Chủ Nhật, ngày 25 tháng 7 năm 2010

"Khi một tỷ người Trung Quốc nhảy"


Trước hết, "nhảy" ở đây là jump đấy, chứ không phải dance đâu nhé! Vì trong tiếng Việt hai từ tiếng Anh vừa nêu đều có thể dịch ra là "nhảy". Muốn làm rõ, người ta phải dùng "nhảy vọt" (jump) và "nhảy đầm" (dance).

Tại sao lại phải nhắc cái này? Là vì, xấu hổ quá đi mất, có một lần tôi đi họp ở Philippines, buổi tối họ có reception, và sau reception thì có ca hát, nhảy nhót...

Có một ông già Tây (tức không phải ta), một giáo sư đang dạy ở UP (Uni of Philippines), họp cùng đoàn với tôi, khi kết thúc cứ insist mời tôi nhảy, mặc dù tôi đã nói là không biết nhảy. Ông ấy bảo, không sao, come on, dễ lắm, I'll tell you what to do. Và vì nể quá, và không tỏ ra thiện chí thì kỳ, nên tôi cũng phải lịch sự bước ra.

Và tôi chỉ mới "nhảy" vài bước thôi là ông đã phải kêu lên: "Dance, don't jump!" Và thế là cái cớ để cho tôi ... chuồn mất, vì quả thật tôi không biết dance (whoever can teach an old dog a new trick nhỉ, dù đó có là một GS "Tây" đi nữa!), chỉ biết jump thôi! Xấu hổ chết được, nhưng buồn cười quá.

Vì sau đó, tôi có nói với ông ta, sở dĩ tôi lẫn lộn giữa hai việc này, là vì đó là vấn đề ngôn ngữ! Nếu không biết dance, thì jump cũng được, cũng là một thứ mà thôi! Nghĩ lại, vẫn còn buồn cười quá đỗi!

Nhưng bây giờ thì quay lại cái tựa entry này thôi. Sao lại "Khi một tỷ người TQ nhảy" nhỉ? À, đó là tựa một cuốn sách của Jonathan Watts, đặc phái viên của tờ Guardian (Anh quốc) tại TQ chuyên viết về vấn đề môi trường. Cuốn sách này tôi chưa đọc, chỉ biết đến nó khi đọc bài phỏng vấn tác giả của cuốn sách trên tờ Guardian cách đây vài ngày thôi.

Bài phỏng vấn ấy có tựa là "China's search for greener values" - Trung quốc đang tìm kiếm những giá trị xanh hơn (chứ không phải là những giá trị đỏ, giống như "những hạt giống đỏ" ư?). Ở đây. Dưới đây là một đoạn giới thiệu:

His new book, When a Billion Chinese Jump, is a travelogue that tells the story of China's breakneck development and its consequences, from melting glaciers in Xinjiang and cancer villages in Henan, to dam projects in Sichuan and skyscrapers in Shanghai.

À, phải nói thêm chút. Cái tựa của cuốn sách này rất ... láo, chắc nó ám chỉ mấy cái khẩu hiệu "đại nhảy vọt" của các vị lãnh đạo của TQ trước đây chứ gì. Hình như cái trò đại nhảy vọt này là do Mao lãnh tụ đề ra.

Bài phỏng vấn này hay lắm, mọi người nên đọc nó. Mà chẳng riêng bài phỏng vấn, có lẽ cả cuốn sách này cũng rất đáng mua để đọc, thực vậy. Không chỉ là tôi đọc, hoặc bạn bè tôi, gia đình tôi đọc, mà có lẽ cả các vị đại biểu quốc hội VN, các quan chức nhà nước, các nhà khoa học và giảng viên ở các viện, các trường đại học đang giảng dạy về môi trường, rồi các nhà kinh tế, các nhà báo, à mà cả các nhà kinh doanh nữa, cần phải đọc.

Vì một khi có những bão lũ kinh hoàng như mới xảy ra ở TQ gần đây, hay những thảm cảnh kinh hoàng do xả lũ ở VN năm ngoái, hoặc gần hơn nữa là trận lụt sau cơn mưa mới đây ở Hà Nội làm mấy người bị chết, thì lúc đó, dù có là ai, thì số phận cũng giống nhau thôi!

Mà rồi càng nghĩ, thì càng thấy kinh hoàng. Khi một tỷ người TQ nhảy, và sau đó môi trường bị tàn phá, thì VN liệu có yên được không?

