Thơ và ... bác sĩ

Hình chùm hoa sữa này, và entry dưới đây là để dành tặng các bạn bè của tôi là bác sĩ. Nhân ngày thầy thuốc VN.
--
Hôm nay là ngày 27/2, ngày thầy thuốc Việt Nam.

Chẳng hiểu thế nào, gần đây tôi lại có nhiều bạn bè từ thế giới ảo là bác sĩ hoặc công tác trong ngành Y thế? Có lẽ một phần là do tôi vô tình mon men đến nhà một blogger là bác sĩ, BS Hồ Hải, và làm quen với bác ấy. Rồi từ đó quen thêm những bạn bè của BS Hải. Bạn của bạn thì cũng là bạn của mình mà.

Ngày xưa, cứ mỗi lần có ngày dành cho bạn bè như thế này, là thế nào tôi cũng hì hục làm thơ, hoặc tệ lắm cũng phải dịch thơ để tặng. Nhưng bây giờ thì chắc tại già - ngũ tuần rồi lại chẳng già! - thi hứng cũng cạn, nên từ sáng đến giờ loay hoay mãi, vẫn chưa "rặn" ra được dòng thơ nào - dù sáng tác hay dịch. Mà ngày thầy thuốc thì sắp hết rồi, chết thật!

Để "chữa cháy", tôi đã đi tìm các quotations - danh ngôn - nói về bác sĩ, hoặc những người làm ngành Y. Nhưng khổ nỗi, những quotations bằng tiếng Anh mà tôi tìm thấy (thú thật tôi cũng hơi sính ngoại, tìm thông tin trên mạng là phải tìm bằng Anh) thì lại toàn là chọc ghẹo bác sĩ không hà, chứ không có kính trọng thầy thuốc như ở VN mình.

Ví dụ như những câu thế này, coi có được không chớ?

It is a mathematical fact that fifty percent of all doctors graduate in the bottom half of their class. (Vô danh)
(Ai nói bác sĩ học giỏi đâu nà?) Về mặt toán học, rõ ràng là có 50% số bác sĩ đã tốt nghiệp ở mức dưới trung bình trong lớp của họ. (Đúng quá chứ còn gì nữa!)

I got the bill for my surgery. Now I know what those doctors were wearing masks for.
Tôi nhận phiếu tính tiền về ca phẫu thuật. Giờ thì tôi biết tại sao mấy ông bác sĩ đó (như ông BL hoặc ông HH, hì hì) phải đeo mặt nạ rồi! (~James H. Boren)

Doctors think a lot of patients are cured who have simply quit in disgust.
Các bác sĩ cứ tưởng bệnh nhân đã khỏi bệnh nên không trở lại, thật ra họ không đến nữa vì quá ngán. (~Don Herold)

Vậy đó. Thôi, không tìm quotations về bác sĩ nữa.

Nhưng làm gì đây? Tôi lại tiếp tục đi tìm, và thấy:

Cái này, ở đây. Các bác sĩ ở Anh đề nghị đưa thơ vào phòng chờ thăm bệnh để giúp cho quá trình chữa lành cho bệnh nhân. Các bác đọc đi, sẽ hiểu rõ hơn tôi. Chứ tôi dù tiếng Anh có giỏi đến mấy thì khi đọc về vấn đề y học và sức khỏe thì cũng sẽ phải hỏi các bác í thôi, bác Trèo bác ấy đã phán như thế lâu rồi!

Và đây nữa, bài viết giới thiệu tập thơ do các bác sĩ sáng tác, tập Máu và xương (Blood and bone, không phải Máu và hoa đâu nhé!), ở đây. Nó giải thích tại sao các bác sĩ lại cầm viết, bằng những lời cảm động như thế này:

[the collection] is successful in showing us the inadequacy of medical language and technology in describing the intensity of experience shared by healers and those they care for. This is one compelling reason that leads physicians to take up the pen.
[tập thơ] đã thành công trong việc chỉ ra cho ta thấy sự bất toàn của ngôn ngữ y học và công nghệ trong việc mô tả những trải nghiệm sâu sắc đến tột cùng của các thầy thuốc và những bệnh nhân của họ. Đó là lý do đã thôi thúc họ cầm bút.

