại trà nào, 3 yếu tố chính là:
- Lượng trà.
- Nhiệt độ nước.
- Thời gian hãm trà pha.
Sau đây là phương pháp pha trà của nhà Trâm Anh dự thi tuần văn hóa chè Việt Nam tại Hà Nội năm 2000.
1. Sửa soạn đầy đủ dụng cụ gồm : Ấm trà, thuyền trà (cái bát lớn hình cái thuyền hoặc tròn để âm). Bồn (thường là hình tròn hoặc chữ nhật dùng đựng nước đổ đi), nắp bồn là cái đĩa có lỗ hủng để nước chảy xuống dùng làm đĩa đựng chén trà. Hộp đựng trà và nước sôi. Nếu pha trà theo kiểu truyền thống Việt Nam thì dùng bộ trà gồm: Ấm trà( kèm một đĩa có thành cao đựng ấm trà). Một chén tống (kèm đĩa), bốn chén quân (kèm đĩa).
2. Tráng nước sôi để ấm chén nóng đều.
3. Để trà đầy khoảng nửa ấm.
4. Đổ nước sôi cho đến khi nước tràn ra thuyền trà, đóng nắp lại (gọi là nước thứ nhất).
5. Trong giây lát (khoảng 15 giây) đổ hết nước nhất ra thuyền trà sau đó để vào bồn, lý do là để trà tơi ra hầu nước trà được ngấm đều.
6. Lại đổ nước vào và đóng nắp lại. Đợi chừng 45 giây đến một phút cho trà ngấm.
7. Trong khi chờ đợi, đổ nước sôi vào thuyền trà cho đến khi ngập khoảng một nửa ấm.
8. Rửa chén trà bằng cách xoay tròn chén trong thuyền trà nơi tay cầm. Lấy chén ra xếp lên bồn.
9. Đủ 45 giây đến một phút nhấc ấm trà ra. Gạt nước bám vào trôn ấm lên thành thuyền trà.
10. Rót trà theo kiểu xoay tròn, bắt đầu từ khách trước đến chủ sau, hay rót qua lại nếu là bạn bè.
11. Uống trà. Uống chầm chậm để thưởng thức hương trà, hương hoa và hàn huyên tâm sự.
Làm sao để có một ấm trà ngon
Đầu tiên phải làm ấm bình trà và chén trà bằng cách tưới nhanh nước sôi lên bình trà và chén trà, như thế sẽ giúp trà pha ra sẽ được nóng lâu hơn. Lượng trà, nhiệt độ nước và thời gian hãm trà là những yếu tố quan trọng trong cách pha trà. Trà phải được pha hợp khẩu vị của bạn. Một cách tốt là dùng 3gr trà pha với 150 cc nước sôi chờ 5 – 6 phút. Nếu trà pha theo cách này chỉ châm nước 1 lần. Ngược lại, dùng ấm trà nhỏ hơn, cho trà khoảng nửa ấm trà châm nước sôi vào lần 1 rót ra ngay (không uống vì nước một là nước rửa trà). Châm nước sôi lần 2 đầy tràn ấm trà đậy nắp lại chờ khoảng 1 phút trà nở ra, miệng vòi có bọt phập phồng, rót trà ra dùng rất ngon, rót hết trà ra các chén trà. Những lần pha kế tiếp tăng thời gian hãm trà lên 15 giây, mỗi chén trà pha của mỗi lần sau phải giống như chén lần đầu.
Trước khi rót trà qua những chén nhỏ phải lọc qua để tránh đóng cặn.
Người ta vẫn cho rằng trà đạo của Nhật chú trọng về nghi thức coi việc uống trà là một hình thức tế lễ, còn cách uống trà của Trung Quốc nặng về phẩm chất trà, là một hình thức thưởng ngoạn đi tìm hương vị của trà. Còn người Việt Nam dùng trà để tìm sự hoà hợp giữa con người với con người, hương trà, hương hoa hương của đất trời và tình người không thể thiếu trong chén trà Việt Nam.
Một hộp trà ngon, một bộ ấm trà đắt tiền còn dễ kiếm nhưng một khung cảnh yên tĩnh một tâm hồn thư thái thì vẫn là cái gì khó kiếm. Nhưng nó sẽ giúp người uống trà “minh minh đức” để nhận ra chính mình, tìm ra lẽ sống. Chén trà ngon là như thế.