Vậy mà hiện nay, hình như ở VN người ta vẫn rất bình tĩnh với những khai thác bô-xít ở Tây Nguyên mà ngay cả dân TQ cũng chống, rồi những cho thuê đất rừng phòng hộ, rồi xây đập ngăn lũ rồi xả lũ, rồi những Vedan đã lộ và Vedan chưa bị lộ .... Thế mà mới đây họ còn định xây nhà máy điện hạt nhân gần biên giới VN nữa chứ! Hãi hùng quá.
Cá chết vì ô nhiễm môi trường ở TQ

Chẳng biết rồi mọi việc sẽ đi đến đâu nữa. Tôi không dám nghĩ nữa đâu.

Ừ, nghĩ mà làm gì. Hãy học hỏi gương các vị trưởng lão của ta: "Cứ vay, sau này con cháu tài giỏi hơn sẽ trả nợ". Tôi xin sửa lại chút: "Cứ tàn phá môi trường đi, sau này con cháu tài giỏi hơn sẽ giải quyết".

Con cháu chắc là sẽ giỏi hơn mà. Chúng đều học nước ngoài cả, có đứa nào dám học trong nước nữa đâu!

Chỉ có điều, có đứa nào về không nhỉ? Mà về làm gì trên cái mảnh đất tang thương ấy cơ chứ?

Hay là chúng sẽ về, nhưng dưới quốc tịch khác, vai trò khác, vai trò ông chủ doanh nghiệp nước ngoài chẳng hạn, hay quan chức ngoại giao của nước khác, đến trao đổi, đàm phán, giao thương với đám con cháu không may ở lại trong nước?

Thôi, không tưởng tượng linh tinh nữa. Sẽ chẳng đi đến đâu mà.

Nhưng tôi vẫn sợ lắm, khi nghĩ đến "một tỷ người TQ nhảy!"

Ấy là tôi yếu bóng vía đó thôi, chứ nhà nước ta, họ đã có cách, đã dự liệu cả rồi! Dự liệu của họ thì đã nói ở trên: có gì con cháu sẽ trả!

Ôi, tự nhiên tôi thương các con cháu của tôi quá đi thôi!
--
Cập nhật chiều 25/7/2010:
Càng đọc, càng thấy lo sợ. Tôi phải cất mấy cái link này vào đây để đọc thêm, và cũng recommend mọi người đọc. Ai dịch được thì xúm vào dịch để mọi người cùng biết nhé. Tinh thần Đông Du/Duy Tân, các bạn ơi!

1. http://www.guardian.co.uk/books/2010/jul/17/when-billion-chinese-jump-watts
Review về cuốn sách này, của nơi mà tác giả làm việc. Hẳn là có ... bias, chắc thế! ;-)

2. http://www.chinadialogue.net/article/show/single/en/3731-China-s-search-for-greener-values
Review khác về cuốn sách.

3. http://www.beijingtoday.com.cn/tag/when-a-billion-chinese-jump
Review cuốn sách trên theo quan điểm TQ. Nhưng vẫn rất khen cuốn sách này, cho rằng nó khách quan, và kết thúc với câu trích dẫn mà tôi cho là rất hay:
Although many developed countries at the Copenhagen climate conference last year proposed aid packages to help the developing world solve its environmental problems, Watts said money and technology are not the answer.
“The only way to change people’s values is with education,” he said.
To undo years of miseducation will be an incredible challenge.
4. http://www.timeshighereducation.co.uk/story.asp?storycode=412345
Review khác, trên Times Higher Education.

5. http://english.cri.cn/7146/2010/03/25/2361s559160_2.htm
Một review khác, nói đúng hơn là preview, về cuốn sách. Của TQ.

6. http://the-diplomat.com/2010/07/12/can-china-be-green/
TQ có thể xanh được không? Một bài phỏng vấn tác giẩ cuốn sách.

7. http://www.thebeijinger.com/blog/2010/07/14/Will-China-Save-or-Destroy-Humanity-Jonathan-Watts-Launches-His-New-Book-on-the-Envi
Phỏng vấn khác. Của TQ?

Phải đọc và dịch/giới thiệu cuốn sách này, để may ra học được gì về thảm họa môi trường TQ, để tránh cho VN, bà con ơi!
--
Cập nhật tiếp: review nữa nè!
8. http://www.shanghaieye.net/english/2010/07/presser-when-a-billion-chinese-jump
Cuốn sách dưới cái nhìn của người TQ?