Nó giúp tôi hiểu câu danh ngôn này hơn:

In the sick room, ten cents' worth of human understanding equals ten dollars' worth of medical science. (~Martin H. Fischer)
Trong phòng bệnh, 10 xu hiểu biết về con người đáng giá bằng 10 đô la thuốc chữa.

Và cũng bắt đầu hiểu tại sao các bác sĩ lại hay viết văn, làm thơ. Các bác ấy ... chẳng có tử tế gì đâu nhé (!), chẳng qua là muốn dùng thơ văn để tăng hiệu quả chữa bệnh lên thôi. Bớt uống thuốc đi, kẻo uống nhiều thuốc mắc tiền quá, bệnh nhân nó trả tiền hết nổi thì nó lẳng lặng biến luôn. Tương tự như một câu "ranh ngôn" mà tôi đã nêu ở trên.

Tôi cũng hiểu luôn tại sao tôi có thể chơi với các bác sĩ. Vì các bác (các chú nữa) ấy thích thơ, văn mà. Tôi cũng vậy, vì tôi là dân đã định chọn văn thơ làm cái nghiệp. Ngày xưa thời trung học tôi định lên lớp 10 chọn ban C giống chị tôi. Không dè đến năm 1975 không còn ban C nữa. Nhưng tôi vẫn chọn ban B, tức là ban Văn-Ngoại ngữ lúc ấy. Chỉ khác là học văn thơ "cách mạng".

Vậy, nhân ngày thầy thuốc Việt Nam (sắp hết!), xin viết mẩu này để tôn vinh thơ, và tôn vinh các bác sĩ. Để tặng cho các bác sĩ bạn tôi, và cả các bác sĩ không phải là bạn tôi nữa.

Và ... chuyện bây giờ mới kể: Ngày trước tôi cũng định lăm le thi vào Y. Nhưng thời ấy, còn xét lý lịch nặng lắm, tôi nhắm mình không vào nổi, nên thi vào Tổng hợp. Học được đến năm thứ ba, tôi nổi cơn bỏ học dở dang 1 học kỳ, đi ôn thi để thi lại vào Y. Rồi ... rớt chỏng gọng.

Nên bây giờ, làm bác sĩ đã là một trong những ước vọng không thành của tôi! Mới thấy, đâu phải ai cũng có thể làm bác sĩ, đúng không? Đáng tự hào lắm chứ!

Nhân tiện đã đọc entry này, các bác thử đọc thêm một entry cũ, ở đây, tôi viết lúc mới quen BS Hồ Hải xem sao. Đọc cả các comments nữa. Cũng hay hay đấy. Bạn "Hoang" bạn ấy bảo thế.

Cuối cùng:

CHÚC CÁC BÁC SĨ VIỆT NAM LUÔN LÀ NHỮNG THẦY THUỐC TUYỆT VỜI, VÀ LUÔN ĐƯỢC MỌI NGƯỜI YÊU QUÝ VÌ CÓ MỘT TÂM HỒN ĐẦY THƠ!

Viết bởi một người đã từng muốn làm bác sĩ!

Phụ nữ Việt Nam nòi giống Rồng Tiên

Đó là một câu trong bài hát mà tôi đã được học trong trường nữ trung học Gia Long cách đây lâu lắm rồi.

Là phụ nữ, thời còn học sinh lại học ở trường nữ, tôi luôn tự hào và quan tâm đến các vấn đề nữ giới. Đặc biệt là dưới con mắt người nước ngoài. Trong nước thì thế nào cũng được (?!), nhưng đố nước ngoài dám xem thường phụ nữ Việt Nam nhé! "Phụ nữ VN nòi giống Rồng Tiên" mà lại.