Cách pha cà phê:
- Cho 3 muỗng cafe bột vào filter.
- Lắc đều và ép nhẹ tay.
- Đổ một ít nước nóng (100º) vào filter. Để khoảng 1 phút cho café thấm đều và nở.
- Tiếp theo đổ thêm nước sôi vừa đủ dùng.
- Thêm đường hoặc sữa vào tách.
Quý vị đã có một tách café thơm ngon đầy đủ hương vị.
Cách pha Atisô:
- Đặt một túi trà Atisô vào ly thủy tinh, châm nước sôi, chờ từ 3 – 5 phút.
- Lấy túi trà ra.
- Thêm đường vừa phải, có thể dùng nóng hay lạnh.
Danh Trà - Cà phê Trâm Anh chúc quý khách có một tách trà - cà phê như ý !
Trà Sen và phong cách uống trà Việt Nam
Trà Sen và phong cách uống trà Việt Nam
Nguồn: http://trangon.com
Muốn có trà ngon người ta phải ướp từ những loại trà khô như là trà mộc (black tea), trà xanh (green tea) hay trà Ô long có màu nâu sẫm. Ướp trà là một kỳ công phối hợp tinh tế giữa phong cách tao nhã, sành điệu và ỷ thuật vi tế”. Ướp trà thường dùng các loại hoa sen, hoa cúc, hoa ngâu, hoa lài, hoa sói. Mỗi loại hoa làm cho trà có một hương vị khác nhau. Ðôi khi người ta ướp với cam thảo hay sâm để khi uống trà cảm thấy vị ngọt ở cổ họng và tinh thần phấn chấn.
Trà ướp hoa là hội tụ đỉnh cao của cái tinh tế, phong cách tao nhã, thanh lịch và sành điệu của người Tràng An. Trong đó, hoa sen là thứ hoa thông dụng nhất mà cũng quý nhất, ướp trà ngon nhất. Ðiều này được nhiều nhà trà học lý giải "bởi quan niệm về hoa sen trong đạo Phật của người Á Ðông. Hoa sen vốn dĩ là thứ hoa rất thanh cao mọc lên từ bùn lầy, điều đó tương tự như chữ Danh mà người quân tử rất coi trọng vậy". Hương hoa sen là những gì tinh tuý của trời đất tụ lại. Vì vậy, trà ướp sen là vật phẩm quý giá, xưa kia chỉ dành cho những hàng vương tôn công tử và những gia đình quyền quý. Còn theo Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (1720-1791) thì "Cây sen hoa mọc từ dưới bùn đen mà không ô nhiễm mùi bùn, được khí thơm trong của trời đất nên củ sen, hoa sen, tua, lá... đều là những vị thuốc hay".
Sen để ướp trà phải dùng loại sen bách hoa, phía bên trong các cánh hoa lớn có hàng trăm cánh nhỏ ôm sát vào nhau, che úp nhụy hoa, gạo sen và gương sen. Mua sen bách hoa về,(hoa sen phải hái trước lúc bình minh, phải lựa những ngày nắng ráo, tránh sau ngày mưa ) bóc từng lớp cánh sen, kế đến tẽ những hạt trắng ở đầu nhụy hoa (gạo sen), trộn chung với trà, ủ trong vò kín từ một đến hai ngày cho gạo sen quắn lại rồi mới đưa trà lên sấy khô bằng than hay bằng nước nóng cách thuỷ. Phải giữ cho nhiệt độ vừa phải và điều hoà để không mất mùi hoa. Ứơp một kí-lô trà phải dùng tới hàng trăm bông sen, và phải làm nhiều lần như thế mới dùng được. Công phu là thế nên một ấm trà sen có thể uống hàng chục tuần trà. Nước trong rồi, hương sen còn ngan ngát. Uống một tách trà vào thấy tinh thần tỉnh táo, thoải mái làm sao! Nhiều nghệ nhân về trà còn tiết lộ: "Muốn có trà ngon, chỉ hái những búp trà loại "một tôm hai lá" và phải hái nhanh, nhẹ nhàng, không để búp bị nhàu nát. Loại trà ngon là sau khi sao phải còn lại một lượng nước nhất định từ 5-7%. Trà hái xong không ướp hương ngay mà phải để trong chum đất, trên ủ lá chuối, để từ 2-3 năm nhằm làm giảm độ chát và để cánh trà phồng lên hút được nhiều hương. Một cân trà ướp hương sen cần có 800-1000 bông sen, mà phải đúng loại sen ở đầm Ðồng Trị, Thuỷ Sứ, làng Quảng Bá, Hồ Tây hoặc là sen ở hồ Tịnh Tâm-Huế (sen ở đây to và thơm hơn sen những nơi khác)."