20 nhận xét:

  1. Cô biết không, lúc thấy tựa bài viết em còn tưởng là cô định viết về chuyện người Tàu tự tử vì áp lực (áp lực thi cử, áp lực giàu nghèo,...). Nhất là khi TQ cũng vừa tuyển sinh đại học.

    Đọc một hồi mới thấy không phải. À, nhưng em nghĩ khác cô một tí về cái tựa. Cuốn sách này ắt phải dính dáng tới Mao rồi (sách nào về TQ lại không dính tới Mao ít nhiều, phải không cô?) nhưng chữ "jump" chưa hẳn đã nói về Đại nhảy vọt. Vì Đại nhảy vọt thường được dịch sang tiếng Anh thành Great leap forward. Nếu muốn đá đểu Mao, có thể tác giả sẽ đặt tên sách là When a billion Chinese leap.

    Tuy nhiên, em nghĩ có thể jump là chơi chữ thật, theo nghĩa khác. Sau chữ jump tác giả để lửng, khiến mình phải tự hỏi: are Chinese jumping to prosperity or jumping off bridges? Are they jumping into a sea of opportunities or jumping down the hill of self-destruction?

    SGK

    Trả lờiXóa
  2. Hay lắm SGK ạ! Tự nhiên cô cũng quên béng cái "great leap forward" đi, nhưng đọc cái tựa thì thấy rõ ràng có hàm ý gì đó, nên liên hệ đến "đại nhảy vọt"

    Em có thấy lại là vấn đề ngôn ngữ không? Cô không chỉ nhầm lẫn jump với dance, mà còn nhầm lẫn jump với leap nữa! ;-)

    Nói thêm: leap là nhảy tới (forward), còn jump thì nhảy lên (upward). Nhưng thật ra, leap cũng phải có upward mới forward được. Còn jump thì nhảy lên, nhưng sẽ phải land vào đâu đó, mà có vẻ là uncertain thì phải (nên mới làm cho SGK tự hỏi, như trên). Chà, ngồi phân tích nét nghĩa của mấy cái từ "nhảy" này cũng hay đấy nhỉ?

    Nhưng TQ nhảy đi đâu? Đúng là cần mua cuốn sách ấy mà đọc SGK nhỉ? Chỉ một cái tựa thôi, mà làm người đọc phải mua sách, đúng là ... bậc thầy về việc dùng ngôn ngữ đấy.

    PS: Cô già rồi, viết linh tinh, nên sai đâu thì cứ chỉ ra đó nhé. Ai chê ta là thầy ta mà! Cô cam kết sẽ ứng xử nhã nhặn! :-)

    PA

    Trả lờiXóa
  3. Hi Hùng, again,

    Em đọc phần cập nhật đi, sẽ thấy cuốn sách này có những review rất tốt.

    À còn về cái tựa, thì nó được giải thích đó là giấc mơ - ác mộng - của tác giả khi còn nhỏ. Nếu 1 tỷ người TQ cùng nhảy một lúc, thì có thể sẽ làm thế giới này bị lệch trục, hình như thế. Rất đáng lo ngại.

    Hay lắm, em đọc đi. Hay tìm thử xem NTU có cuốn này không?

    Trả lờiXóa
  4. Bao giờ qua lại bên kia em sẽ tìm thử. Còn bây giờ em sẽ dịch review của Times Higher Education, bao giờ xong em sẽ gửi cô.

    SGK

    Trả lờiXóa
  5. Chào cô

    Em đã dịch xong, có điều bài review có chỗ không ổn lắm. Theo bài đó trong mấy thập kỉ qua có tới 260 tỉ vụ phá thai ở TQ. Cứ cho là TQ có khoảng 500 triệu phụ nữ, có 3 thế hệ như vậy, và ai trong đó cũng phá thai, thì số lượng bình quân vẫn là 260 tỉ/ (500 triệu x 3), hay gần bằng 180 ca nạo phá thai một phụ nữ (!!!).

    SGK

    Trả lờiXóa
  6. Hehehehe, đề tài này hay đây và đã là 8 đây nhớ lại câu "Khi một tỷ người Tầu pee ở thượng nguồn Sông Hồng" mà tụi tớ thường diễu cợt thời VNCH vì lo sợ lụt lội cho Miền Bắc thời đó.