Vì vậy, cách đây vài hôm tôi khi đọc trên trang mạng chinaSMACK của một người ở Thượng Hải viết về việc các cô gái VN lấy chồng TQ, tôi đã cảm thấy rất đau lòng nên có viết entry mang tên "Trong trái tim con chim đau nằm yên...". Ở đây.

Hôm nay, tình cờ lại đọc được một mẩu tin khác cũng về cùng một vấn đề, lần này nằm trên trang mạng của Malaysia. Nó ở đây.

Xin trích dẫn vài đoạn:

While statistics office of the Republic of Korea shows that the number of Korean men marrying Vietnamese women increased from 134 in 2001 to 5,822 in 2005.

Most of these women come from Mekong River Delta provinces such as Can Tho, An Giang, and Tay Ninh, with the average age of 21 while ten percent of them is was under 18. All of them are living in poor family with low educational level.

Tức mình quá, tôi lên mạng tìm hiểu thêm về vấn đề này. Và tìm thấy khá nhiều thông tin bổ ích, đặc biệt là cho những người có trách nhiệm. Ví dụ, chính quyền các địa phương có hiện tượng lấy chồng ngoại quốc.

Và Hội Phụ nữ nữa chứ, ừ, cái tổ chức to đùng có chi hội trên khắp đất nước này, hình như có sử dụng ngân sách nhà nước để trả lương cho cán bộ, nó có chức năng gì, và làm gì cho phụ nữ Việt Nam ấy nhỉ? Vì tôi cũng là phụ nữ VN, sao chưa bao giờ thấy Hội ấy có tác dụng gì.

Các cô gái lấy chồng ngoại, các nạn nhân đau khổ đến nỗi có trường hợp phải tự tử mà báo chí đã từng làm ầm lên trước đây, hình họ không phải là phụ nữ Việt Nam hay sao ấy? Chẳng thấy Hội Phụ Nữ Việt Nam có động thái gì?

Ví dụ, họ có hiểu tại sao các cô gái VN lại "đổ xô" đi lấy chồng ngoại quốc không? Hiện nay nhiều người vẫn cho rằng các cô gái này ham giàu, ham cuộc sống sung sướng cho bản thân, sính ngoại ... (Ai biểu ham, cho chết!)

Trong khi đó, một nghiên cứu đã được thực hiện trong nước và công bố ở nước ngoài, có thể tìm thấy trên mạng ở đây, cho biết trên 60% các cô gái được hỏi đã nói rằng lấy chồng ngoại quốc để hy vọng có thể giúp đỡ gia đình.

Số liệu về học vấn của cha mẹ và bản thân các cô:

+ Cha mẹ: thất học 9,4%, tiểu học 59% --> 68.4% cha mẹ cô dâu có học vấn từ tiểu học trở xuống
+ Cô dâu: thất học 0.9; tiểu học 35.1, cấp hai 50.3 --> 86.4% cô dâu có học vấn từ cấp hai trở xuống

Tuổi đời của các cô:

+ 15-17: 0.3% (!!!)
+ 18-22: 70.5%
--> đa số các cô dâu này còn rất trẻ, chỉ đôi mươi, thậm chí có cả vị thành niên nữa

Cuộc sống của gia đình (cha mẹ) các cô dâu lấy chồng Đài Loan có khá lên không? Xin trích nguyên văn trong bài báo:

Some 72.4 percent of households reported that they moved up at least one category as a result of the migration. (move up one category tức là tăng lên một hạng trong bảng xếp hạng nghèo đói, ví dụ từ rất nghèo lên nghèo, hoặc từ nghèo lên trung bình)

Đây nữa:

Getting married to Taiwan men is the quickest way the girl in this area has chosen so that her family can get out of poverty. Lấy chông Đài Loan là cách nhanh nhất mà các cô gái này đã chọn để đưa gia đình thoát khỏi cảnh nghèo.

Bỗng dưng tôi nhớ Huyền Trân Công chúa! Và nhớ một câu đã đọc trên blog của Huy Quang: Có ai đang nghĩ gì không nhỉ?