Cụ Nguyễn Tuân ca ngợi kiểu ướp hương trà bằng cách bỏ trà mạn vào bông sen mới nở, buộc lại. Thực ra, cách chơi ngông đó của Cụ Nguyễn vừa rất cầu kỳ vừa không để trà được lâu (hay bị mốc) và hay bị mất hương, chỉ có thể dùng cho lượng trà rất ít và phải uống ngay.
Trà Phong Việt Nam (Phong cách uống trà Việt Nam)
Người Nhật có lối uống trà rất khác biệt với các dân tộc khác, khi uống trà họ phải tuân giữ một vài nghi thức nên gọi là Trà đạo. Ðối với Trung Hoa và Việt Nam, lối uống trà chỉ được coi như là nghệ thuật mà thôi, nghệ thuật thì không cần phải khuôn sáo hay công thức.
Phong cách uống trà của Việt Nam không hề bị ảnh hưởng của Tàu hay Nhật như quan niệm cuả nhiều người. Nghệ thuật uống trà phản ảnh phong cách văn hoá ứng xử của người Việt Nam.Trong gia đình truyền thống, người nhỏ pha trà mời người lớn, phụ nữ pha trà mời các ông. Người ta có thể uống trà trong yên lặng suy gẫm như để giao hoà với thiên nhiên, như để tiếp cận giữa con người với môi trường, như để nhận xét, để thảo hoạch những dự án phúc lợi cho đại chúng. Khi đã trở thành thói quen rồi thì khó mà quên được.Trà đồng nghĩa với sự tỉnh thức, sáng suốt, mưu cầu điều thiện, xa điều ác.
Theo truyền tụng, hình thức uống trà được khởi nguồn từ các chùa chiền gọi là Thiền Trà. Các nhà Sư thường uống trà trước các thời công phu sớm chiều. Cuộc đời trần tục nhiều hệ lụy, trà giúp cho con người tỉnh được mộng trần, rửa được lòng tục, xoá tan cảm giác tĩnh mịch chốn thiền môn. Ngày nay chỉ còn ngôi chuà Từ-Liêm ngoài Bắc là giữ được nghi thức Thiền Trà này.
Sau đó, trà được ưa chuộng trong giới quý tộc, trong cung đình như là một bằng chứng của sự quyền quý, để phân biệt với giai cấp thứ dân trong xã hội phong kiến.
Kế đến, trà chinh phục các tầng lớp trung lưu, nhất là các nhà Nho, các chú học trò "dài lưng tốn vải ăn no lại nằm", mượn bộ ấm trà để bàn luận văn chương thi phú, để tiêu khiển giải trí sau những giờ điên đầu vật vã với tứ thư ngũ kinh.
Do đó, dần dà uống trà là một lối tiêu khiển thanh đạm được tất cả mọi giới ưa chuộng. Pha trà mời khách cũng phải tốn nhiều công phu hàm dưỡng và trở thành một nghi thức. Trà-phong Việt Nam thật là trân trọng ở cách dâng mời nhiều ngụ ý. Dù mưa nắng, sớm chiều, buồn vui khách không thể từ chối một chung trà trong khi gia chủ trang trọng hai tay dâng mời.
Mời trà là một hành vi biểu hiện phong độ thanh nhã và hiếu khách của hầu hết các gia đình Việt Nam. Kỵ nhất là tiếp khách bằng những tách trà còn đóng ngấn hoen ố nước trà cũ. Cũng không bao giờ tiếp khách bằng một ấm nước trà nguội. Tách trà tiếp khách là thể hiện những tình cảm tối thiểu nhất, không thể tuỳ tiện coi thường, dù không nhất thiết phải là loại trà thượng hảo hạng.