    Thực ra ngày nay 8 đây thì lo sợ ngược lại vì nếu TQ chặn hết nước ở thượng nguồn 2 con sông Hồng và Cửu Long thì hậu quả ra sao? Tám đây đã có nhiều dịp tham quan mấy nhánh sông giữa 3 tiểu bang Nevada/California/Arizona với nước trong mát cùng đồng bằng phì nhiêu 2 bên bờ sông, nhưng khi tới gần biên giới với nhà nước Mexico thì hầu như các dòng nước cạn đến mắt cá chân chỉ đủ chảy róc rách như 1 con suối nhỏ và sau đó đất toàn là sa mạc với cây xương rồng cùng khí hậu nóng bức. Hiện trạng của con sông giữa tiểu bang Texas và nhà nước Mexico cũng y chang!

    Thật nhức đầu và hơi lo!

    Bà 8

    Trả lờiXóa
  7. Vấn đề môi truờng và bóc lột công nhân tại China đã được làm thành phim tài liệu từ cuối thế kỷ 20.

    Nhưng ai cần quan tâm khi hàng hóa Made in China giá rẻ như cho không?

    Nếu không có China, thì giờ đây cái PC cũng phải trên $3,000.00. Và rất nhiều hàng hóa tiêu dùng cần thiết khác trong gia đình cũng thế.

    Cai áo chemise đàn ông bình thuờng made in Hong Kong vào đầu 1990s giá bán không dưới $20.00. Ngày hôm nay chỉ cần $12.00 là có cái áo chemise made in China.

    Vịệt Nam cũng đi theo vết xe của China, cũng môi truờng, cũng bóc lột công nhân, và tệ hại hơn nữa là HIV và Human trafficking.

    VN không thể nào tránh khỏi vết xe China, dù có ngả theo Mỹ hay China để phát triển.

    Cái gì cũng có cái giá phải trả. Nôn nóng thì phải trả giá cao thôi.

    Rồi đây nguồn nước ngôt ở miền Bắc của VN sẽ do China kiểm sóat. Miền nam còn có nhiều sông hồ nên vẫn có thể cầm cự đuợc thêm một thời gian nữa.

    Như bà 8 đã COM. Cái nguồn nuớc ngọt của VN bây giờ là cái cân phải làm ngay chứ không phải là đuờng cao tốc hay điện hạt nhân.

    Tam thâp lục kế, tẩu vi là thuợng sách.

    Choi

    Trả lờiXóa
  8. Entry của mẹ hay phết nhỷ. Nhìn cái hình mẹ để trông kinh khủng khiếp quá. Nếu 1 tỷ người TQ cùng nhảy thì trái đất này sẽ như thế nào nhỉ?! Ôi, ko dám nghĩ tới nữa...

    Trả lờiXóa
  9. Khuê ơi,

    nguời Trung Quốc đã, dang, và tiếp tục "Nhảy" rồi.

    Họ nhảy sang "Leap forward" sang tận VN rồi đó

    Choi

    Trả lờiXóa
  10. Cô ơi,

    Bài báo này phản bác nhận xét của GS. Nguyễn Văn Tuấn và của cô về đề tiếng Anh năm nay: http://www.baomoi.com/Home/GiaoDuc/nongnghiep.vn/Khong-he-co-chuyen-nhieu-loi-trong-de-thi-DH-mon-tieng-Anh/4617385.epi

    Cái này là của Ban ra đề: http://www.baomoi.com/Home/GiaoDuc/vnmedia.vn/De-thi-dai-hoc-mon-tieng-Anh-khong-loi/4615849.epi

    Đọc thấy bức xúc quá cô ạ!

    Trả lờiXóa
  11. Bà 8 và bác Chơi,
    Sorry mấy ngày nay em bận quá nên không trả lời. Thật ra em đang bị vô tình 'liên lụy' đến một vụ scandal về đề thi năm nay, nên ... mệt mỏi quá! Các bác xem phần trả lời của em cho Steve dưới đây sẽ rõ.

    Steve,
    Cô đã phản hồi trên blog giaoducvietnam rồi đó! Em đọc đi.

    Đây này: http://ncgdvn.blogspot.com/2010/07/lai-phai-noi-them-ve-e-thi.html

    Trả lờiXóa
  12. Em cám ơn cô về bài viết.

    Hôm nay qua trao đổi thư từ với GS Tuấn, thầy có gửi cho em một văn bản trong đề thi, cũng có rất nhiều sai sót. Sau khi em tra cứu thì văn bản này cũng đạo văn của Trung Quốc, thủ đoạn y chang những bài mà GS Tuấn đã phân tách. Cô thử đọc:

    "It is commonly believed that school is where people go to get an education. Nevertheless, it has been said that today children interrupt their education to go to school. The difference between schooling and education implied by this remark is important.



    Education is much more open-ended and all-inclusive than schooling. Education knows no limits. It can take place anywhere, whether in the shower or on the job, whether in the kitchen or on the tractor. It includes both the formal learning that takes place in school and the whole universe of informal learning. The agent (doer) of education can vary from respected grandparents to the people arguing about politics on the radio , from a child to a famous scientist. Whereas schooling has a certain predictability, education quite often produces surprises. A chance conversation with a stranger may lead a person to discover how little is known of other religions. People receive education from infancy on. Education, then, is a very broad, inclusive term; it is a lifelong process, a process that starts long before the start of school, and one that should be a necessary part of one’s entire life.



    Schooling, on the other hand, is a specific, formalized process, whose general pattern varies little from one setting to the next. Throughout a country, children arrive at school at about the same time, take the assigned seats, are taught by an adult, use similar textbooks, do homework, take exams, and so on. The pieces of reality that are to be learned, whether they are the alphabet or an understanding of the workings of governments, have been limited by the subjects being taught. For example, high school students know that they are not likely to find out in their classes the truth about political problems in their society or what the newest filmmarkers are experimenting with. There are clear and undoubted conditions surrounding the formalized process of schooling."



    Question 72: In the passage, the expression “children interrupt their education to go to school” mostly implies that _____.
    A. schooling prevents people discovering things
    B. schooling takes place everywhere
    C. all of life is an education
    D. education is totally ruined by schooling

    GS Tuấn có nói là Question 72 cũng có lỗi sai về văn phạm. Nhưng với kiến thức hạn chế của em thì em chưa nhận ra được. Hy vọng cô và mọi người có thể cho ý kiến.

    Cám ơn cô,

    Steven

    P/S. Bằng chứng đạo văn:


    http://library.npue.edu.tw/reader/exam/exam95/40/1.doc

    http://www.docin.com/p-59069759.html

    Trả lờiXóa
  13. C. all of life is an education

    Theo tôi nghĩ thì cách thuờng dùng là: all of our lives, all of my life, all of your life hay all of human life.

    Tôi chưa thấy ai dùng trống không "all of life" cả.

    Choi

    Trả lờiXóa
  14. Hi Steven,

    Có xem qua hai cái link của Steven,

    Tác giả chắc cũng học truờng "Chuyên" ra phải không? "Truờng Chuyên Đạo"

    Choi

    Trả lờiXóa
  15. Cho tôi có ý kiến nhá.

    Question 72: In the passage, the expression “children interrupt their education to go to school” mostly implies that _____.
    A. schooling prevents people discovering things
    B. schooling takes place everywhere
    C. all of life is an education
    D. education is totally ruined by schooling

    Sai văn phạm chổ này :

    A. schooling prevents people discovering things

    Viết dúng phải là :

    A. schooling prevents people to discover things

    Hoặc là :

    A. schooling prevents people from discovering things

    @Bác Choi,

    Theo tôi thì câu C viết dúng.

    Van

    Trả lờiXóa
  16. Mới dọc 2 bài viết của Cụ Dạt và GS Tuấn về dề thi tiếng Anh, thấy chị PA bị vạ lây. Cụ Dạt còn khỏe quá, Cụ bù lu bù loa thấy phát sợ.

    Trả lờiXóa
  17. Chào mọi người

    Chuyện đề thi thế nào bên blog kia mọi người đã nói chán chê rồi. Em viết cái này chỉ là bàn ngoài lề, vì sẵn mọi người thảo luận chuyện tiếng Anh, cũng là đề tài em có chút hứng thú.