Uống trà cũng phải uống từ ngụm nhỏ, để cảm nhận hết cái dư vị thơm ngon cuả trà, cái hơi ấm cuả chén trà tỏa vào hai bàn tay ấp ủ nâng chén trong muà đông tháng giá, làm ấm lòng viễn khách. Uống trà là một cách biểu thị sự tâm đắc, trình độ văn hoá và cảm tình cùng người đối thoại. Trong ấm trà ngon, người cùng uống tâm đầu ý hợp, dưới ánh trăng thanh gió mát, ngắm khung cảnh tĩnh mịch của núi rừng mà luận bàn thế sự thì không còn gì thú vị hơn nữa. Chỉ có những tao nhân mặc khách mới thưởng thức được trọn vẹn cái phong vị cuả cách uống trà này, chứ không phải như kẻ phàm phu tục tử bưng ly trà to tổ bố lên uống ừng ực, người ta gọi là "ngưu ẩm" hay là uống như trâu uống nước.
Ngoài các lối uống trà đơn giản đến cầu kỳ trong các gia đình Việt Nam, các cụ ngày xưa còn có những hình thức hội trà. Ðó là uống trà thưởng xuân, uống trà thưởng hoa, uống trà ngũ hương. Hội trà là tụ họp những người bạn sành điệu cùng chung vui trong các dịp đặc biệt hoặc có hộp trà ngon, hay có một chậu hoa quý hiếm trổ bông, hay trong nhà có giỗ chạp.
Thưởng trà đầu xuân là thói quen cuả các cụ phong lưu, khá giả. Trước tết, các cụ tự đi chọn mua các cành mai, đào, thuỷ tiên hay các chậu hoa lan, hoa cúc ở tận các nhà vườn, và chuẩn bị đầy đủ các thứ cần thiết, nhất là một hộp trà hảo hạng. Sáng mồng một, cụ pha một bình trà và ngồi chỗ thích hợp nhất, thường là giữa nhà. Cụ ngồi tĩnh tâm, ngắm nhìn những đoá hoa nở rộ, thưởng trà. Khoảng 8 giờ sáng, cả đại gia đình sum họp quanh bàn trà chúc thọ cụ và nghe những lời dặn dò của Cụ. Trẻ con thì chờ lì xì.
Uống trà thưởng hoa quý như hoa Quỳnh, hoa Trà, cũng là cái thú của nhiều người. Khi nhà cụ nào có một chậu hoa trổ, cụ chuẩn bị và mời các bạn già sành điệu tới ngắm hoa, luận bàn thế sự, hay dặn dò con cháu.
Hội trà ngũ hương chỉ giới hạn có năm người thôi. Trên khay trà có năm lỗ trũng sâu, dưới các lỗ trũng đó để năm loại hoa đang độ ngát hương : Sen, Ngâu, Lài, Sói, Cúc. Úp chén trà che kín các hoa lại rồi mang khay để trên nồi nước sôi cho hương hoa bắt đầu xông lên bám vào lòng chén. Pha bình trà cho thật ngon rót đều vào từng chén, mỗi người tham dự sau khi uống trà phải đoán hương trà mình đã uống và nhận xét. Sau mỗi tuần trà lại hoán vị các chén trà để mọi người đều thưởng thức được hết tinh tuý của năm loại hoa.
Theo Blog Hiền Trà
Nguồn: http://trangon.com
Muốn có trà ngon người ta phải ướp từ những loại trà khô như là trà mộc (black tea), trà xanh (green tea) hay trà Ô long có màu nâu sẫm. Ướp trà là một kỳ công phối hợp tinh tế giữa phong cách tao nhã, sành điệu và ỷ thuật vi tế”. Ướp trà thường dùng các loại hoa sen, hoa cúc, hoa ngâu, hoa lài, hoa sói. Mỗi loại hoa làm cho trà có một hương vị khác nhau. Ðôi khi người ta ướp với cam thảo hay sâm để khi uống trà cảm thấy vị ngọt ở cổ họng và tinh thần phấn chấn.
Trà ướp hoa là hội tụ đỉnh cao của cái tinh tế, phong cách tao nhã, thanh lịch và sành điệu của người Tràng An. Trong đó, hoa sen là thứ hoa thông dụng nhất mà cũng quý nhất, ướp trà ngon nhất. Ðiều này được nhiều nhà trà học lý giải "bởi quan niệm về hoa sen trong đạo Phật của người Á Ðông. Hoa sen vốn dĩ là thứ hoa rất thanh cao mọc lên từ bùn lầy, điều đó tương tự như chữ Danh mà người quân tử rất coi trọng vậy". Hương hoa sen là những gì tinh tuý của trời đất tụ lại. Vì vậy, trà ướp sen là vật phẩm quý giá, xưa kia chỉ dành cho những hàng vương tôn công tử và những gia đình quyền quý. Còn theo Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (1720-1791) thì "Cây sen hoa mọc từ dưới bùn đen mà không ô nhiễm mùi bùn, được khí thơm trong của trời đất nên củ sen, hoa sen, tua, lá... đều là những vị thuốc hay".
Sen để ướp trà phải dùng loại sen bách hoa, phía bên trong các cánh hoa lớn có hàng trăm cánh nhỏ ôm sát vào nhau, che úp nhụy hoa, gạo sen và gương sen. Mua sen bách hoa về,(hoa sen phải hái trước lúc bình minh, phải lựa những ngày nắng ráo, tránh sau ngày mưa ) bóc từng lớp cánh sen, kế đến tẽ những hạt trắng ở đầu nhụy hoa (gạo sen), trộn chung với trà, ủ trong vò kín từ một đến hai ngày cho gạo sen quắn lại rồi mới đưa trà lên sấy khô bằng than hay bằng nước nóng cách thuỷ. Phải giữ cho nhiệt độ vừa phải và điều hoà để không mất mùi hoa. Ứơp một kí-lô trà phải dùng tới hàng trăm bông sen, và phải làm nhiều lần như thế mới dùng được. Công phu là thế nên một ấm trà sen có thể uống hàng chục tuần trà. Nước trong rồi, hương sen còn ngan ngát. Uống một tách trà vào thấy tinh thần tỉnh táo, thoải mái làm sao! Nhiều nghệ nhân về trà còn tiết lộ: "Muốn có trà ngon, chỉ hái những búp trà loại "một tôm hai lá" và phải hái nhanh, nhẹ nhàng, không để búp bị nhàu nát. Loại trà ngon là sau khi sao phải còn lại một lượng nước nhất định từ 5-7%. Trà hái xong không ướp hương ngay mà phải để trong chum đất, trên ủ lá chuối, để từ 2-3 năm nhằm làm giảm độ chát và để cánh trà phồng lên hút được nhiều hương. Một cân trà ướp hương sen cần có 800-1000 bông sen, mà phải đúng loại sen ở đầm Ðồng Trị, Thuỷ Sứ, làng Quảng Bá, Hồ Tây hoặc là sen ở hồ Tịnh Tâm-Huế (sen ở đây to và thơm hơn sen những nơi khác)."
Cụ Nguyễn Tuân ca ngợi kiểu ướp hương trà bằng cách bỏ trà mạn vào bông sen mới nở, buộc lại. Thực ra, cách chơi ngông đó của Cụ Nguyễn vừa rất cầu kỳ vừa không để trà được lâu (hay bị mốc) và hay bị mất hương, chỉ có thể dùng cho lượng trà rất ít và phải uống ngay.
Trà Phong Việt Nam (Phong cách uống trà Việt Nam)
Người Nhật có lối uống trà rất khác biệt với các dân tộc khác, khi uống trà họ phải tuân giữ một vài nghi thức nên gọi là Trà đạo. Ðối với Trung Hoa và Việt Nam, lối uống trà chỉ được coi như là nghệ thuật mà thôi, nghệ thuật thì không cần phải khuôn sáo hay công thức.
Phong cách uống trà của Việt Nam không hề bị ảnh hưởng của Tàu hay Nhật như quan niệm cuả nhiều người. Nghệ thuật uống trà phản ảnh phong cách văn hoá ứng xử của người Việt Nam.Trong gia đình truyền thống, người nhỏ pha trà mời người lớn, phụ nữ pha trà mời các ông. Người ta có thể uống trà trong yên lặng suy gẫm như để giao hoà với thiên nhiên, như để tiếp cận giữa con người với môi trường, như để nhận xét, để thảo hoạch những dự án phúc lợi cho đại chúng. Khi đã trở thành thói quen rồi thì khó mà quên được.Trà đồng nghĩa với sự tỉnh thức, sáng suốt, mưu cầu điều thiện, xa điều ác.