    Đọc bài mới nhất của bác Tuấn thì thấy ý bác nói sai ở "all of life". Con cũng nghĩ như bác Choi là cụm từ này nghe kì kì. Tuy nhiên con cũng google thử coi các ngữ liệu trên báo chí Anh Mỹ ra sao, chứ trực giác ngôn ngữ của bản thân con rõ ràng không phải cơ sở đáng tin cậy rồi. :)

    Con thấy mấy ví dụ như vầy:
    He was a man who suffered in many ways but because he discovered that all of life has a purpose, he found a deep joy and lasting peace that he wanted to share with others.
    (Brother Loarne, National Shrine of Saint Pio in Pantasaph, North Wales - http://www.bbc.co.uk/religion/religions/christianity/saints/pio.shtml)

    The premise might work if the film were content to be a fairly undistinguished example of over-the-top gross-out comedy. It’s partly that — its funniest, most transgressive scene involves Nate Torrence, as a friend who sees all of life in terms of Disney musicals, shaving a very tender part of Mr. Baruchel’s anatomy.

    (http://movies.nytimes.com/2010/03/12/movies/12shesout.html)

    How much easier to pretend Betty is your grandma instead, to pretend that all of life is merely a process of working from one snappy retort to the next, filmed before a studio audience that's been primed to laugh.
    (http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/07/AR2010050703286.html)

    Con thấy cụm từ "all of life" có xuất hiện thật, ở những nguồn tương đối đáng tin cậy, nên không dám khẳng định (như bác Tuấn) là nó sai.

    Nhắn với bác Van:
    Theo từ điển Oxford, và trước giờ con học và đọc, thì cấu trúc của prevent là prevent sb (from) doing something. Oxford cho biết thêm kiểu dùng bỏ from thường gặp trong British English.
    Nó cho hai ví dụ thế này:
    Nothing would prevent him from speaking out against injustice.
    Nothing would prevent him/his speaking out against further injustices.
    Câu 2 là trường hợp gerund xài với possessive. Người khó tính có thể bắt buộc sau people có 's, nhưng dần dà thì cả hai cách (people discovering...và people's discovering...) đều được chấp nhận. Nếu bác có hứng thú có thể tham khảo ở http://bartelby.org/116/212.html. Phần này trích từ The King's English của H.W. Fowler, tuy viết lâu rồi nhưng con nghĩ khá đáng tin cậy.


    SGK

    Trả lờiXóa
  18. Dear Van,

    Cám ơn dẵ sửa chữa giúp.

    Choi

    Trả lờiXóa
  19. Anh Choi và SGK,

    Lâu lắm không có vào dây, thấy mục này nên còm với mọi người cho vui, mà không nói với anh Choi là Văn Phạm Anh Văn của tôi rất là bết vì không có khiếu. Dúng như anh nói "all of life" không thấy ai dùng. Tôi nhớ có thấy người viết nhưng hiếm lắm, người ta viết all of my life etc ...Tôi nghi ngờ là chỉ có dân Á Châu mới viết "all of life" thôi chứ dân nói tiếng Anh như Mỹ, Canada, Anh v.vv không hề thấy họ viết như thế bao giờ.

    Nếu SGK dã tra từ diển Oxford rồi thì câu trên phải dúng. Các GS Anh Ngữ viết phải dúng vì họ thường xuyên giảng dạy. Ngay cả tiếng mẹ dẻ là tiếng Anh, cũng bị viết sai như thường. Bên này, có những người chuyên di làm nghề sửa chửa diển văn, cho các chính khách như dân biểu nghị sĩ. Tôi có quen mấy người bạn, ra hải ngoại lúc 4 tuổi vì thuộc gia dình nhân viên Bộ Ngoại Giao VNCH, bây giờ là 50 tuổi, nói với tôi là văn phạm Anh Ngữ vẫn (thỉnh thoảng) bị sai như thường.

    Van

    Trả lờiXóa
  20. Ôi, mọi người trao đổi rôm rả quá nhỉ?

    Sorry lúc này bận quá, và đầu óc lại cũng bận rộn nữa (vì nhiều lý do, hì hì) nên không có mặt để tiếp chuyện các bác, cô, chú, và các ... cháu, như SGK chẳng hạn.

    Nhưng cái chủ đề sử dụng tiếng Anh này có vẻ thú vị quá nhỉ? Vài bữa nữa em rảnh, sẽ viết tiếp chủ đề nói chuyện tiếng Anh trên blog ncgdvn nhé. Các bác cô chú dì và các cháu đón đọc và cổ động! ;-)

    PA

    Trả lờiXóa