Theo truyền tụng, hình thức uống trà được khởi nguồn từ các chùa chiền gọi là Thiền Trà. Các nhà Sư thường uống trà trước các thời công phu sớm chiều. Cuộc đời trần tục nhiều hệ lụy, trà giúp cho con người tỉnh được mộng trần, rửa được lòng tục, xoá tan cảm giác tĩnh mịch chốn thiền môn. Ngày nay chỉ còn ngôi chuà Từ-Liêm ngoài Bắc là giữ được nghi thức Thiền Trà này.
Sau đó, trà được ưa chuộng trong giới quý tộc, trong cung đình như là một bằng chứng của sự quyền quý, để phân biệt với giai cấp thứ dân trong xã hội phong kiến.
Kế đến, trà chinh phục các tầng lớp trung lưu, nhất là các nhà Nho, các chú học trò "dài lưng tốn vải ăn no lại nằm", mượn bộ ấm trà để bàn luận văn chương thi phú, để tiêu khiển giải trí sau những giờ điên đầu vật vã với tứ thư ngũ kinh.
Do đó, dần dà uống trà là một lối tiêu khiển thanh đạm được tất cả mọi giới ưa chuộng. Pha trà mời khách cũng phải tốn nhiều công phu hàm dưỡng và trở thành một nghi thức. Trà-phong Việt Nam thật là trân trọng ở cách dâng mời nhiều ngụ ý. Dù mưa nắng, sớm chiều, buồn vui khách không thể từ chối một chung trà trong khi gia chủ trang trọng hai tay dâng mời.
Mời trà là một hành vi biểu hiện phong độ thanh nhã và hiếu khách của hầu hết các gia đình Việt Nam. Kỵ nhất là tiếp khách bằng những tách trà còn đóng ngấn hoen ố nước trà cũ. Cũng không bao giờ tiếp khách bằng một ấm nước trà nguội. Tách trà tiếp khách là thể hiện những tình cảm tối thiểu nhất, không thể tuỳ tiện coi thường, dù không nhất thiết phải là loại trà thượng hảo hạng.
Uống trà cũng phải uống từ ngụm nhỏ, để cảm nhận hết cái dư vị thơm ngon cuả trà, cái hơi ấm cuả chén trà tỏa vào hai bàn tay ấp ủ nâng chén trong muà đông tháng giá, làm ấm lòng viễn khách. Uống trà là một cách biểu thị sự tâm đắc, trình độ văn hoá và cảm tình cùng người đối thoại. Trong ấm trà ngon, người cùng uống tâm đầu ý hợp, dưới ánh trăng thanh gió mát, ngắm khung cảnh tĩnh mịch của núi rừng mà luận bàn thế sự thì không còn gì thú vị hơn nữa. Chỉ có những tao nhân mặc khách mới thưởng thức được trọn vẹn cái phong vị cuả cách uống trà này, chứ không phải như kẻ phàm phu tục tử bưng ly trà to tổ bố lên uống ừng ực, người ta gọi là "ngưu ẩm" hay là uống như trâu uống nước.
Ngoài các lối uống trà đơn giản đến cầu kỳ trong các gia đình Việt Nam, các cụ ngày xưa còn có những hình thức hội trà. Ðó là uống trà thưởng xuân, uống trà thưởng hoa, uống trà ngũ hương. Hội trà là tụ họp những người bạn sành điệu cùng chung vui trong các dịp đặc biệt hoặc có hộp trà ngon, hay có một chậu hoa quý hiếm trổ bông, hay trong nhà có giỗ chạp.
Thưởng trà đầu xuân là thói quen cuả các cụ phong lưu, khá giả. Trước tết, các cụ tự đi chọn mua các cành mai, đào, thuỷ tiên hay các chậu hoa lan, hoa cúc ở tận các nhà vườn, và chuẩn bị đầy đủ các thứ cần thiết, nhất là một hộp trà hảo hạng. Sáng mồng một, cụ pha một bình trà và ngồi chỗ thích hợp nhất, thường là giữa nhà. Cụ ngồi tĩnh tâm, ngắm nhìn những đoá hoa nở rộ, thưởng trà. Khoảng 8 giờ sáng, cả đại gia đình sum họp quanh bàn trà chúc thọ cụ và nghe những lời dặn dò của Cụ. Trẻ con thì chờ lì xì.
Uống trà thưởng hoa quý như hoa Quỳnh, hoa Trà, cũng là cái thú của nhiều người. Khi nhà cụ nào có một chậu hoa trổ, cụ chuẩn bị và mời các bạn già sành điệu tới ngắm hoa, luận bàn thế sự, hay dặn dò con cháu.
Hội trà ngũ hương chỉ giới hạn có năm người thôi. Trên khay trà có năm lỗ trũng sâu, dưới các lỗ trũng đó để năm loại hoa đang độ ngát hương : Sen, Ngâu, Lài, Sói, Cúc. Úp chén trà che kín các hoa lại rồi mang khay để trên nồi nước sôi cho hương hoa bắt đầu xông lên bám vào lòng chén. Pha bình trà cho thật ngon rót đều vào từng chén, mỗi người tham dự sau khi uống trà phải đoán hương trà mình đã uống và nhận xét. Sau mỗi tuần trà lại hoán vị các chén trà để mọi người đều thưởng thức được hết tinh tuý của năm loại hoa.
Theo Blog Hiền Trà
Tìm đâu được một chén trà ngon?
Tôi đang thèm một chén trà ngon!
Ở nhà, tôi có không biết bao nhiêu là loại trà khác nhau, nhưng không hiểu sao tôi vẫn không thể nào tìm được chén trà ngon mà tôi hằng biết, chén trà mà ngày xưa mẹ tôi đã từng ướp - thơm lừng hương nhài, thơm đến tận chân tóc người ướp hương, lúc ấy là mẹ tôi, và cả tôi nữa!
Chén trà ngon - và đây là trà ướp hương - theo tôi hiểu, là phải có hương thơm ngào ngạt khi rót cũng như khi uống (phải còn nóng, nhưng không quá nóng, để có thể uống ngay mà không phải đợi), phải có màu vàng thanh tao, có thể là vàng hơi nâu, hoặc hơi xanh, hoặc hơi đỏ, tùy loại trà, và quan trọng nhất, là phải trong veo, không vẩn đục, vì điều đó mới thể hiện chất lượng của chất liệu gốc là búp trà. Những búp trà đó phải được hái lúc xanh tươi trên cành, và chế biến thật nhanh để chưa bị các loại meo, mốc làm đục nước ...
Chắc là tôi đã già? Vì một trong những đặc điểm của người già là luôn luôn hoài niệm về những ngày xưa yêu dấu - the good old days?
Where has all the good tea gone?
Long time passing ...
10 giờ sáng 30 Tết Kỷ Sửu
Ở nhà, tôi có không biết bao nhiêu là loại trà khác nhau, nhưng không hiểu sao tôi vẫn không thể nào tìm được chén trà ngon mà tôi hằng biết, chén trà mà ngày xưa mẹ tôi đã từng ướp - thơm lừng hương nhài, thơm đến tận chân tóc người ướp hương, lúc ấy là mẹ tôi, và cả tôi nữa!
Chén trà ngon - và đây là trà ướp hương - theo tôi hiểu, là phải có hương thơm ngào ngạt khi rót cũng như khi uống (phải còn nóng, nhưng không quá nóng, để có thể uống ngay mà không phải đợi), phải có màu vàng thanh tao, có thể là vàng hơi nâu, hoặc hơi xanh, hoặc hơi đỏ, tùy loại trà, và quan trọng nhất, là phải trong veo, không vẩn đục, vì điều đó mới thể hiện chất lượng của chất liệu gốc là búp trà. Những búp trà đó phải được hái lúc xanh tươi trên cành, và chế biến thật nhanh để chưa bị các loại meo, mốc làm đục nước ...
Chắc là tôi đã già? Vì một trong những đặc điểm của người già là luôn luôn hoài niệm về những ngày xưa yêu dấu - the good old days?
Where has all the good tea gone?
Long time passing ...
10 giờ sáng 30 Tết Kỷ Sửu
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)